Dua kemajuan pelakuran China—dan perkara yang belum dibuktikannya

Berita terkini mengenai pelakuran nuklear di China merujuk kepada dua kemajuan yang berbeza. Satu komponen utama untuk tokamak BEST yang sedang dibina telah melepasi ujian, manakala Kumpulan ENN berkata peranti EXL-50U menghasilkan tindak balas pelakuran hidrogen-boron. Kedua-duanya ialah pencapaian penyelidikan—bukan bukti bahawa mana-mana projek sudah mencapai keuntungan tenaga bersih atau menjana elektrik. 521921

BEST: magnet diuji, bukan reaktor yang sudah beroperasi

Institut Fizik Plasma di bawah Akademi Sains China (ASIPP) membangunkan magnet superkonduktor medan toroidal seberat 582 tan metrik untuk BEST, singkatan bagi Burning Plasma Experimental Superconducting Tokamak yang sedang dibina di Hefei. Magnet itu kira-kira 21 meter panjang dan telah melepasi semakan panel pakar; laporan turut menyatakan bahawa ia sudah menjalani ujian. Namun, ia hanyalah satu komponen penting—bukan sistem pelakuran lengkap. 523435

BEST dirancang untuk membawa program China melangkaui eksperimen fizik plasma ke arah kejuruteraan pelakuran. Kemudahan itu menjadi langkah perantaraan antara tokamak penyelidikan EAST dengan reaktor demonstrasi kejuruteraan pelakuran China yang dirancang, CFEDR. BEST disasarkan siap menjelang akhir 2027, manakala demonstrasi penjanaan elektrik daripada pelakuran disasarkan sekitar 2030. Kedua-duanya ialah sasaran masa hadapan, bukan hasil yang sudah dicapai. 4150

EXL-50U: ENN melaporkan tindak balas hidrogen-boron

ENN berkata tokamak sfera kompaknya, EXL-50U, menghasilkan tindak balas pelakuran hidrogen-boron. Pengumuman itu melaporkan pencapaian tindak balas eksperimen, tetapi laporan yang tersedia tidak membuktikan bahawa peranti berkenaan telah menjana elektrik atau mencapai keuntungan tenaga bersih. 1921

Pendekatan bahan api ini berbeza daripada eksperimen deuterium-tritium yang dirancang untuk BEST. Pelakuran hidrogen-boron sering digambarkan sebagai berpotensi aneutronik: hasil tindak balas yang disasarkan ialah zarah bercas, bukannya neutron bertenaga tinggi yang dikaitkan dengan pelakuran deuterium-tritium. Ini menjadikannya laluan penyelidikan yang berbeza, tetapi tindak balas yang dilaporkan pada EXL-50U tidak menunjukkan bahawa kaedah itu sudah bersedia untuk menjana kuasa. 1917

Langkah ENN yang seterusnya ialah Helong-2, platform eksperimen hidrogen-boron yang sedang dibina di Langfang. Menurut World Nuclear News, sasaran projek ialah menyediakan peralatan untuk pemasangan menjelang Jun 2027, memulakan eksperimen sebelum penghujung tahun itu dan menjana elektrik buat kali pertama pada 2030. Gambaran keseluruhan ENN pula menyatakan sasaran 2035 untuk menunjukkan penjanaan kuasa proton-boron. Ini nampaknya merujuk kepada peringkat projek yang berbeza; kedua-dua tarikh itu bukan hasil yang sudah dicapai. 1828

Bagaimana kemajuan ini sesuai dengan rancangan jangka panjang China

Kedua-dua projek mengambil laluan berbeza: BEST memajukan pendekatan tokamak ke arah demonstrasi kejuruteraan, manakala ENN meneroka pilihan bahan api hidrogen-boron. Akademi Sains China turut memasukkan pelakuran nuklear terkawal dalam keutamaan sains dan teknologinya bagi tempoh 2026–2030. ASIPP juga telah membuka beberapa platform penyelidikan, termasuk BEST, kepada kerjasama antarabangsa. 310

Matlamat jangka panjangnya ialah bergerak daripada eksperimen kepada demonstrasi kejuruteraan dan, akhirnya, reaktor komersial. Ujian magnet BEST menunjukkan kemajuan pada perkakasan penting; pengumuman ENN pula melaporkan hasil eksperimen. Namun, tiada satu pun pencapaian itu, dengan sendirinya, membuktikan bahawa bekalan elektrik praktikal daripada pelakuran akan tersedia dalam masa terdekat. 1421