EUROPA: Apa yang Bakal Dibina Eropah dalam Perlumbaan AI Frontier

Model AI frontier untuk 24 bahasa Eropah

Pada 19 Jun 2026, Suruhanjaya Eropah memilih konsortium EUROPA sebagai pemenang Frontier AI Grand Challenge, pertandingan peringkat Kesatuan Eropah (EU) yang dijalankan bersama European High Performance Computing Joint Undertaking (EuroHPC JU) di bawah strategi “Apply AI” .

Konsortium itu diketuai syarikat AI Itali, Domyn, yang sebelum ini dikenali sebagai iGenius. Tugasnya ialah membangunkan model AI frontier sumber terbuka yang meliputi kesemua 24 bahasa rasmi EU dan mampu berfungsi pada tahap keupayaan AI global paling maju .

Model tersebut akan mempunyai lebih 400 bilion parameter—skala yang biasanya dikaitkan dengan sistem AI paling canggih ketika ini . Ia juga dirancang supaya boleh diakses secara terbuka dan digunakan secara meluas oleh perniagaan, komuniti penyelidikan serta institusi awam di seluruh Eropah .

Spesifikasi utama EUROPA

• Skala model: Lebih 400 bilion parameter, atau keupayaan setara dengan model frontier berskala besar .
• Liputan bahasa: Kesemua 24 bahasa rasmi EU, termasuk bahasa yang mempunyai jumlah data latihan lebih kecil atau kurang mendapat perhatian dalam pembangunan AI .
• Kuasa pengkomputeran: Akses sehingga 2.5% daripada keseluruhan kapasiti pengkomputeran EuroHPC JU selama maksimum satu tahun. Angka ini dirujuk dalam terma cabaran sebagai had untuk satu-satunya projek yang dibiayai .
• Bentuk sokongan: Ganjaran utama pertandingan ialah akses kepada superkomputer EuroHPC, bukannya geran tunai secara langsung. Pembiayaan bersama dalam bentuk tunai tersedia melalui panggilan berasingan program digital EU di bawah AI-BOOST .
• Aspirasi multimodal: Dokumen COM(2026)502 meletakkan usaha ini di bawah “Grand Challenge 3: Frontier AI”, yang merangkumi model multimodal generasi baharu dengan keupayaan penaakulan lanjutan, memahami pelbagai jenis input dan menjalankan tugasan secara lebih autonomi .

Mengapa kedaulatan AI menjadi keutamaan?

Pemilihan EUROPA berlaku dalam suasana geopolitik yang semakin menekan Eropah supaya tidak terlalu bergantung pada cip, model dan infrastruktur AI dari luar benua itu.

Sekatan cip AI Amerika Syarikat pada Januari 2025

Pada Januari 2025, pentadbiran Biden yang ketika itu berada di penghujung tempoh pemerintahannya mengenakan sekatan eksport terhadap cip AI canggih. Negara anggota EU dikategorikan dalam beberapa peringkat, menyebabkan akses kepada cip tertentu dihadkan bagi sesetengah negara.

Parlimen Eropah membahaskan isu itu dalam sidang pleno pada 10 Februari 2025 dan menyifatkannya sebagai “cabaran besar terhadap fungsi pasaran tunggal EU, daya tahan ekonomi dan kedaulatan teknologi” . Kebimbangan itu mengukuhkan alasan untuk membina kapasiti pengkomputeran dan model AI yang boleh dikawal dari dalam Eropah.

Arahan eksport yang menjejaskan model Anthropic pada Jun 2026

Pada 12 Jun 2026, Biro Keselamatan dan Industri Jabatan Perdagangan Amerika Syarikat mengeluarkan arahan kawalan eksport yang memaksa Anthropic menghentikan akses warga asing kepada model Fable 5 dan Mythos 5. Oleh sebab syarikat itu tidak dapat menapis pengguna berdasarkan kewarganegaraan, kedua-dua model tersebut dinyahaktifkan di seluruh dunia .

Suruhanjaya Eropah kemudian berkata pihaknya sedang “menilai kesan sebenar” keputusan itu dan mengingatkan bahawa sebarang tindakan tidak sepatutnya “menjejaskan rakan kongsi secara tidak adil” . Peristiwa yang berlaku hanya seminggu sebelum pengumuman EUROPA itu menjadikan isu autonomi teknologi Eropah lebih mendesak.

Pesuruhjaya Henna Virkkunen membingkaikan EUROPA sebagai usaha untuk “mengukuhkan keupayaan Eropah membentuk masa depan AI dengan keterbukaan, kepercayaan dan autonomi strategik sebagai terasnya” .

EUROPA bukan projek tunggal

EUROPA ialah projek industri terbesar dalam rangkaian usaha EU untuk membina ekosistem AI sendiri. Ia melengkapi beberapa inisiatif lain, bukannya menggantikannya.

