Bagaimana Tuntutan Wilayah Putin di Ukraine Bertembung dengan Data Medan Perang Bebas

Menjelang Jun 2026, perang maklumat yang menyelubungi konflik Ukraine mencapai kemuncaknya. Vladimir Putin dan pimpinan tentera Ukraine mengemukakan dua naratif yang tidak boleh didamaikan tentang siapa yang memenangi perebutan wilayah. Kremlin menonjolkan imej kemaraan ketenteraan yang tidak terhenti, manakala Kyiv dan pemantau bebas mendokumentasikan perubahan muktamad—walaupun masih rapuh—yang memihak kepada Ukraine. Dakwaan yang bertanding ini bukan sekadar putaran propaganda; ia mencerminkan kaedah yang berbeza secara asas dalam mengukur kejayaan dalam perang atrisi yang berlarutan.

Naratif Putin: Kawalan Kumulatif dan Angka Keuntungan yang Dinaikkan

Sepanjang awal Jun 2026, Putin menggunakan dua platform utama untuk menegaskan dominasi Rusia: Forum Ekonomi Antarabangsa St. Petersburg (SPIEF) pada 4 Jun, dan satu mesyuarat di Kremlin yang disiarkan di televisyen pada 13 Jun.

Di SPIEF, Putin mendakwa bahawa tentera Rusia kini menguasai lebih 85% wilayah Donetsk, kira-kira 80% Zaporizhzhia, dan 100% Luhansk . Beliau merujuk kepada peratusan pendudukan kumulatif berdasarkan sempadan wilayah (oblast) sebelum perang, satu metrik yang mengaburkan dinamik medan perang terkini dengan memfokuskan kepada tanah yang dirampas sejak 2014 dan 2022. Putin turut menyatakan bahawa kawalan Ukraine ke atas Donetsk telah merosot daripada 25% sebelum ini kepada kurang daripada 15% .

Yang paling kontroversi, Putin mendakwa tentera Rusia telah merampas kira-kira 2,400 kilometer persegi dalam tempoh sebulan sebelumnya, mengaitkan kemunduran Ukraine kepada masalah dalaman angkatan tenteranya . Institut Kajian Perang (Institute for the Study of War - ISW) kemudiannya menyatakan bahawa kata-kata Putin agak kacau—beliau seolah-olah menyebut "dua ribu empat ratus empat puluh ribu kilometer persegi" (berkemungkinan bermaksud 2,440 km persegi) —tetapi dakwaan utamanya jelas: satu kemaraan Rusia yang besar dan pantas.

Pada 13 Jun, Putin menggandakan ketegasannya, memberitahu satu mesyuarat di Kremlin yang disiarkan di televisyen bahawa tentera Rusia mempunyai "kelebihan strategik" dan terus mara di sepanjang barisan hadapan. Beliau mendakwa tentera Ukraine tidak dapat menghalang mereka dan terpaksa menggunakan "kaedah pengganas" . Beliau juga menolak cadangan Presiden Zelenskyy untuk rundingan bersemuka, menegaskan Rusia akan mencapai objektif ketenteraannya, termasuk menguasai sepenuhnya Donbas .

Naratif Balas Ukraine: Keuntungan Bersih dan Arus Pertempuran yang Berubah

Pada 8 Jun, Panglima Tertinggi Jeneral Oleksandr Syrskyi secara terbuka mengemukakan gambaran yang sangat berbeza. Beliau mengumumkan bahawa tentera Ukraine telah merampas semula lebih daripada 600 kilometer persegi wilayah sejak awal 2026 . Yang penting, Syrskyi menyatakan bahawa pada Mei 2026 sahaja, Ukraine merampas semula hampir 100 kilometer persegi lebih banyak wilayah daripada yang hilang—menjadikan bulan tersebut bulan pertama sejak serangan balas Ukraine pada 2023 di mana keuntungan wilayah bersih Rusia menjadi negatif .

Pembingkaian ini—pertukaran wilayah bersih bulanan—adalah lawan langsung kepada peratusan pendudukan kumulatif Putin. Dengan menekankan aliran dinamik wilayah dan bukannya jumlah pendudukan statik, Syrskyi mengetengahkan situasi medan perang di mana kemaraan perlahan dan melelahkan Rusia bukan sahaja terhenti, malah telah berbalik arah.

Apa yang Ditunjukkan oleh Data Bebas Sebenarnya

Jurang antara kedua-dua naratif ini diselesaikan oleh risikan sumber terbuka daripada tiga penjejak utama:

Institut Kajian Perang (ISW)

ISW yang berpangkalan di Washington, yang metodologi pemetaannya menjejak wilayah di bawah kawalan Rusia yang disahkan (tidak termasuk zon penyusupan), menilai bahawa tentera Rusia hanya menguasai atau menyusup ke kawasan seluas 40.64 kilometer persegi pada Mei 2026 . Ini adalah sebahagian kecil daripada keuntungan mereka pada Mei 2025, dan membawa ISW kepada kesimpulan bahawa "tentera Ukraine sebahagian besarnya telah menghentikan serangan Musim Bunga-Panas 2026 Rusia setakat ini" .

