Kes Simba-M1: Apa yang Perlu Difahami tentang Peraturan Spektrum Singapura

Spektrum radio ialah julat frekuensi yang digunakan untuk membawa isyarat tanpa wayar. Jalur frekuensi pula merujuk kepada bahagian tertentu dalam julat tersebut, seperti 700 MHz, 900 MHz atau 3.5 GHz.

Setiap jalur mempunyai kelebihan dan kekangan berbeza dari segi liputan, penembusan isyarat dalam bangunan dan kapasiti. Sebab itu rangkaian mudah alih menggunakan beberapa jalur untuk menawarkan perkhidmatan 4G dan 5G.

Prinsip kawal selianya mudah: operator hanya boleh menggunakan spektrum yang telah diperuntukkan kepadanya serta mematuhi syarat yang ditetapkan. Menggunakan frekuensi di luar hak tersebut tanpa kelulusan awal boleh dianggap sebagai penggunaan spektrum tanpa kebenaran.

Bagaimana IMDA memperuntukkan spektrum mudah alih

Di Singapura, Infocomm Media Development Authority (IMDA) merancang dan menyelaras penggunaan frekuensi radio sebelum memberikan operator hak untuk menggunakan bahagian spektrum tertentu. Hak spektrum itu menetapkan frekuensi yang boleh digunakan serta keperluan dan syarat operasi yang perlu dipatuhi.

Di bawah kerangka undang-undang Singapura, IMDA boleh memberikan seseorang atau sesebuah syarikat hak untuk menggunakan bahagian tertentu spektrum radio bagi tempoh yang ditetapkan, tertakluk kepada bayaran dan syarat berkaitan. Proses peruntukan itu juga boleh dilakukan melalui kaedah seperti lelongan.

Lelongan amat relevan apabila permintaan terhadap spektrum mudah alih atau International Mobile Telecommunications (IMT) melebihi bekalan. Dalam keadaan tersebut, operator bersaing mendapatkan hak yang terhad melalui bidaan, bukannya mendapat akses tanpa batas hanya kerana mereka memiliki peralatan radio yang serasi.

Peruntukan spektrum bukan sekadar menetapkan nama jalur, seperti “900 MHz” atau “3.5 GHz”. Syaratnya boleh merangkumi tujuan penggunaan, parameter teknikal, kuasa pemancar, lebar jalur dan keperluan operasi lain. Bahan lelongan spektrum 5G IMDA pada 2022, misalnya, menyatakan bahawa pemenang perlu mematuhi spesifikasi teknikal serta terma dan syarat penggunaan yang ditetapkan.

IMDA juga boleh menyediakan aturan berasingan untuk penggunaan sementara atau sekali-sekala. Bahan pengurusan spektrumnya menyebut penggunaan sementara bagi pameran, demonstrasi dan ujian peralatan. Dokumen perancangan terdahulu turut membincangkan rizab spektrum bagi keperluan sementara, termasuk acara besar di peringkat nasional.

Ini bermakna kelulusan sementara bukan perkara yang sama dengan hak kekal untuk menyediakan perkhidmatan mudah alih menggunakan sesuatu jalur.

Apakah yang dimaksudkan dengan penggunaan tanpa kebenaran?

Bagi sesebuah telco, persoalannya bukan semata-mata sama ada pemancar secara teknikal mampu beroperasi pada frekuensi tertentu. Persoalan utamanya ialah sama ada operator mempunyai hak kawal selia dan kelulusan untuk menggunakan frekuensi itu bagi perkhidmatan serta konfigurasi tertentu.

IMDA dan Kementerian Pembangunan Digital dan Penerangan Singapura menyatakan bahawa operator rangkaian mudah alih hanya boleh menggunakan spektrum yang diperuntukkan kepada mereka. Penggunaan di luar jalur yang diperuntukkan tanpa kelulusan awal IMDA boleh menyebabkan gangguan dan memberikan kelebihan tidak adil kepada sesebuah operator berbanding pesaingnya.