RAISE: laluan penyelidikan yang lebih akademik

RAISE, atau Resource for AI Science in Europe, ialah institut penyelidikan maya yang dibangunkan di bawah Strategi AI dalam Sains Eropah. Ia menggabungkan kuasa pengkomputeran, data, bakat dan pembiayaan penyelidikan untuk menyokong penyelidikan Eropah berkaitan AI dan yang menggunakan AI .

RAISE lebih berorientasikan akademik dan penyelidikan di bawah Horizon Europe, manakala EUROPA diterajui konsortium industri. RAISE bermula dengan pembiayaan khusus sebanyak €33 juta .

Model terdahulu dan infrastruktur sokongan

EU juga mempunyai rekod membiayai model bahasa sumber terbuka dan berbilang bahasa. Antaranya ialah TildeOpen LLM, model 30 bilion parameter yang dilatih menggunakan superkomputer LUMI, serta EuroLLM-22B .

Pada masa yang sama, rangkaian AI Factories dan cadangan Cloud and AI Development Act (CADA) bertujuan menyediakan infrastruktur pengkomputeran serta rangka kerja dasar dan kawal selia untuk pembangunan AI berdaulat .

Ringkasnya, EUROPA ialah mercu tanda industri berskala frontier dalam portfolio yang turut merangkumi model akademik lebih kecil, institut penyelidikan maya dan pelaburan terhadap infrastruktur AI.

“Sumber terbuka” masih memerlukan penjelasan

Walaupun pengumuman EUROPA kelihatan besar, beberapa perkara penting masih belum ditetapkan secara terbuka setakat pengumuman 19 Jun 2026.

Lesen yang bakal digunakan

Suruhanjaya Eropah menyatakan bahawa model itu akan “tersedia secara terbuka” dan “sumber terbuka”, tetapi tidak menyebut lesen khusus yang akan digunakan. Antara kemungkinan yang lazim dalam ekosistem perisian sumber terbuka ialah Apache 2.0, MIT atau lesen berasaskan RAIL .

Belum jelas sama ada yang akan diterbitkan ialah pemberat model, kod latihan, kod inferens atau gabungan kesemuanya. Perbezaan ini penting kerana akses kepada kod untuk menggunakan model tidak semestinya bermakna orang ramai boleh membina semula atau melatihnya dari awal.

Pelaporan keselamatan

Pengumuman itu juga tidak menyatakan rangka kerja penilaian keselamatan yang akan digunakan sebelum model dikeluarkan. Tiada perincian diberikan tentang keperluan ujian serangan oleh pihak bebas (red-teaming) atau penilaian pematuhan di bawah Akta AI EU .

Sama ada EUROPA akan tertakluk kepada keperluan Akta AI EU untuk model AI serba guna—termasuk ketelusan, dasar hak cipta dan penilaian risiko sistemik—nampaknya masih akan ditentukan ketika projek memasuki peringkat pematuhan kawal selia.

Sejauh mana ia benar-benar terbuka?

Istilah “tersedia secara terbuka” boleh membawa maksud yang sangat berbeza. Ia mungkin merujuk kepada pemberat dan kod model yang boleh dimuat turun, atau sekadar akses kepada API dengan syarat tertentu bagi mendapatkan pemberat model.

Buat masa ini, belum ada maklumat tentang:

• komposisi data latihan;
• tadbir urus data;
• sama ada model itu boleh dihasilkan semula sepenuhnya dari awal; dan
• cara akses akan diberikan kepada syarikat, penyelidik dan institusi awam .

Struktur kepimpinan juga menjadi persoalan. Walaupun EUROPA ialah sebuah konsortium dan berjanji untuk menghasilkan model sumber terbuka, ia diketuai oleh satu syarikat swasta, Domyn. Belum diketahui sejauh mana syarikat itu akan mengawal keputusan tentang tahap keupayaan model, masa pelepasan dan langkah mitigasi keselamatan .

Pertaruhan besar, tetapi pelaksanaan bakal menentukan hasil

EUROPA memberikan Eropah peluang untuk membina model AI frontier yang tidak sepenuhnya bergantung pada syarikat atau infrastruktur asing. Keupayaan menyokong 24 bahasa rasmi EU juga boleh membantu mengurangkan tumpuan pembangunan AI kepada bahasa yang mempunyai jumlah data dan pengguna paling besar.

Namun, saiz model dan akses kepada superkomputer sahaja belum menjamin kejayaan. Nilai sebenar projek ini akan bergantung pada perkara yang belum diperincikan: kualiti data, prestasi sebenar merentas bahasa, ketelusan lesen, ujian keselamatan dan siapa yang membuat keputusan tentang penggunaannya.

Pemilihan konsortium dibuat pada 19 Jun 2026. Butiran teknikal dan tadbir urus lanjut dijangka muncul apabila projek bergerak daripada pengumuman kepada pelaksanaan.