Bom dan Gelombang Panas: Bagaimana Serangan Udara AS dan Suhu Ekstrem Meruntuhkan Grid Elektrik dan Ekonomi Iran

Iran kini dilanda krisis berganda yang memusnahkan. Serangan udara AS telah memusnahkan sebahagian besar kapasiti penjanaan elektriknya, manakala gelombang panas musim panas yang teruk secara serentak meningkatkan permintaan tenaga melebihi kemampuan grid yang sudah uzur. Akibatnya, pemadaman elektrik berjam-jam berlaku setiap hari di seluruh negara, mata wang rial menjunam ke sekitar 1.92 juta per dolar AS, inflasi mencecah 88%, dan kos pembaikan infrastruktur elektrik sahaja melebihi AS$1.5 bilion — dengan anggaran pembinaan semula sektor tenaga yang lebih luas mencecah antara AS$19 bilion dan AS$58 bilion.

Kerosakan Infrastruktur Elektrik

Skala kerosakan pada grid elektrik Iran adalah teruk dan didokumenkan oleh pelbagai sumber rasmi dan bebas.

Kapasiti penjanaan hilang: Serangan udara AS dan Israel antara Februari dan April 2026 memusnahkan kira-kira 7,000 MW kapasiti penjanaan (kira-kira 7% daripada jumlah grid Iran), menurut pegawai Iran . Menjelang Mei, Menteri Tenaga Abbas Aliabadi menyatakan hampir 5,000 MW rosak, bersama sebahagian besar rangkaian pengagihan . Ketua utiliti negara Tavanir, Mohammad Elahdad, melaporkan pada Julai bahawa grid telah kehilangan sekitar 4.2 GW (4,200 MW) kapasiti, dengan kerosakan di lebih 2,000 lokasi .

Pemancaran dan pengagihan terjejas: Serpihan peluru yang mengenai pencawang di wilayah Alborz menyebabkan pemadaman elektrik secara berturut-turut di Tehran . Serangan udara AS baharu di selatan Iran pada pertengahan Julai 2026 menjejaskan bekalan elektrik di wilayah selatan, yang diakui secara terbuka oleh Kementerian Tenaga buat pertama kali pada 17–18 Julai .

Defisit puncak musim panas: Badan penyelidikan parlimen Iran memberi amaran bahawa grid berdepan defisit puncak musim panas sebanyak 13,640 MW — kira-kira 17% daripada jumlah permintaan — sebelum serangan terbaru . Laporan lain menyebut potensi kekurangan 25,000 MW, kira-kira satu pertiga daripada penggunaan nasional .

Tempoh Pemadaman Elektrik

Pemadaman elektrik telah menjejaskan berjuta-juta rakyat Iran, dengan tempohnya semakin panjang apabila gelombang panas semakin teruk.

Serangan Mac 2026: Pemadaman elektrik meluas melanda Tehran dan wilayah Alborz selepas serangan udara AS-Israel pada 29–30 Mac, dengan kru utiliti menyebut kerosakan serpihan pada grid .

Jun–Julai pemadaman gelombang panas: Pemadaman berjadual harian selama beberapa jam dilaporkan di seluruh Khuzestan (Ahvaz), Ilam, Lorestan, Azarbaijan Timur, Alborz, dan Tehran . Penduduk di Ilam melaporkan pemadaman sehingga empat jam pada satu masa . Di Khuzestan, pemadaman dua hingga tiga jam dilaporkan di beberapa bandar . Di sesetengah kawasan, bekalan elektrik terputus sehingga 11 jam sehari .

Julai 2026: Pemadaman elektrik dan air baharu melanda beberapa bandar apabila suhu melonjak dan permintaan meningkat. Pemadaman di Khuzestan digambarkan sebagai 'berjam-jam' . Kerajaan meminta rakyat 'mengurangkan penggunaan elektrik' di kawasan yang dilanda haba melampau . Pemadaman elektrik dilaksanakan di Tehran dua kali sehari, berjumlah empat jam .