Secara umum, penggunaan tanpa kebenaran boleh berlaku melalui beberapa cara berikut. Senarai ini menerangkan kemungkinan teknikal dan bukan dapatan bahawa mana-mana satu daripadanya berlaku dalam rangkaian Simba:

• Kesilapan konfigurasi atau kejuruteraan: Profil stesen pemancar, templat perisian atau tetapan pemilihan frekuensi automatik mungkin mengandungi jalur atau pelan saluran yang salah selepas naik taraf, pertukaran peralatan atau pelancaran tapak baharu.
• Penggabungan pembawa yang tidak diluluskan: Rangkaian 4G dan 5G boleh menggabungkan beberapa pembawa komponen untuk meningkatkan kapasiti. Namun, setiap pembawa mesti diperuntukkan kepada operator dan diluluskan untuk tujuan penggunaan berkenaan. Mengaktifkan pembawa yang tidak diperuntukkan boleh meningkatkan lebar jalur pelanggan secara tidak wajar.
• Parameter rangkaian yang tersilap: Tetapan dupleks, lebar saluran atau parameter radio lain yang salah boleh menyebabkan sesebuah tapak memancar di luar pelan yang diluluskan.
• Masalah peralatan atau penapisan: Peralatan radio, penapis, duplekser, penguat kuasa atau antena yang rosak atau ditala dengan tidak betul boleh menghasilkan pancaran tidak dikehendaki pada frekuensi bersebelahan. Walaupun tidak disengajakan, pancaran seperti ini masih boleh melanggar had teknikal atau mengganggu rangkaian lain.
• Kuasa pemancar berlebihan: Meningkatkan kuasa pemancar tidak mengubah frekuensi asal secara nominal. Namun, ia boleh menguatkan kebocoran ke saluran bersebelahan, meluaskan kawasan liputan berkesan atau mengganggu penerima berdekatan. Oleh itu, syarat teknikal masih boleh dilanggar walaupun pembawa asalnya dibenarkan.
• Sistem yang dipasang kontraktor: Sistem antena teragih, pengulang isyarat, sel kecil atau penggalak isyarat yang dipasang di dalam bangunan mungkin menggunakan modul frekuensi atau konfigurasi yang salah. Operator rangkaian perlu mengawal pemasangan pihak ketiga sama seperti peralatan miliknya sendiri.
• Pengaktifan yang disengajakan: Operator mungkin sengaja mengaktifkan pembawa yang tidak diperuntukkan untuk memperoleh kapasiti atau liputan tambahan tanpa mendapatkan hak spektrum berkenaan atau kelulusan sementara. Untuk membuktikan keadaan ini, penyiasat perlu menentukan perkara yang dikonfigurasi, tempoh operasinya dan pihak yang memberikan arahan atau kelulusan.

Perbezaan penting ialah antara mekanisme yang mungkin berlaku dengan pelanggaran yang telah dibuktikan. Pengawal selia memerlukan siasatan teknikal untuk menentukan sama ada pancaran berlaku, frekuensi yang terlibat, sama ada penggunaannya dibenarkan, tempoh aktiviti tersebut serta sama ada ia berpunca daripada kesilapan atau tindakan disengajakan.

Mengapa operator perlu kekal dalam jalur yang diluluskan?

Spektrum berkait rapat dengan persaingan

Spektrum ialah sumber yang terhad dan operator mudah alih perlu bersaing untuk mendapatkan hak menggunakannya. Kerangka peruntukan IMDA direka untuk memadankan jalur tertentu dengan penggunaan yang sesuai. Apabila permintaan melebihi bekalan, spektrum yang terhad boleh diperuntukkan melalui mekanisme seperti lelongan.

Operator yang menggunakan spektrum tidak diperuntukkan untuk menawarkan kapasiti atau liputan tambahan boleh mendapat manfaat tanpa memperoleh hak berkaitan atau memenuhi syaratnya. Atas sebab itu, pihak berkuasa Singapura menggambarkan penggunaan tanpa kebenaran sebagai potensi kelebihan tidak adil, bukan sekadar masalah peralatan.

