Namun, Presiden Amerika Syarikat Donald Trump menegaskan bahawa dokumen itu bukan perjanjian damai muktamad. Ia adalah langkah awal sebelum rundingan penuh dimulakan .

Apa kandungan utama MoU Islamabad?

MoU itu menyatakan bahawa kedua-dua pihak bersetuju menghentikan aktiviti ketenteraan secara serta-merta dan berkekalan di semua medan, termasuk Lubnan . Perdana Menteri Pakistan Shehbaz Sharif menjadi orang tengah dalam rundingan tidak langsung antara Washington dan Tehran yang berlangsung selama berbulan-bulan.

Trump menandatangani dokumen itu secara bersemuka ketika menghadiri majlis makan malam yang dianjurkan Presiden Perancis Emmanuel Macron di Istana Versailles, selepas sidang kemuncak G7 di Évian. Presiden Iran Masoud Pezeshkian pula menandatanganinya dari Tehran .

Komitmen Amerika Syarikat

Antara perkara yang dipersetujui Washington ialah:

• Mengangkat sekatan laut terhadap pelabuhan Iran dalam tempoh 30 hari
• Menarik balik sekatan ekonomi mengikut jadual yang dipersetujui
• Membuka semula Selat Hormuz dengan serta-merta
• Membangunkan pelan pembinaan semula Iran bernilai AS$300 bilion

Selat Hormuz ialah laluan perkapalan penting bagi perdagangan tenaga dunia. Sebarang gangguan di laluan itu boleh menimbulkan kebimbangan terhadap bekalan dan penghantaran tenaga antarabangsa.

Komitmen Iran

Iran pula berjanji untuk:

• Tidak membangunkan senjata nuklear
• Mengurangkan tahap pengayaan bahan nuklear melalui proses down-blending di bawah pengawasan Agensi Tenaga Atom Antarabangsa (IAEA)
• Menghentikan semua operasi ketenteraan

Teks MoU itu dikeluarkan secara rasmi oleh pihak Amerika Syarikat pada malam Rabu dan berkuat kuasa serta-merta . Ia turut melanjutkan gencatan senjata yang diumumkan pada April selama 60 hari bagi memberi ruang kepada kedua-dua pihak merundingkan gencatan senjata kekal .

Reaksi di Amerika Syarikat dan dunia

Kongres AS mahu perincian penuh

Ahli politik Demokrat menuntut taklimat segera daripada Rumah Putih mengenai syarat-syarat MoU tersebut . Pada masa sama, wujud kesepakatan dwipartisan dalam Kongres bahawa sebarang perjanjian nuklear muktamad perlu dibawa kepada undian Kongres.

Perkembangan itu menunjukkan kebimbangan terhadap kemungkinan perjanjian besar dibuat hanya melalui kuasa eksekutif, tanpa kelulusan badan perundangan .

G7 sambut baik, tetapi tekankan Lubnan

Pemimpin G7 menyambut baik perjanjian awal itu, namun menggesa gencatan senjata segera di Lubnan secara khusus . Mereka turut menekankan keperluan mempelbagaikan laluan bekalan tenaga global, mencerminkan kebimbangan terhadap kebolehpercayaan Selat Hormuz.

Trump beri amaran serangan boleh disambung

Walaupun MoU sudah berkuat kuasa, Trump memberi amaran bahawa Amerika Syarikat boleh menyambung serangan ke atas Iran jika pemimpin Iran “tidak berkelakuan baik” atau gagal memenuhi komitmen mereka . Kenyataan itu mengekalkan tekanan ketenteraan Washington sepanjang tempoh rundingan 60 hari.

Tehran gambarkan perjanjian sebagai kemenangan

Tehran pula mengisytiharkan kemenangan dan berhujah bahawa MoU itu mencerminkan beberapa konsesi besar daripada Washington, termasuk penarikan sekatan dan pengangkatan sekatan laut . Pezeshkian menyifatkannya sebagai “dokumen bersejarah dan mesej daripada Iran yang berkuasa” .

