Mladenov Anggap Pelucutan Senjata Gaza Satu Kejayaan Bersejarah, Namun Pelaksanaannya Tergendala

Nickolay Mladenov menyifatkan penerimaan Hamas pada 30 Julai terhadap pelan hala tuju gencatan senjata Gaza sebagai satu kejayaan yang berpotensi bersejarah. Namun, beliau tidak menggambarkannya sebagai penyerahan senjata yang sudah selesai.

Di bawah rangka kerja 15 perkara itu, Hamas dan kumpulan bersenjata Palestin lain bersetuju pada prinsipnya untuk melucutkan senjata serta memindahkan kuasa awam dan keselamatan kepada pentadbiran peralihan. 1613

Perbezaan ini penting: perjanjian tersebut menyediakan rangka pelaksanaan, tetapi senjata masih belum diserahkan dan proses yang dirancang belum bermula. 9

Apa yang ditetapkan dalam pelan itu

Pelan tersebut berteraskan satu kuasa pemerintahan di Gaza serta penamatan kawalan ketenteraan, kepolisan dan pentadbiran Hamas. Prinsip utamanya dirumuskan sebagai “satu kuasa, satu undang-undang dan satu senjata”. National Committee for the Administration of Gaza (NCAG), iaitu jawatankuasa pentadbiran peralihan, dikenal pasti sebagai badan pemerintah yang akan mengurus proses tersebut. 212

Pelucutan senjata pula dirancang secara berperingkat, bukannya berlaku serta-merta. Kemajuan dalam pelucutan dan pelupusan senjata dikaitkan dengan tindakan timbal balik Israel, termasuk pengunduran dari Gaza. Sebuah jawatankuasa pelaksanaan yang terdiri daripada pihak pengantara akan mengesahkan setiap peringkat sebelum fasa seterusnya diteruskan. 2111415

Sebab itulah Mladenov mengingatkan bahawa Gaza “tidak boleh dilucutkan senjata dalam tempoh dua minggu”. Kenyataan itu menunjukkan bahawa pelan berkenaan memerlukan proses berperingkat, pengesahan dan tindakan timbal balik—bukan penyerahan unilateral dalam sekelip mata. 10

Mengapa pelaksanaan tergendala

Kebuntuan utama berkisar pada urutan tindakan dan tahap kepercayaan antara pihak-pihak yang terlibat. Pelan itu membayangkan pelucutan senjata secara berperingkat seiring dengan pengunduran Israel, sedangkan pendirian Israel ialah Hamas perlu dilucutkan senjata sepenuhnya dan infrastruktur ketenteraannya dimusnahkan terlebih dahulu. 5

Noa Furman, timbalan duta Israel ke Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB), berkata “pelucutan senjata mesti didahulukan”. Beliau menuduh Hamas membina semula keupayaan ketenteraannya dan melanggar gencatan senjata, selain menegaskan bahawa kumpulan itu perlu dinilai berdasarkan tindakannya. 5

Mladenov pula memberi amaran bahawa serangan Israel yang berterusan sedang menjejaskan rangka gencatan senjata. Beliau turut mengkritik sekatan yang memberi kesan kepada bekalan kemanusiaan dan bahan perlindungan; bukti yang ada menyokong kebimbangan umum itu, tetapi tidak mengesahkan secara bebas setiap perincian mesyuarat, tarikh akhir atau penjelasan politik yang disebut dalam persoalan asal. 6920

Dengan itu, penerimaan Hamas masih merupakan komitmen politik, bukannya penyerahan senjata secara operasi. Tempoh dua minggu yang sepatutnya digunakan untuk menetapkan jadual pelucutan senjata berperingkat dan pengunduran Israel juga belum bermula. 9

Amaran Mladenov jika gencatan senjata runtuh

Mladenov berkata keganasan yang berterusan boleh menolak Gaza ke arah “titik tiada jalan kembali”, dan kegagalan pelan gencatan senjata berpotensi menyebabkan tiada lagi yang boleh dibina semula di wilayah itu. 617

Beliau turut memberi amaran kepada Majlis Keselamatan bahawa Gaza “tidak mampu menanggung satu lagi malapetaka”. Kenyataan itu menggambarkan kebuntuan pelaksanaan sebagai kecemasan politik dan kemanusiaan. Tanpa gencatan senjata yang berfungsi, peruntukan mengenai pembinaan semula dan tadbir urus tidak dapat bergerak ke hadapan. 810

Peranan pasukan antarabangsa yang dicadangkan

Pelan tersebut mencadangkan penubuhan International Stabilization Force untuk membantu mengawasi proses pelucutan dan pelupusan senjata. Pasukan itu hanya akan dikerahkan apabila keadaan di lapangan cukup reda, bukannya sebagai pengganti segera kepada persetujuan antara Israel dan Hamas. 58

Duta Amerika Syarikat ke PBB, Mike Waltz, memberitahu Majlis Keselamatan bahawa anggota daripada negara rakan kongsi dijadualkan tiba bagi membantu mengekalkan keamanan. Namun, beliau berkata pengerahan itu bergerak lebih perlahan daripada yang diharapkan Washington. Menurut laporan mengenai kenyataannya, Uganda, Maghribi dan Kazakhstan telah menawarkan ribuan anggota. 23

Cadangan pasukan antarabangsa itu bagaimanapun tidak menyelesaikan pertikaian teras. Israel terus menegaskan bahawa pelucutan senjata mesti mendahului pengunduran, manakala pelan hala tuju tersebut bergantung pada langkah timbal balik yang disahkan oleh kedua-dua pihak. Selagi isu urutan ini belum diselesaikan, peranan dan pengerahan pasukan berkenaan masih bergantung pada syarat-syarat yang belum wujud. 514

Kesimpulan

Mesej Mladenov bersifat berhati-hati tetapi tegas: penerimaan Hamas pada 30 Julai membuka peluang yang belum pernah berlaku sebelum ini untuk pelucutan senjata dan pemerintahan awam di Gaza, tetapi ia belum menyelesaikan mana-mana proses tersebut. 16

Pelaksanaan tergendala kerana pihak-pihak terbabit tidak sepakat tentang perkara yang perlu dilakukan terlebih dahulu. Kedua-dua pihak juga belum melaksanakan komitmen masing-masing sepenuhnya, sementara keganasan berterusan semakin menghakis syarat yang diperlukan untuk pengesahan dan pengunduran.

Pelan itu masih menawarkan laluan yang mungkin untuk bergerak ke hadapan. Namun, amaran Mladenov menunjukkan bahawa kelangsungannya bergantung pada kemampuan pihak-pihak berkenaan mengubah komitmen politik kepada proses yang dipantau—sebelum gencatan senjata itu runtuh.