Pancaran tidak dikehendaki boleh menjejaskan rangkaian lain

Sistem mudah alih perlu beroperasi bersama rangkaian operator lain dan perkhidmatan radio yang berbeza. Pembawa tanpa kebenaran, kuasa yang terlalu tinggi atau penapisan yang lemah boleh meningkatkan gangguan, merosakkan kualiti isyarat dan menggunakan kapasiti yang telah dirancang untuk rangkaian bersebelahan.

Bagi pengguna, kesannya bergantung pada lokasi dan tahap gangguan. Ia boleh merangkumi kualiti panggilan suara yang lebih rendah, panggilan terputus atau capaian data yang lebih perlahan.

Perancangan spektrum juga mengambil kira perkhidmatan lain, keperluan masa hadapan dan peruntukan sementara. Pancaran yang tidak diselaraskan menyukarkan perancangan tersebut serta proses mengenal pasti punca gangguan.

Pelanggaran boleh membawa tindakan kawal selia

Hak spektrum diberikan bersama syarat tertentu, dan kerangka telekomunikasi Singapura membolehkan tindakan penguatkuasaan diambil apabila syarat atau arahan berkaitan dilanggar. Tindakan itu boleh merangkumi penalti kewangan serta penggantungan atau pembatalan hak spektrum.

Risiko kawal selia ini berasingan daripada kesan komersial sesuatu siasatan rangkaian. Dakwaan pelanggaran boleh menjejaskan lesen, semakan persaingan, kelulusan transaksi serta keyakinan pelanggan, rakan niaga dan pelabur.

Apa yang berlaku dalam kes Simba-M1?

Pada 18 Mei 2026, IMDA berkata bahawa ketika menilai cadangan pengambilalihan perniagaan telekomunikasi M1 oleh Simba Telecom, pihaknya mendapat tahu bahawa Simba mungkin menggunakan jalur frekuensi radio yang tidak diperuntukkan kepadanya untuk perkhidmatan mudah alih. IMDA kemudian menggantung penilaian terhadap transaksi bernilai S$1.43 bilion itu sementara siasatan dijalankan.

Pemilihan kata itu penting. Isu yang dilaporkan ialah kemungkinan yang sedang disiasat, bukan dapatan muktamad bahawa Simba sengaja menggunakan frekuensi tanpa kebenaran. Pengumuman yang tersedia juga tidak membuktikan sama ada penggunaan yang disyaki itu berpunca daripada tetapan perisian, kerosakan perkakasan, pemasangan kontraktor, konfigurasi yang disengajakan atau sebab lain.

Cadangan transaksi itu kemudiannya berdepan tarikh akhir kontrak. Laporan menyatakan bahawa urus niaga tersebut dibiarkan luput, manakala M1 akan ditawarkan kepada pembeli lain. Hasil komersial itu tidak seharusnya disamakan dengan persoalan teknikal dan kawal selia yang sedang disiasat IMDA.

Kesimpulan

Hak spektrum operator mudah alih ialah sempadan operasi yang dikawal selia—bukan sekadar cadangan tentang frekuensi yang boleh disokong oleh sesuatu peralatan. IMDA menetapkan hak, syarat dan tujuan penggunaan tertentu. Operator pula perlu memastikan pelan radio, perisian, tahap kuasa, penapis, antena dan kerja kontraktor sentiasa selaras dengan kebenaran tersebut.

Dalam kes Simba, fakta utama masih bergantung pada hasil siasatan. Namun, jelas mengapa dakwaan itu dianggap serius: penggunaan spektrum yang tidak diperuntukkan boleh menjejaskan pengguna rangkaian, memesongkan persaingan dan melemahkan sistem peruntukan yang digunakan operator untuk mendapatkan frekuensi terhad.