Jualan Alat Cip Jepun di China Merosok 10%: Kawalan Eksport Jadi Bumerang, Permintaan AI Ubah Landskap

Pengeluar terkemuka peralatan semikonduktor Jepun mencatat penurunan bersejarah dalam jualan China, hasil daripada gabungan faktor: desakan agresif Beijing untuk kemandirian domestik, kawalan eksport Jepun sendiri, dan pengimbangan semula permintaan cip global ke arah AI. Berikut adalah apa yang berlaku, bagaimana industri bertindak balas, dan risiko yang menanti.

Apa yang Menyebabkan Penurunan 10% Jualan China

Lima pengeluar alat semikonduktor teratas Jepun—Tokyo Electron (TEL), Advantest, Screen Holdings, Disco, dan Kokusai Electric—mencatat penurunan 10% tahun ke tahun dalam jualan China bagi tahun fiskal berakhir 31 Mac 2026, kali pertama penurunan seumpama itu direkodkan . Dua daya utama mendorong penurunan ini:

Desakan industri dalam negara Beijing. Pihak berkuasa China memberi subsidi besar-besaran kepada alternatif peralatan domestik, secara langsung menggantikan pembekal asing . Pembangunan setara domestik China sudah mencapai tahap setanding dalam beberapa segmen, menghakis bahagian pasaran yang dibina oleh gergasi peralatan Jepun, AS, dan Eropah sejak beberapa dekad .

Kawalan eksport Jepun. Bermula Julai 2023, Kementerian Ekonomi, Perdagangan dan Industri Jepun (METI) menambah 23 jenis peralatan pembuatan semikonduktor termaju ke senarai eksport terkawal, memerlukan lesen untuk semua destinasi di bawah Akta Pertukaran Asing dan Perdagangan Asing . Sekatan ini, yang diselaraskan dengan tekanan AS, menyekat penjualan alat termaju ke China dan bertindak sebagai larangan de facto ke atas peralatan paling canggih .

Di Tokyo Electron (TEL), kesannya ketara: jualan China jatuh dari ¥279.4 bilion kepada ¥175.5 bilion pada suku ketiga FY2026 sahaja, dan bahagian China dalam hasil TEL merosot 8.5 mata peratusan kepada 31.8% . Antara FY2025 dan pertengahan 2026, bahagian hasil China TEL telah jatuh dari sekitar 44% kepada kira-kira 30% .

Bagaimana Syarikat Bertindak Balas: Permintaan AI + Peralihan Geografi

Firma mengimbangi kekurangan China dengan lonjakan permintaan untuk peralatan pengeluaran berkaitan AI dan beralih ke arah Korea Selatan dan Taiwan.

Permintaan pacuan AI melonjak. Jualan peralatan semikonduktor global mencecah rekod $135 bilion pada 2025, naik 15% tahun ke tahun, didorong pelaburan dalam logik termaju dan memori jalur lebar tinggi (HBM) untuk AI generatif . Tokyo Electron melaporkan permintaan "sangat kukuh" untuk pelayan AI termaju dan menjangkakan pelaburan DRAM berkembang dua digit sehingga lewat 2026 . Syarikat meramalkan permintaan berkaitan AI akan mencapai 40% hasil menjelang FY2026 .

Disco, yang membuat pengisar dan pemotong digunakan untuk memotong wafer silikon, menjadi pemain utama dalam rantaian bekalan cip AI global. Untuk tempoh sembilan bulan berakhir 31 Disember 2025, jualan bersihnya meningkat 11.5% dan pendapatan bersih naik 8.7%, didorong perbelanjaan modal daripada TSMC, SK Hynix, dan Samsung .

Pengimbangan semula serantau semakin pantas. Keputusan Q3 FY2026 TEL menunjukkan bahagian Korea Selatan dalam jualan bersih naik 6 mata peratusan suku ke suku kepada 27.1% . Pada FY2025, bahagian Korea dan Taiwan naik 4.9 dan 2.4 mata peratusan masing-masing kepada 22.4% dan 20.7% . Screen Holdings dan Disco mengikut corak serupa .

Kepimpinan teknologi sebagai benteng. TEL menggunakan etsa kriogenik untuk cip 2-nm pada awal 2025, meningkatkan ketepatan dan halangan kemasukan bagi pesaing China . Syarikat mengekalkan kedudukan hampir monopoli dalam segmen peralatan utama—kira-kira 88-90% bahagian pasaran global dalam alat salut/pembangun—memberikan kuasa penetapan harga yang sukar ditandingi alternatif China .

Risiko: Penyingkiran Kekal oleh Kemandirian China

Penganalisis melihat risiko struktur bahawa pembekal Jepun mungkin disingkirkan secara kekal dari pasaran China:

Kemandirian semakin pantas. China menyasarkan 40% sara diri dalam peralatan dan bahan semikonduktor menjelang 2026 dan telah menambah 40 syarikat Jepun ke senarai kawalan eksport dan "entiti tidak boleh dipercayai" . Pakar China mencirikan sekatan Jepun sebagai "bumerang"—memperkukuh industri domestik yang cuba diperlahankan Jepun .

Kawalan balas. Pada Januari 2026, Kementerian Perdagangan China (MOFCOM) mengenakan kawalan eksport berkuat kuasa serta-merta ke atas barangan dwiguna yang ditujukan ke Jepun, melarang penghantaran kepada pengguna tentera Jepun dan menyekat aliran bahan secara meluas . Langkah itu meliputi nadir bumi dan bahan kritikal lain di mana China menguasai pemprosesan global, mengancam gangguan kepada rantaian bekalan Jepun .

Tetingkap semakin sempit. Bahagian China dalam hasil pengeluar peralatan Jepun menurun secara struktur, dan penganalisis memberi amaran bahawa setelah alternatif domestik China mencapai kematangan, merampas semula bahagian pasaran akan sukar . Persoalannya bukan lagi sama ada Jepun kehilangan bahagian di China, tetapi berapa banyak yang akan kembali jika sekatan dilonggarkan.

Kesimpulan

Pengeluar peralatan cip Jepun mengharungi titik perubahan bersejarah. Penurunan 10% jualan China bukan sekadar tompokan tetapi peralihan struktur yang didorong dasar, geopolitik, dan persaingan industri. Keupayaan industri untuk beralih ke arah AI dan mempelbagaikan secara geografi memastikan hasil terapung buat masa ini. Namun risiko penyingkiran kekal dari China—pasaran peralatan semikonduktor terbesar dunia selama enam tahun berturut-turut —kekal ancaman utama.

Apabila ekosistem domestik China matang dan kawalan balas meningkat, pembekal Jepun berdepan cabaran strategik yang tidak dapat diselesaikan sepenuhnya oleh permintaan AI semata-mata.