Satu analisis AFP terhadap data ISW mengira keuntungan bersih Ukraine sebanyak 282 kilometer persegi pada bulan Mei . Data ISW juga menunjukkan ini adalah bulan ketiga berturut-turut (Mac–Mei 2026) di mana Ukraine mencatatkan keuntungan wilayah bersih . Pada April 2026, Rusia mengalami kerugian bersih 116 kilometer persegi wilayah terkawal—kerugian bulanan pertama seumpamanya sejak pencerobohan Ukraine ke Wilayah Kursk pada Ogos 2024 .

ISW secara langsung menuduh Putin berbohong tentang kejayaan tentera Rusia di forum St. Petersburg, dengan menyatakan dakwaannya "secara palsu" menggambarkan situasi medan perang .

Militarnyi

Memetik sumber dalam Angkatan Pertahanan Ukraine, saluran pertahanan Ukraine, Militarnyi, melaporkan pada 6 Jun bahawa Rusia berjaya menguasai kira-kira 130 kilometer persegi pada Mei, manakala Ukraine memulihkan kawalan ke atas kira-kira 250 kilometer persegi, menghasilkan keuntungan bersih Ukraine sekitar 120 kilometer persegi . Militarnyi mengesahkan bahawa Mei 2026 adalah bulan pertama sejak serangan balas 2023 di mana perubahan wilayah bersih Rusia menjadi negatif .

DeepState

Kumpulan pemantauan sumber terbuka Ukraine, DeepState, melaporkan bahawa keuntungan wilayah Rusia pada Mei adalah yang paling kecil sejak Oktober 2023, berjumlah hanya 14 kilometer persegi, walaupun terdapat peningkatan 37.5% dalam jumlah serangan Rusia . DeepState menyatakan bahawa kemaraan Ukraine direkodkan dengan kelewatan atas sebab keselamatan, bermakna keuntungan sebenar mungkin lebih tinggi .

Mengapa Angka-Angka Ini Tidak Sepadan

Dakwaan yang bertanding ini mencerminkan perbezaan asas tentang apa yang diukur oleh setiap pihak:

• Putin mengukur pendudukan kumulatif sejak 2014. Dengan menyatakan Rusia menguasai "lebih 85% Donetsk," beliau merujuk kepada sempadan wilayah sebelum 2014, yang sebahagian besarnya telah dirampas oleh pemisah yang disokong Rusia hampir sedekad lalu. Metrik ini boleh kelihatan mengagumkan walaupun beberapa bulan terakhir menyaksikan kerugian bersih.
• Ukraine dan penganalisis bebas mengukur pertukaran wilayah bulanan. ISW, Militarnyi, dan DeepState menjejak garis hadapan yang sentiasa berubah, mengira keuntungan dan kerugian dalam tempoh minggu dan bulan. Berdasarkan metrik ini, gambaran pada pertengahan 2026 adalah jelas: momentum Rusia telah runtuh, dan Ukraine kini mula merampas semula wilayah.

Dakwaan Putin tentang perampasan 2,400 kilometer persegi dalam satu bulan adalah satu kenyataan yang sangat melampau. Tiada penjejak bebas meletakkan keuntungan Rusia pada Mei lebih tinggi daripada 130 kilometer persegi . Kadar kemaraan Rusia telah menurun secara berterusan sejak November 2025, dengan purata keuntungan harian Rusia sepanjang empat bulan pertama 2026 menjunam kepada hanya 2.9 km² .

Gambaran Lebih Besar: Satu Anjakan Momentum

Implikasinya melampaui sekadar angka. Kadar kemaraan harian Rusia jatuh daripada kira-kira 14.92 km² sehari pada akhir 2024–awal 2025 kepada 5.16 km² sehari dalam tiga bulan pertama 2026 . Menjelang pertengahan Mei 2026, Al Jazeera melaporkan purata harian itu telah merosot lagi kepada hanya 2.63 km² .

Sementara itu, Ukraine telah mencapai apa yang digambarkan oleh ISW dan pegawai Barat sebagai penstabilan barisan hadapan. Setiausaha Agung NATO Mark Rutte menyatakan pada 21 Mei bahawa "pertahanan kukuh Ukraine sedang menstabilkan barisan hadapan" . Agensi Perisikan Pertahanan A.S. (DIA) menerbitkan satu penilaian pada 18 Mei yang menyatakan keuntungan wilayah Ukraine baru-baru ini berikutan kehilangan akses tentera Rusia kepada Starlink pada awal Februari 2026 .

Dakwaan wilayah yang bertanding pada Jun 2026 bukanlah sekadar propaganda; ia mewakili dua kaedah pengukuran yang tidak boleh didamaikan dalam menilai satu perang yang, buat pertama kalinya dalam beberapa tahun, telah mula beralih ke arah Ukraine—walau bagaimanapun perlahan dan walau apa pun harganya.