MP Tehran Kaitkan Krisis Iran, Ukraine dan Taiwan dengan Risiko Perang Lebih Luas

Kamran Ghazanfari, wakil Tehran di parlimen Iran, menggambarkan pertikaian AS-Iran sebagai satu medan dalam persaingan yang lebih besar antara kuasa-kuasa utama. Dalam wawancara beliau pada 9 September dengan Agensi Berita Buruh Iran (ILNA), beliau berkata dunia “secara praktikal berada di ambang Perang Dunia Ketiga”, sambil merujuk kepada ketegangan yang bertindih di Eropah, Asia Barat dan Asia Timur. 16

Mengapa beliau mengaitkan Iran dengan Ukraine dan Taiwan

Menurut Ghazanfari, sokongan NATO kepada Ukraine dalam perang menentang Rusia, bersama ketegangan Moscow dengan Britain dan Jerman, meningkatkan risiko konflik di Eropah merebak. Beliau turut menyebut pertikaian AS-China mengenai Taiwan sebagai satu lagi titik panas berpotensi.

Hujah beliau ialah beberapa krisis serentak boleh saling menyemarakkan dan berubah menjadi konflik lebih besar, bukan kekal sebagai pertikaian wilayah yang berasingan. 16

Namun, ini ialah tafsiran politik daripada seorang ahli parlimen Iran berhaluan keras. Kenyataannya tidak membuktikan Iran, Rusia dan China berada di bawah satu arahan ketenteraan, atau bahawa perang yang lebih luas pasti berlaku.

Isu NPT dan garis merah rundingan

Dalam wawancara ILNA itu, Ghazanfari berkata parlimen Iran boleh mempertimbangkan semula cadangan supaya negara itu menarik diri daripada Perjanjian Tidak Percambahan Senjata Nuklear (NPT). NPT ialah perjanjian antarabangsa yang bertujuan mengehadkan penyebaran senjata nuklear. Kenyataan beliau hanya membangkitkan kemungkinan untuk dibahaskan di parlimen, bukannya pengumuman bahawa Iran telah membuat keputusan untuk keluar. 33

Beliau juga memberi amaran kepada pasukan perunding Iran supaya tidak melangkaui apa yang beliau sifatkan sebagai “garis merah” Pemimpin Tertinggi Iran. Dalam kenyataan awam terdahulu, Ghazanfari mendakwa AS mengancam Iran dan pasukan perundingnya sepanjang kira-kira dua bulan rundingan. Beliau berhujah bahawa sebarang perjanjian yang dicapai dalam keadaan sedemikian tidak akan mempunyai legitimasi. 13

Pendirian itu menunjukkan diplomasi, pada pandangan beliau, hanya boleh diterima dalam batas ideologi dan strategi yang ketat — sambil memastikan retorik nuklear yang lebih konfrontatif terus berada dalam wacana politik Iran.

Ketegangan ketenteraan ketika kenyataan itu dibuat

Amaran Ghazanfari muncul ketika konflik di laut dan sekitar kemudahan AS di rantau itu meningkat dengan ketara. Pemerintah Pusat AS, atau CENTCOM, berkata pasukannya memusnahkan lima kapal pengangkut minyak mentah Iran pada 8 September selepas Kor Pengawal Revolusi Islam Iran (IRGC) menyasarkan sebuah kapal perang Tentera Laut AS dengan peluru berpandu balistik dalam dua serangan sepanjang dua hari.

CENTCOM berkata empat kapal itu berada di Teluk Oman dan sebuah lagi berhampiran Pulau Kharg. Menurut CENTCOM, kapal perang AS tersebut mengelak serangan berkenaan dan tiada anggota AS cedera. 30

Iran kemudian melancarkan peluru berpandu ke arah pasukan AS yang ditempatkan di pangkalan udara Al Azraq di Jordan, menurut laporan mengenai serangan balas itu. 25 Dakwaan berkaitan setiap serangan perlu dinilai dengan berhati-hati kerana Iran dan AS mengemukakan naratif yang bercanggah. CENTCOM secara khusus menafikan bahawa sebuah kapal perang Tentera Laut AS telah terkena serangan. 2530

Konfrontasi ini turut meningkatkan kebimbangan terhadap aliran minyak melalui Selat Hormuz, laluan perkapalan tenaga yang amat penting. Harga minyak mentah Brent dilaporkan melonjak melepasi AS$100 setong berikutan kebimbangan mengenai gangguan bekalan dan perkapalan. 2123

Maksud sebenar amaran Ghazanfari

Kenyataan Ghazanfari mencerminkan pandangan garis keras bahawa konfrontasi dengan Washington tidak boleh dipisahkan daripada konflik Rusia-NATO, persaingan China-AS berhubung Taiwan, serta penentangan terhadap tatanan antarabangsa yang dipimpin AS.

Kepentingan kenyataan itu lebih terletak pada isyarat tekanan politik dalam Iran: tekanan supaya perunding tidak membuat terlalu banyak konsesi dan supaya perbahasan mengenai dasar nuklear tidak dikekang. Ia tidak seharusnya dibaca sebagai ramalan bebas bahawa perang dunia sudah hampir pasti berlaku.

Gambaran yang boleh disahkan pada ketika itu ialah peningkatan dakwaan serangan, tindakan balas AS dan risiko lebih tinggi kepada pasaran tenaga — bukannya bukti bahawa semua konflik yang disebut Ghazanfari telah menjadi satu perang tunggal. 302523