Model AI terbuka China mengatasi AS: Data, pemain utama dan kesannya

Keluarga Qwen milik Alibaba sahaja melepasi 700 juta muat turun di Hugging Face pada awal 2026, sekali gus mengatasi Llama keluaran Meta sebagai keluarga model AI terbuka paling banyak dimuat turun di dunia . Menjelang akhir April 2026, model bahasa besar sumber terbuka yang dibangunkan di China secara kolektif merekodkan lebih 10 bilion muat turun di seluruh dunia .

Namun, angka ini juga perlu dibaca dengan berhati-hati. Hugging Face menyatakan bahawa ekosistem modelnya sangat tertumpu: kira-kira separuh daripada model yang disenaraikan mempunyai kurang daripada 200 muat turun, sementara 200 model paling popular—hanya 0.01% daripada keseluruhan model—menyumbang 49.6% daripada semua muat turun .

OpenRouter: penggunaan sebenar turut beralih

Hugging Face mengukur minat dan pengedaran model. OpenRouter pula memberi gambaran tentang penggunaan melalui API—dengan token merujuk kepada unit kecil teks yang diproses oleh model.

Menjelang Mei 2026, model open-weight China menyumbang kira-kira 61% daripada semua token yang digunakan dalam kalangan model teratas di OpenRouter . Dalam minggu 24 Februari 2026, model China meraih 61% jumlah token dalam kalangan 10 model teratas, bersamaan 5.3 trilion daripada 8.7 trilion token .

Trend itu turut kelihatan dalam kalangan pelanggan perusahaan AS. Model yang berasal dari China menyumbang sekurang-kurangnya 30% jumlah token setiap minggu sejak 8 Februari 2026, sebelum mencapai paras mingguan 46% pada pertengahan 2026. Angka itu jauh lebih tinggi berbanding purata 11% dalam tempoh 12 bulan sebelumnya . Enam penyedia China secara kolektif menyumbang lebih 60% jumlah token mingguan OpenRouter menjelang Mei .

Pada musim bunga 2026, enam model paling popular di OpenRouter semuanya ialah model terbuka daripada firma China, manakala Claude Opus 4.7 milik Anthropic berada di tempat ketujuh dalam kedudukan populariti pada masa data itu direkodkan .

Siapa pemain utama China?

Sekurang-kurangnya lapan makmal AI utama China melancarkan model open-weight yang kompetitif pada 2026 . Antara nama yang paling menonjol ialah:

Enam daripada lapan model China teratas menggunakan lesen permisif seperti MIT atau Apache 2.0, yang lazimnya memberi ruang lebih luas untuk pengubahsuaian dan penggunaan komersial berbanding sistem proprietari . Menurut satu analisis industri, makmal China turut melancarkan lebih banyak model open-weight kompetitif pada 2026 berbanding gabungan negara lain .

Tekanan terhadap Anthropic dan makmal AS

Kelebihan model China semakin terasa dalam operasi perusahaan AS. GLM-5.2 daripada Z.ai, yang dilancarkan pada 13 Jun 2026 di bawah lesen MIT, menduduki tempat keempat dalam Artificial Analysis Intelligence Index dan tempat kedua dalam papan pendahulu pengekodan hadapan Code Arena—kedudukan tertinggi yang pernah dicapai model open-weight berbanding sistem frontier tertutup menurut laporan tersebut .

Model itu juga dilaporkan menyamai Mythos milik Anthropic dalam penanda aras keselamatan siber pada sebahagian kecil kos . Sementara itu, DeepSeek V4 mencatat lebih 81% pada SWE-Bench dan menawarkan prestasi pengekodan yang setanding dengan Claude pada kos setiap token kira-kira satu persepuluh .

Ketua Pegawai Eksekutif Anthropic, Dario Amodei, memberi amaran bahawa syarikat Barat beralih daripada Claude kepada model seperti DeepSeek, Qwen dan Kimi kerana penjimatan kos sehingga 10 kali ganda .

Keputusan kerajaan AS pada Jun 2026 untuk menyekat akses asing kepada model Anthropic, Mythos 5 dan Fable 5, pula dikritik kerana berpotensi mempercepat penggunaan alternatif China yang lebih terbuka. Fortune menyifatkan episod itu sebagai “Fable fiasco” yang membuka ruang kepada model China yang lebih murah .

Mengapa syarikat memilih model China?

Pendorong utama perubahan ini kelihatan lebih bersifat ekonomi daripada ideologi. CNBC melaporkan bahawa syarikat AS semakin banyak menghala tugasan AI mereka kepada model open-weight China melalui platform seperti OpenRouter, tempat harga dan prestasi boleh dibandingkan secara masa nyata .

