Ukraine mahu drone berpandukan Starlink menyasarkan pelancar peluru berpandu Rusia

Zon operasi yang dicadangkan boleh mencapai 200 km dari sempadan Ukraine yang diiktiraf di peringkat antarabangsa. Antara bandar utama Rusia yang berada dalam lingkungan tersebut ialah Bryansk, Kursk, Belgorod, Voronezh, Rostov-on-Don dan Krasnodar.

Mengapa Kyiv mengejar rancangan ini?

Kebimbangan segera Ukraine ialah bekalan peluru pemintas Patriot yang semakin terhad. Sistem Patriot merupakan antara aset utama yang digunakan Kyiv untuk menghadapi serangan peluru berpandu balistik Rusia. Oleh itu, Ukraine mengemukakan operasi drone berpandukan Starlink sebagai satu cara mengurangkan kebergantungan kepada pemintas tersebut—dengan menyerang pelancar sebelum ia sempat melepaskan peluru berpandu.

Pendekatan ini sering disebut sebagai strategi “left-of-launch”, iaitu mengesan dan melumpuhkan punca serangan sebelum peluru berpandu berada di udara. Ia bukan pengganti kepada pertahanan udara, sebaliknya lapisan tambahan yang bertujuan mengurangkan jumlah ancaman yang perlu dipintas oleh sistem Ukraine.

Apa kelebihan Starlink kepada drone?

Starlink penting kerana peranannya sebagai rangkaian komunikasi satelit. Sambungan itu berpotensi membolehkan pengendali mengekalkan kawalan terhadap drone pada jarak yang lebih jauh berbanding banyak pautan radio konvensional, termasuk selepas drone melintasi sempadan ke wilayah Rusia. Reuters melaporkan bahawa komander dan juruterbang drone Ukraine sudah menggunakan sistem berkaitan Starlink ketika serangan sedang berlangsung.

Namun, Starlink bukan penyelesaian yang kebal gangguan. Rusia telah memasang peralatan peperangan elektronik berkuasa untuk mengganggu sambungan yang digunakan bagi mengawal drone. Ini menunjukkan bahawa Starlink berada di tengah-tengah persaingan peperangan elektronik yang berterusan, bukannya menyediakan jaminan komunikasi tanpa gangguan.

Justeru, kebenaran yang diminta Ukraine melibatkan dua perkara: liputan Starlink di kawasan geografi tertentu dan penggunaan rangkaian itu untuk misi ketenteraan yang amat sensitif.

Peranan Zelenskyy, Trump, Musk dan Fedorov

• Volodymyr Zelenskyy: Membentangkan cadangan itu kepada Trump dan meminta bantuan Amerika Syarikat untuk mendapatkan kebenaran menggunakan Starlink bagi membimbing serangan drone di dalam Rusia.
• Donald Trump: Diminta berunding dengan Musk. Menurut laporan mengenai pertemuan tersebut, Trump hanya berjanji untuk mempertimbangkan permintaan itu dan tidak memberikan komitmen khusus.
• Elon Musk dan SpaceX: Memegang kawalan terhadap keputusan akses Starlink. Laporan terdahulu menunjukkan SpaceX boleh mengehadkan atau menyahaktifkan perkhidmatan di kawasan tertentu, menjadikan rancangan Ukraine bergantung pada peraturan liputan dan penggunaan yang dikawal syarikat itu.
• Mykhailo Fedorov: Bekas menteri pertahanan Ukraine itu terus berhubung dengan Musk mengenai kemungkinan menggunakan Starlink untuk menangani sistem peluru berpandu balistik Rusia. Fedorov berkata pada Ogos bahawa perbincangan masih berlangsung, tetapi usaha mencapai hasil yang diingini kekal sukar.

Fedorov sebelum ini juga pernah meminta agar penggunaan Starlink oleh pasukan Rusia disekat. Pegawai Ukraine berkata penyahaktifan terminal yang dikaitkan dengan Rusia telah mengganggu operasi serangan Rusia, menunjukkan betapa pentingnya kawalan akses rangkaian itu kepada kedua-dua pihak.

Adakah Musk sudah menolak permintaan itu?

Tiada kelulusan rasmi yang disahkan dalam laporan yang tersedia. Naratifnya juga tidak sepenuhnya seragam: beberapa laporan pada Ogos menyatakan Musk telah menolak permintaan tersebut, manakala liputan lain menggambarkan Ukraine masih berusaha mendapatkan kelulusan atau menyebut bahawa “tiada keputusan positif” dibuat. Kesimpulan paling jelas ialah akses Starlink untuk serangan jauh ke dalam Rusia masih belum disahkan.

Ketidakpastian ini penting dari sudut strategi. Memiliki drone yang serasi dengan Starlink sahaja tidak mencukupi kerana SpaceX menentukan lokasi dan cara perkhidmatan itu boleh digunakan. Ketersediaan rangkaian, syarat penggunaan serta keupayaannya menghadapi gangguan elektronik Rusia semuanya kekal sebagai kekangan.

Perubahan strategi pertahanan Ukraine

Jika diluluskan, rancangan itu akan mengalihkan sebahagian pendekatan Ukraine daripada pertahanan pasif kepada tindakan pencegahan. Daripada menunggu peluru berpandu dilancarkan dan kemudian cuba memintasnya, Kyiv mahu memburu pelancar, pusat arahan dan aset bekalan terlebih dahulu.

Matlamatnya adalah mengurangkan tekanan terhadap sistem pertahanan udara serta menjimatkan peluru pemintas Patriot yang semakin berkurangan. Tetapi setakat laporan yang ada, rancangan itu masih bergantung pada keputusan SpaceX dan belum menjadi keupayaan serangan baharu yang disahkan.