Rusia Ganggu Starlink untuk Menyekat Serangan Dron Ukraine — Tetapi Kyiv Sudah Menyerang Balik

Rusia sedang memperhebat perang elektroniknya terhadap operasi dron Ukraine dengan mengerahkan sistem khusus untuk mengganggu pautan satelit Starlink. Pautan ini digunakan bagi membantu mengawal sebahagian dron jarak sederhana Ukraine ketika menuju ke sasaran.

Namun, usaha itu bukanlah penyelesaian menyeluruh. Sistem tersebut mahal, liputannya terhad dan keupayaannya hanya tertumpu kepada satu satelit pada satu-satu masa. Ukraine pula bertindak dengan memburu lokasi pengganggu itu serta membangunkan dron yang tidak memerlukan Starlink.

Senjata utama: Volna Kupol Garant

Sistem utama yang dilaporkan digunakan Rusia ialah Volna Kupol Garant, yang secara harfiahnya bermaksud “Penjamin Kubah Gelombang” ^RTN. Komander dan juruterbang dron Ukraine memberitahu Reuters pada Julai 2026 bahawa unit itu dipasang berhampiran bandar serta kemudahan ketenteraan untuk menyekat serangan dron “pertengahan penerbangan” atau mid-strike ^R.

Sistem ini terdiri daripada beberapa piring satelit yang dipasang pada treler. Menurut sumber Ukraine, satu kompleks mempunyai enam treler dengan jumlah 12 antena ^EF. Antena tersebut menjejaki satelit Starlink yang melintasi kawasan berkenaan, kemudian memancarkan isyarat gangguan berkuasa tinggi untuk menenggelamkan komunikasi antara satelit dan terminal pada dron Ukraine ^TIM.

Setiap unit dilaporkan berharga kira-kira AS$1.5 juta dan dihasilkan oleh LLC Rossiysky Kupol dari Simferopol ^TY. Sistem itu beroperasi dalam julat frekuensi 14 hingga 14.5 GHz, iaitu jalur pautan naik yang digunakan terminal Starlink untuk berkomunikasi dengan satelit ^ET.

Had besar: hanya satu satelit pada satu masa

Walaupun mahal dan canggih, Volna Kupol Garant mempunyai batasan asas: ia hanya boleh mengganggu satu satelit Starlink pada satu-satu masa ^ICT. Ini bermakna sistem tersebut menghasilkan “kubah” gangguan yang sempit dan disasarkan, bukannya selimut gangguan yang meliputi kawasan luas.

Penasihat Kementerian Pertahanan Ukraine, Serhii Beskrestnov, menjelaskan bahawa sistem itu perlu menjejaki laluan setiap satelit secara fizikal dan menghantar isyarat gangguan pada saluran frekuensi tepat yang sedang digunakan ^TT. Media kerajaan Rusia, TASS, turut mengakui had berkenaan. Menurut laporan itu, sistem tersebut tidak mematikan Starlink secara keseluruhan, sebaliknya “mengejutkan” satelit tertentu sepanjang tempoh satelit itu melintasi kawasan operasi ^T.

Pasukan Ukraine mengesan kira-kira 10 unit di sepanjang barisan hadapan ^IT. Setiap unit dilaporkan mempunyai kawasan gangguan sekitar 20 kilometer persegi ^INM.

Mengapa Starlink sukar diganggu?

Seni bina Starlink menjadikannya lebih tahan terhadap gangguan besar-besaran berbanding sistem satelit tradisional. Terminalnya menggunakan antena tatasusunan berfasa dalam jalur Ku — dan sebahagiannya jalur Ka — untuk mengekalkan pancaran sempit yang berubah dengan pantas ke arah satelit orbit rendah Bumi.

Sistem itu bertukar antara satelit kira-kira setiap 15 saat ^R. Satelit dan terminal juga menggunakan pancaran yang sangat terarah, sekitar tiga hingga lima darjah lebar. Oleh itu, pengganggu perlu berada pada kedudukan yang amat tepat untuk memotong pautan komunikasi tersebut ^R.

