Bagaimana permainan memburu Pokémon menjadi enjin pemetaan dunia

Proses pengumpulan data itu bermula secara kelihatan biasa. Sejak 2021, Pokémon Go menggalakkan pemain merakam video pendek persekitaran sebenar—termasuk taman, jalan raya, bahagian luar bangunan dan ruang awam—sebagai sebahagian daripada proses mencalonkan atau menaik taraf PokéStop. Sebagai balasan, pemain menerima ganjaran dalam permainan seperti Poké Ball dan Stardust .

Bagi pemain, tugas itu mungkin sekadar cara mudah untuk mendapatkan item dan meningkatkan kemajuan dalam permainan. Namun, apabila dilakukan oleh jutaan pemain di seluruh dunia, aktiviti tersebut berkembang menjadi projek pemetaan berskala amat besar, dengan bilion-bilion imej aras jalan yang mempunyai maklumat lokasi terkumpul selama beberapa tahun .

Niantic kemudian menggunakan himpunan data itu untuk membangunkan Visual Positioning System (VPS). Sistem ini membandingkan paparan kamera secara langsung dengan peta tiga dimensi yang terperinci bagi menganggarkan lokasi, ketinggian dan orientasi peranti—walaupun tiada isyarat satelit .

Daripada teknologi tanpa GPS kepada kerjasama pertahanan

Laluan menuju penggunaan ketenteraan menjadi lebih rumit selepas perubahan struktur korporat. Apabila bahagian permainan Niantic dibeli oleh Scopely, yang dimiliki Savvy Games Group, pada 2025, teknologi geospatial AI itu dipisahkan ke dalam entiti lain bernama Niantic Spatial. Syarikat baharu itu mengambil alih VPS serta set data yang menyokongnya .

Pada Disember 2025, Niantic Spatial mengumumkan kerjasama rasmi dengan Vantor, yang sebelum ini dikenali sebagai Maxar Intelligence dan dijenamakan semula pada Oktober 2025. Vantor ialah syarikat Amerika yang bergerak dalam bidang kecerdasan geospatial dan kontrak pertahanan. Matlamat yang dinyatakan adalah untuk membangunkan sistem penentududukan udara-ke-darat yang membolehkan platform udara dan darat bergerak tanpa GPS .

Pada Jun 2026, kedua-dua syarikat menerbitkan catatan blog bersama bertajuk “Building a Shared Coordinate System for GPS-Denied Operations Powered by Visual Positioning”. Kandungannya memperincikan penggunaan sistem penentududukan visual dalam persekitaran yang tidak mempunyai GPS—situasi yang boleh berlaku apabila isyarat GPS disekat atau dipalsukan .

Kerjasama itu menggabungkan VPS berasaskan permukaan bumi milik Niantic Spatial dengan perisian penentududukan visual udara Raptor milik Vantor, yang direka untuk platform dron autonomi .

Hubungan Vantor dengan agensi pertahanan dan perisikan Amerika Syarikat turut menjadi perhatian. Pada Mei 2026, Vantor dianugerahkan kontrak Tahun Opsyen 1 bernilai AS$70 juta daripada National Geospatial-Intelligence Agency (NGA) untuk mengendalikan dan menambah baik platform kecerdasan geospatial komersial utama kerajaan, GEGD Pro. Platform itu digunakan oleh 1.2 juta pengguna kerajaan merentasi lebih 250 organisasi .

Kontrak tersebut adalah untuk platform kecerdasan geospatial yang lebih luas, bukan bukti khusus bahawa data Pokémon Go digunakan dalam sistem ketenteraan. Namun, ia menunjukkan kedudukan Vantor yang rapat dengan ekosistem pertahanan dan perisikan Amerika Syarikat .

Adakah pemain benar-benar memberikan persetujuan?

Selepas laporan Trouw disiarkan, persoalan utama yang timbul ialah: adakah pemain Pokémon Go pernah bersetuju supaya data mereka digunakan untuk melatih sistem navigasi dron tentera?

Jawapan undang-undang dan perhubungan awam daripada syarikat-syarikat terbabit banyak bergantung pada terma perkhidmatan. Niantic Spatial dan Vantor menyatakan bahawa pemain bersetuju dengan peruntukan yang luas berhubung pengumpulan dan penggunaan data untuk “pemetaan ruang” serta teknologi rakan kongsi .