Israel tidak menandatangani MoU

Israel bukan pihak yang menandatangani dokumen itu, tetapi dilaporkan dirujuk dengan rapat. Gencatan senjata tersebut meliputi Lubnan dan semua medan yang melibatkan kumpulan yang bersekutu dengan Iran .

MoU itu tidak menyebut Israel secara jelas, walaupun Israel melancarkan serangan berulang kali di Lubnan sejak awal Mac .

Kesan terhadap Lubnan dan rantau Asia Barat

Bahagian pertama MoU menegaskan komitmen terhadap “penghentian serta-merta dan berkekalan aktiviti ketenteraan di semua medan, termasuk Lubnan”. Kedua-dua negara turut berjanji melindungi “keutuhan wilayah dan kedaulatan Lubnan” .

Bagaimanapun, dokumen itu tidak memperincikan peranan kumpulan yang bersekutu dengan Iran di Lubnan. Oleh itu, pelaksanaan gencatan senjata di lapangan masih bergantung pada sejauh mana semua pihak yang terlibat mematuhi komitmen tersebut.

Apa yang berlaku dalam tempoh 60 hari?

Tempoh 60 hari itu akan menjadi ujian utama kepada perjanjian berkenaan. Rundingan seterusnya dijangka menyentuh beberapa isu penting, termasuk:

• Status muktamad sekatan terhadap Iran
• Skop dan mekanisme pelan pembinaan semula AS$300 bilion
• Kaedah mengesahkan komitmen nuklear Iran
• Pelaksanaan gencatan senjata di Lubnan dan medan serantau lain

Washington sudah memberi isyarat bahawa ancaman tindakan ketenteraan akan terus digunakan sebagai tekanan. Tehran pula melihat MoU itu sebagai pengiktirafan terhadap kedudukan strategiknya. Justeru, meskipun pertempuran dihentikan buat masa ini, kejayaan perjanjian tersebut masih bergantung pada rundingan susulan dan mekanisme penguatkuasaan yang belum dimuktamadkan.

Namun, Presiden Amerika Syarikat Donald Trump menegaskan bahawa dokumen itu bukan perjanjian damai muktamad. Ia adalah langkah awal sebelum rundingan penuh dimulakan .

Apa kandungan utama MoU Islamabad?

MoU itu menyatakan bahawa kedua-dua pihak bersetuju menghentikan aktiviti ketenteraan secara serta-merta dan berkekalan di semua medan, termasuk Lubnan . Perdana Menteri Pakistan Shehbaz Sharif menjadi orang tengah dalam rundingan tidak langsung antara Washington dan Tehran yang berlangsung selama berbulan-bulan.

Trump menandatangani dokumen itu secara bersemuka ketika menghadiri majlis makan malam yang dianjurkan Presiden Perancis Emmanuel Macron di Istana Versailles, selepas sidang kemuncak G7 di Évian. Presiden Iran Masoud Pezeshkian pula menandatanganinya dari Tehran .

Komitmen Amerika Syarikat

Antara perkara yang dipersetujui Washington ialah:

• Mengangkat sekatan laut terhadap pelabuhan Iran dalam tempoh 30 hari
• Menarik balik sekatan ekonomi mengikut jadual yang dipersetujui
• Membuka semula Selat Hormuz dengan serta-merta
• Membangunkan pelan pembinaan semula Iran bernilai AS$300 bilion

Selat Hormuz ialah laluan perkapalan penting bagi perdagangan tenaga dunia. Sebarang gangguan di laluan itu boleh menimbulkan kebimbangan terhadap bekalan dan penghantaran tenaga antarabangsa.

Komitmen Iran

Iran pula berjanji untuk:

• Tidak membangunkan senjata nuklear
• Mengurangkan tahap pengayaan bahan nuklear melalui proses down-blending di bawah pengawasan Agensi Tenaga Atom Antarabangsa (IAEA)
• Menghentikan semua operasi ketenteraan

Teks MoU itu dikeluarkan secara rasmi oleh pihak Amerika Syarikat pada malam Rabu dan berkuat kuasa serta-merta . Ia turut melanjutkan gencatan senjata yang diumumkan pada April selama 60 hari bagi memberi ruang kepada kedua-dua pihak merundingkan gencatan senjata kekal .