Volna Kupol Garant cuba mengatasi cabaran ini dengan menjejaki satelit menggunakan piringnya sendiri. Ia kemudian memancarkan isyarat berkuasa tinggi pada saluran frekuensi yang sama, sehingga isyarat sah antara satelit dan terminal tidak lagi dapat dibezakan dengan baik ^TIC. Pendekatan ini lebih menyerupai gangguan titik ke titik berbanding pemancar gangguan yang menyebarkan isyarat secara umum.

Rusia turut bergantung pada taktik berteknologi rendah

Rusia tidak hanya bergantung pada perang elektronik. Unit logistiknya juga menggunakan beberapa langkah keselamatan operasi yang lebih konvensional untuk melindungi konvoi bekalan daripada dron berpandukan Starlink ^R:

• Menyamarkan kargo ketenteraan: Lori bahan api dan pengangkutan peluru disamarkan sebagai kenderaan awam bagi menyukarkan pengenalpastian visual oleh pengendali dron ^RN.
• Mengubah taktik pergerakan: Laluan perjalanan diubah, konvoi lebih banyak bergerak pada waktu malam dan kenderaan disebarkan bagi mengurangkan kemungkinan satu serangan memusnahkan beberapa sasaran serentak ^NE.

Langkah-langkah ini menunjukkan bahawa gangguan elektronik sahaja belum mencukupi untuk melindungi laluan bekalan Rusia daripada serangan dron jarak sederhana Ukraine ^R.

Tindak balas Ukraine: musnahkan pengganggu, bina dron baharu

Ukraine menggunakan pendekatan berlapis yang tidak terhad kepada usaha mengekalkan operasi Starlink ketika gangguan berlaku.

Memburu sistem pengganggu: Kru dron Ukraine kini turut menyasarkan Volna Kupol Garant. Penasihat Kementerian Pertahanan Ukraine, Serhiy Beskrestnov, mengesahkan bahawa dron Ukraine sudah menyerang dan memusnahkan sekurang-kurangnya satu daripada unit bernilai tinggi itu ^PY. Seorang komander Ukraine memberitahu Reuters: “Kami menyerang sistem tindakan balas Starlink itu… sistem yang secara langsung mengganggu satelit. Kami baru-baru ini menyerangnya” ^Y. Laporan lain menyatakan Rejimen ke-422 Ukraine berjaya menyerang dua sistem ^I.

Membangunkan dron tanpa Starlink: Ukraine mempercepat penggunaan jenis dron baharu yang tidak memerlukan sambungan Starlink. Dron ini menggunakan pautan data alternatif seperti kabel gentian optik, geganti radio atau navigasi autonomi yang telah diprogramkan untuk serangan jarak sederhana. Dengan itu, ia tidak terjejas oleh gangguan yang khusus menyasarkan Starlink ^EA.

Mengawal terminal melalui senarai putih: Pada awal Februari 2026, SpaceX mematikan semua terminal Starlink tidak dibenarkan di Ukraine yang tidak tersenarai dalam senarai putih yang diluluskan. Langkah itu turut membantu Ukraine menghalang penggunaan terminal yang diperoleh atau digunakan secara tidak sah oleh Rusia ^ACE.

Kesimpulan: kesannya masih tidak sekata

Sebahagian besar maklumat teknikal tentang Volna Kupol Garant datang daripada sumber tentera Ukraine dan media kerajaan Rusia seperti TASS serta Pravda.ru. Sumber-sumber ini mungkin membesar-besarkan atau merendahkan tahap keberkesanan sistem tersebut.

Laporan Reuters — sumber paling kukuh dalam perkembangan ini — mengesahkan bahawa usaha mengganggu Starlink sedang dijalankan, tetapi menyifatkan kesannya sebagai “tidak sekata dan tidak konsisten”. Banyak misi dron Ukraine masih berjaya walaupun berdepan gangguan ^R.

Perang elektronik antara kedua-dua pihak terus berkembang. Rusia memang telah membangunkan pengganggu Starlink khusus, tetapi kos yang tinggi, liputan terhad dan keperluan menyasarkan satu satelit pada satu-satu masa bermakna sistem itu belum mampu menghapuskan kelebihan dron Ukraine sepenuhnya. Sebagai tindak balas, Ukraine bukan sahaja memburu pengganggu tersebut, malah sedang beralih kepada generasi dron yang tidak bergantung pada Starlink.