Dalam kenyataan kepada IGN, Niantic Spatial menafikan bahawa data Pokémon Go digunakan untuk melatih model bagi dron tentera. Syarikat itu menegaskan bahawa perjanjiannya dengan Vantor masih berada pada peringkat awal .

Vantor pula menafikan penggunaan imej Pokémon Go secara langsung. Namun, apabila ditanya sama ada model navigasi yang digunakan syarikat itu dilatih menggunakan set data yang berasal daripada imbasan Pokémon Go, Vantor tidak mengesahkan atau menafikannya .

Pengkritik privasi dan pemain mengemukakan hujah balas:

• Ganjaran yang ditawarkan ialah item dalam permainan, bukannya pemberitahuan jelas bahawa imbasan boleh membantu membangunkan navigasi untuk operasi ketenteraan .
• Terma perkhidmatan standard, menurut pengkritik, terlalu umum dan sukar difahami untuk dianggap sebagai persetujuan bermaklumat bagi penggunaan dalam rantaian bekalan pertahanan .
• Selepas data diserap ke dalam parameter model AI, hampir mustahil untuk menjejaki sumbangan tepat setiap set data. Keadaan ini mewujudkan jurang akauntabiliti: syarikat boleh menafikan penggunaan data tertentu, sambil tetap mendapat manfaat daripada teknologi yang dibangunkan menggunakan data tersebut .

Mengapa penggunaan data itu sukar diaudit?

Dilema etika ini berpunca daripada cara model AI moden dilatih. Model terlatih biasanya tidak menyimpan data latihan mentah dalam bentuk yang boleh dikeluarkan semula dengan mudah. Oleh itu, walaupun dakwaan bahawa imej mentah Pokémon Go tidak dimasukkan terus ke dalam sistem ketenteraan itu benar, teknologi VPS yang menjadi asas keupayaan tersebut tetap dibina dan diperhalus menggunakan kira-kira 30 bilion imbasan berkenaan .

Hal ini menghasilkan ruang kelabu dari segi akauntabiliti. Juruaudit bebas tidak boleh sekadar membuka model proprietari, memeriksa parameter rangkaian neuralnya dan menentukan sama ada model itu mengandungi pengetahuan yang berpunca daripada set data crowdsourcing tertentu. Proses latihan serta parameter model biasanya dilindungi sebagai rahsia komersial, menjadikan pengawasan lebih sukar .

Rantaian yang dipersoalkan itu boleh diringkaskan begini:

bermain permainan → mengimbas PokéStop → membina peta 3D dunia → membangunkan AI geospatial → bekerjasama dengan kontraktor pertahanan → mengintegrasikan teknologi ke dalam dron autonomi.

Pada mana-mana peringkat pun, pemain tidak ditanya secara khusus sama ada mereka bersetuju dengan penggunaan data untuk aplikasi medan perang .

Isu lebih besar: “function creep” dan nilai tersembunyi data permainan

Kes Pokémon Go ini menjadi contoh jelas function creep, iaitu keadaan apabila data yang dikumpulkan untuk satu tujuan digunakan kemudian untuk tujuan lain yang tidak dijangka. Data yang disumbangkan untuk mencari makhluk digital boleh beralih, melalui struktur korporat dan kerjasama komersial, menjadi sebahagian daripada teknologi navigasi untuk persekitaran yang GPS-nya tidak boleh dipercayai .

Justeru, persoalannya bukan hanya tentang privasi. Ia turut menyentuh sama ada kerangka undang-undang dan etika sedia ada tentang persetujuan digital masih memadai dalam dunia apabila data yang dikumpulkan melalui permainan boleh digunakan untuk melatih sistem AI berkaitan keselamatan negara .

Kumpulan advokasi dan penyelidik privasi kini menggesa supaya penggunaan sekunder data crowdsourcing yang dikumpulkan melalui permainan dihadkan, khususnya apabila aplikasi akhirnya melibatkan sistem autonomi atau platform ketenteraan .

Kes ini menunjukkan betapa jauh kesan satu klik “Saya setuju” boleh berkembang. Persetujuan yang diberikan untuk menggunakan sebuah permainan mungkin merangkumi rantaian penggunaan data yang tidak pernah dibayangkan pemain—termasuk kemungkinan kaitan dengan teknologi pertahanan. Namun, berdasarkan kenyataan syarikat, persoalan sama ada data Pokémon Go digunakan secara langsung dalam model dron tentera masih dipertikaikan .