Model China dikatakan menawarkan kualiti yang setanding pada sekitar satu perlima hingga satu persepuluh kos model frontier AS . Dalam strategi yang dikenali sebagai model routing, setiap tugasan dihantar kepada model paling murah yang masih cukup berkebolehan untuk menyelesaikannya. OpenRouter berfungsi sebagai pengagregat neutral yang memudahkan proses tersebut .

Pendekatan ini bermakna syarikat tidak semestinya “menukar” satu model kepada model lain secara menyeluruh. Sebaliknya, tugasan mudah boleh dihantar kepada model murah, manakala kerja yang lebih kompleks kekal menggunakan model premium. Apabila penggunaan meningkat kepada berbilion-bilion token, perbezaan harga kecil sekalipun boleh menghasilkan penjimatan besar.

Washington mempertimbangkan tindak balas

Suruhanjaya Kajian Ekonomi dan Keselamatan AS-China mengeluarkan laporan yang menilai ancaman persaingan daripada syarikat AI China. Kesimpulannya, makmal China telah mengecilkan jurang prestasi dengan model bahasa besar Barat yang terkemuka .

Kerajaan AS telah pun menyekat akses antarabangsa kepada beberapa model Anthropic. Pada masa yang sama, beberapa laporan menyatakan Washington sedang mempertimbangkan sekatan perolehan kerajaan persekutuan terhadap model AI China. Namun, setakat pertengahan 2026, tiada larangan muktamad diluluskan.

Penganalisis memberi amaran bahawa sekatan yang mengehadkan akses kepada model AS mungkin menguatkan kedudukan penyedia yang menawarkan model lebih terbuka dan boleh dipasang sendiri oleh pelanggan . Ia juga memberi China ruang untuk berhujah bahawa kebergantungan kepada penyedia AI AS membawa risiko geopolitik.

Beijing belum menyekat akses luar negara

Taklimat Stanford HAI DigiChina pada Disember 2025 mendokumentasikan kepelbagaian ekosistem open-weight China serta perbincangan di Beijing tentang kemungkinan mengawal pengedaran model AI China ke luar negara .

Bagaimanapun, setakat musim bunga 2026, makmal China masih menerbitkan model di bawah lesen permisif seperti MIT dan Apache 2.0 untuk kegunaan global. Beijing juga belum mengambil langkah untuk mengehadkan akses luar negara. Bagi China, aliran terbuka ini masih berpotensi memberi manfaat strategik—daripada meningkatkan penggunaan teknologi hingga meluaskan pengaruh ekosistemnya.

Risiko baharu: kebergantungan hanya berpindah tangan?

Kejayaan model open-weight China memang memecahkan dominasi lama penyedia AS. Tetapi ia tidak semestinya menghapuskan masalah tumpuan kuasa.

Jika pengguna beralih daripada beberapa penyedia tertutup AS kepada hanya beberapa keluarga model China yang dominan seperti Qwen atau DeepSeek, risiko vendor lock-in—kebergantungan kepada satu penyedia atau ekosistem—masih wujud. Perbezaannya hanyalah siapa yang mengawal lapisan paling penting dalam rantaian AI.

Itulah sebabnya angka muat turun dan penggunaan perlu dilihat bukan sekadar sebagai perlumbaan antara China dengan AS. Ia juga merupakan ukuran tentang sejauh mana industri benar-benar pelbagai, mudah dipindahkan dan tidak bergantung pada segelintir model popular.

Kesimpulan

Musim bunga 2026 menjadi titik perubahan yang jelas. Model open-weight China mengatasi model AS dalam muat turun Hugging Face—dengan bahagian 41% dan 1.15 bilion muat turun terkumpul—serta penggunaan token OpenRouter, yang melebihi 60% dalam beberapa ukuran .

Sekurang-kurangnya lapan makmal China bersaing dengan pantas, Qwen muncul sebagai keluarga model terbuka paling banyak dimuat turun, manakala DeepSeek dan GLM semakin hampir dengan sistem frontier tertutup pada kos yang jauh lebih rendah .

Bagi perusahaan, soal utama ialah nilai untuk wang dan kesinambungan akses. Bagi pembuat dasar, cabarannya ialah mengimbangi keselamatan negara, persaingan teknologi dan risiko kebergantungan. Dan bagi seluruh industri, persoalan terbesar masih sama: adakah dunia sedang menuju ekosistem AI yang lebih terbuka—atau sekadar menggantikan satu bentuk penguasaan penyedia dengan bentuk yang lain?