Kejatuhan Nilai Mata Wang

Mata wang Iran, rial, telah mengalami kejatuhan bersejarah, semakin pantas semasa konflik.

• Rial Iran mencapai rekod terendah berturut-turut di pasaran terbuka. Menjelang 29 April 2026, ia mencecah 1.8 juta rial per dolar AS . Ia kemudiannya melepasi 1.9 juta pada 4 Mei .
• Pada 17 Julai 2026, dolar AS mencecah 1,918,000 rial — rekod tertinggi baharu . Paun British mencecah 2.57 juta rial pada hari yang sama .
• Inflasi tahunan mencecah 88.6% (IHP) untuk tempoh 22 Mei–21 Jun 2026, menurut Pusat Statistik Iran. Bank Pusat melaporkan 83.1% inflasi tahunan untuk tempoh yang sama .
• Rial telah pun menjunam ke 1,750,000 per dolar AS pada Disember 2025 sebelum perang, bermakna konflik dan sekatan mempercepatkan kemerosotan yang sudah teruk .
• Pada kadar pasaran terbuka 17 Julai, gaji minimum bulanan rasmi Iran sebanyak 166,255,500 rial bernilai kira-kira AS$87 .

Kos Pembaikan

Anggaran kos untuk membaiki infrastruktur yang rosak berbeza-beza, mencerminkan skala dan sifat kemusnahan yang berterusan.

• Infrastruktur elektrik sahaja: Ketua Tavanir menyatakan kerosakan pada rangkaian elektrik melebihi 60 trilion toman (~AS$1.5 bilion) setakat 12 Julai 2026 .
• Infrastruktur tenaga yang lebih luas: Rystad Energy menganggarkan pada April 2026 bahawa pembaikan infrastruktur tenaga Iran yang rosak (minyak, gas, elektrik) akan menelan kos sehingga AS$19 bilion dalam rangka bil pembaikan serantau yang lebih luas sebanyak AS$34–58 bilion . Menurut anggaran yang sama, lebih 80 kemudahan tenaga telah diserang sejak konflik bermula, dengan lebih satu pertiga rosak teruk .
• Jumlah kerosakan ekonomi: Yayasan Pertahanan Demokrasi (FDD) menganggarkan jumlah kerosakan perang kepada Iran pada kira-kira 40% daripada KDNK pra-perang, atau julat AS$50 bilion hingga AS$300 bilion, dengan anggaran utama sekitar AS$144 bilion . Penjejak lain menganggarkan kerugian infrastruktur pada AS$218 bilion, dengan 14 juta orang tanpa bekalan elektrik yang boleh dipercayai dan 6.2 juta tanpa akses air bersih .

Kesan Kehidupan Harian

Bagi rakyat Iran biasa, gabungan perang, haba, dan keruntuhan ekonomi menjadikan kehidupan harian satu perjuangan.

• Penduduk di sekurang-kurangnya tujuh wilayah menggambarkan pemadaman elektrik berjam-jam setiap hari yang bermula dengan kedatangan musim panas, disertai kekurangan air yang berulang (kerana pam air bergantung pada elektrik) .
• Farmasi dan kedai di Tehran beroperasi menggunakan lampu gas semasa pemadaman .
• Di wilayah Ilam, suhu mencecah 46°C, penduduk melaporkan pemadaman elektrik sehingga empat jam, dengan seorang memberi amaran bahawa jika pemadaman berterusan, pihak berkuasa akan berdepan 'orang yang marah dan membantah' .
• Seorang penduduk di pangsapuri 14 tingkat di Pardis, timur Tehran, berkata elektrik diputuskan selama empat jam pada waktu siang .
• Gabungan kemusnahan infrastruktur elektrik akibat perang, gelombang panas musim panas yang teruk, dan mata wang yang runtuh telah mewujudkan 'ujian tekanan grid berskala nasional yang nyata,' dengan pegawai mengakui keadaan lebih buruk daripada yang dimaklumkan kepada umum sebelum ini .