Bagaimana permainan memburu Pokémon menjadi enjin pemetaan dunia

Proses pengumpulan data itu bermula secara kelihatan biasa. Sejak 2021, Pokémon Go menggalakkan pemain merakam video pendek persekitaran sebenar—termasuk taman, jalan raya, bahagian luar bangunan dan ruang awam—sebagai sebahagian daripada proses mencalonkan atau menaik taraf PokéStop. Sebagai balasan, pemain menerima ganjaran dalam permainan seperti Poké Ball dan Stardust .

Bagi pemain, tugas itu mungkin sekadar cara mudah untuk mendapatkan item dan meningkatkan kemajuan dalam permainan. Namun, apabila dilakukan oleh jutaan pemain di seluruh dunia, aktiviti tersebut berkembang menjadi projek pemetaan berskala amat besar, dengan bilion-bilion imej aras jalan yang mempunyai maklumat lokasi terkumpul selama beberapa tahun .

Niantic kemudian menggunakan himpunan data itu untuk membangunkan Visual Positioning System (VPS). Sistem ini membandingkan paparan kamera secara langsung dengan peta tiga dimensi yang terperinci bagi menganggarkan lokasi, ketinggian dan orientasi peranti—walaupun tiada isyarat satelit .

Daripada teknologi tanpa GPS kepada kerjasama pertahanan

Laluan menuju penggunaan ketenteraan menjadi lebih rumit selepas perubahan struktur korporat. Apabila bahagian permainan Niantic dibeli oleh Scopely, yang dimiliki Savvy Games Group, pada 2025, teknologi geospatial AI itu dipisahkan ke dalam entiti lain bernama Niantic Spatial. Syarikat baharu itu mengambil alih VPS serta set data yang menyokongnya .

Pada Disember 2025, Niantic Spatial mengumumkan kerjasama rasmi dengan Vantor, yang sebelum ini dikenali sebagai Maxar Intelligence dan dijenamakan semula pada Oktober 2025. Vantor ialah syarikat Amerika yang bergerak dalam bidang kecerdasan geospatial dan kontrak pertahanan. Matlamat yang dinyatakan adalah untuk membangunkan sistem penentududukan udara-ke-darat yang membolehkan platform udara dan darat bergerak tanpa GPS .

Pada Jun 2026, kedua-dua syarikat menerbitkan catatan blog bersama bertajuk “Building a Shared Coordinate System for GPS-Denied Operations Powered by Visual Positioning”. Kandungannya memperincikan penggunaan sistem penentududukan visual dalam persekitaran yang tidak mempunyai GPS—situasi yang boleh berlaku apabila isyarat GPS disekat atau dipalsukan .

Kerjasama itu menggabungkan VPS berasaskan permukaan bumi milik Niantic Spatial dengan perisian penentududukan visual udara Raptor milik Vantor, yang direka untuk platform dron autonomi .

Hubungan Vantor dengan agensi pertahanan dan perisikan Amerika Syarikat turut menjadi perhatian. Pada Mei 2026, Vantor dianugerahkan kontrak Tahun Opsyen 1 bernilai AS$70 juta daripada National Geospatial-Intelligence Agency (NGA) untuk mengendalikan dan menambah baik platform kecerdasan geospatial komersial utama kerajaan, GEGD Pro. Platform itu digunakan oleh 1.2 juta pengguna kerajaan merentasi lebih 250 organisasi .

Kontrak tersebut adalah untuk platform kecerdasan geospatial yang lebih luas, bukan bukti khusus bahawa data Pokémon Go digunakan dalam sistem ketenteraan. Namun, ia menunjukkan kedudukan Vantor yang rapat dengan ekosistem pertahanan dan perisikan Amerika Syarikat .

Adakah pemain benar-benar memberikan persetujuan?

Selepas laporan Trouw disiarkan, persoalan utama yang timbul ialah: adakah pemain Pokémon Go pernah bersetuju supaya data mereka digunakan untuk melatih sistem navigasi dron tentera?

Jawapan undang-undang dan perhubungan awam daripada syarikat-syarikat terbabit banyak bergantung pada terma perkhidmatan. Niantic Spatial dan Vantor menyatakan bahawa pemain bersetuju dengan peruntukan yang luas berhubung pengumpulan dan penggunaan data untuk “pemetaan ruang” serta teknologi rakan kongsi .