Reaksi di Amerika Syarikat dan dunia

Kongres AS mahu perincian penuh

Ahli politik Demokrat menuntut taklimat segera daripada Rumah Putih mengenai syarat-syarat MoU tersebut . Pada masa sama, wujud kesepakatan dwipartisan dalam Kongres bahawa sebarang perjanjian nuklear muktamad perlu dibawa kepada undian Kongres.

Perkembangan itu menunjukkan kebimbangan terhadap kemungkinan perjanjian besar dibuat hanya melalui kuasa eksekutif, tanpa kelulusan badan perundangan .

G7 sambut baik, tetapi tekankan Lubnan

Pemimpin G7 menyambut baik perjanjian awal itu, namun menggesa gencatan senjata segera di Lubnan secara khusus . Mereka turut menekankan keperluan mempelbagaikan laluan bekalan tenaga global, mencerminkan kebimbangan terhadap kebolehpercayaan Selat Hormuz.

Trump beri amaran serangan boleh disambung

Walaupun MoU sudah berkuat kuasa, Trump memberi amaran bahawa Amerika Syarikat boleh menyambung serangan ke atas Iran jika pemimpin Iran “tidak berkelakuan baik” atau gagal memenuhi komitmen mereka . Kenyataan itu mengekalkan tekanan ketenteraan Washington sepanjang tempoh rundingan 60 hari.

Tehran gambarkan perjanjian sebagai kemenangan

Tehran pula mengisytiharkan kemenangan dan berhujah bahawa MoU itu mencerminkan beberapa konsesi besar daripada Washington, termasuk penarikan sekatan dan pengangkatan sekatan laut . Pezeshkian menyifatkannya sebagai “dokumen bersejarah dan mesej daripada Iran yang berkuasa” .

Israel tidak menandatangani MoU

Israel bukan pihak yang menandatangani dokumen itu, tetapi dilaporkan dirujuk dengan rapat. Gencatan senjata tersebut meliputi Lubnan dan semua medan yang melibatkan kumpulan yang bersekutu dengan Iran .

MoU itu tidak menyebut Israel secara jelas, walaupun Israel melancarkan serangan berulang kali di Lubnan sejak awal Mac .

Kesan terhadap Lubnan dan rantau Asia Barat

Bahagian pertama MoU menegaskan komitmen terhadap “penghentian serta-merta dan berkekalan aktiviti ketenteraan di semua medan, termasuk Lubnan”. Kedua-dua negara turut berjanji melindungi “keutuhan wilayah dan kedaulatan Lubnan” .

Bagaimanapun, dokumen itu tidak memperincikan peranan kumpulan yang bersekutu dengan Iran di Lubnan. Oleh itu, pelaksanaan gencatan senjata di lapangan masih bergantung pada sejauh mana semua pihak yang terlibat mematuhi komitmen tersebut.

Apa yang berlaku dalam tempoh 60 hari?

Tempoh 60 hari itu akan menjadi ujian utama kepada perjanjian berkenaan. Rundingan seterusnya dijangka menyentuh beberapa isu penting, termasuk:

• Status muktamad sekatan terhadap Iran
• Skop dan mekanisme pelan pembinaan semula AS$300 bilion
• Kaedah mengesahkan komitmen nuklear Iran
• Pelaksanaan gencatan senjata di Lubnan dan medan serantau lain

Washington sudah memberi isyarat bahawa ancaman tindakan ketenteraan akan terus digunakan sebagai tekanan. Tehran pula melihat MoU itu sebagai pengiktirafan terhadap kedudukan strategiknya. Justeru, meskipun pertempuran dihentikan buat masa ini, kejayaan perjanjian tersebut masih bergantung pada rundingan susulan dan mekanisme penguatkuasaan yang belum dimuktamadkan.