Dalam kenyataan kepada IGN, Niantic Spatial menafikan bahawa data Pokémon Go digunakan untuk melatih model bagi dron tentera. Syarikat itu menegaskan bahawa perjanjiannya dengan Vantor masih berada pada peringkat awal .

Vantor pula menafikan penggunaan imej Pokémon Go secara langsung. Namun, apabila ditanya sama ada model navigasi yang digunakan syarikat itu dilatih menggunakan set data yang berasal daripada imbasan Pokémon Go, Vantor tidak mengesahkan atau menafikannya .

Pengkritik privasi dan pemain mengemukakan hujah balas:

• Ganjaran yang ditawarkan ialah item dalam permainan, bukannya pemberitahuan jelas bahawa imbasan boleh membantu membangunkan navigasi untuk operasi ketenteraan .
• Terma perkhidmatan standard, menurut pengkritik, terlalu umum dan sukar difahami untuk dianggap sebagai persetujuan bermaklumat bagi penggunaan dalam rantaian bekalan pertahanan .
• Selepas data diserap ke dalam parameter model AI, hampir mustahil untuk menjejaki sumbangan tepat setiap set data. Keadaan ini mewujudkan jurang akauntabiliti: syarikat boleh menafikan penggunaan data tertentu, sambil tetap mendapat manfaat daripada teknologi yang dibangunkan menggunakan data tersebut .

Mengapa penggunaan data itu sukar diaudit?

Dilema etika ini berpunca daripada cara model AI moden dilatih. Model terlatih biasanya tidak menyimpan data latihan mentah dalam bentuk yang boleh dikeluarkan semula dengan mudah. Oleh itu, walaupun dakwaan bahawa imej mentah Pokémon Go tidak dimasukkan terus ke dalam sistem ketenteraan itu benar, teknologi VPS yang menjadi asas keupayaan tersebut tetap dibina dan diperhalus menggunakan kira-kira 30 bilion imbasan berkenaan .

Hal ini menghasilkan ruang kelabu dari segi akauntabiliti. Juruaudit bebas tidak boleh sekadar membuka model proprietari, memeriksa parameter rangkaian neuralnya dan menentukan sama ada model itu mengandungi pengetahuan yang berpunca daripada set data crowdsourcing tertentu. Proses latihan serta parameter model biasanya dilindungi sebagai rahsia komersial, menjadikan pengawasan lebih sukar .

Rantaian yang dipersoalkan itu boleh diringkaskan begini:

bermain permainan → mengimbas PokéStop → membina peta 3D dunia → membangunkan AI geospatial → bekerjasama dengan kontraktor pertahanan → mengintegrasikan teknologi ke dalam dron autonomi.

Pada mana-mana peringkat pun, pemain tidak ditanya secara khusus sama ada mereka bersetuju dengan penggunaan data untuk aplikasi medan perang .

Isu lebih besar: “function creep” dan nilai tersembunyi data permainan

Kes Pokémon Go ini menjadi contoh jelas function creep, iaitu keadaan apabila data yang dikumpulkan untuk satu tujuan digunakan kemudian untuk tujuan lain yang tidak dijangka. Data yang disumbangkan untuk mencari makhluk digital boleh beralih, melalui struktur korporat dan kerjasama komersial, menjadi sebahagian daripada teknologi navigasi untuk persekitaran yang GPS-nya tidak boleh dipercayai .

Justeru, persoalannya bukan hanya tentang privasi. Ia turut menyentuh sama ada kerangka undang-undang dan etika sedia ada tentang persetujuan digital masih memadai dalam dunia apabila data yang dikumpulkan melalui permainan boleh digunakan untuk melatih sistem AI berkaitan keselamatan negara .

Kumpulan advokasi dan penyelidik privasi kini menggesa supaya penggunaan sekunder data crowdsourcing yang dikumpulkan melalui permainan dihadkan, khususnya apabila aplikasi akhirnya melibatkan sistem autonomi atau platform ketenteraan .

Kes ini menunjukkan betapa jauh kesan satu klik “Saya setuju” boleh berkembang. Persetujuan yang diberikan untuk menggunakan sebuah permainan mungkin merangkumi rantaian penggunaan data yang tidak pernah dibayangkan pemain—termasuk kemungkinan kaitan dengan teknologi pertahanan. Namun, berdasarkan kenyataan syarikat, persoalan sama ada data Pokémon Go digunakan secara langsung dalam model dron tentera masih dipertikaikan .