Perpecahan Timur-Barat Boleh Merugikan Dunia AS$6.9 Trilion: Laporan WEF 2026

Perpecahan geoekonomi telah mencapai titik genting yang kritikal. Laporan Forum Ekonomi Dunia (WEF) pada Jun 2026, Deepening Divides: The Cost of a More Fragmented Financial System, yang dihasilkan bersama Oliver Wyman, menandakan tahun 2025–2026 sebagai titik perubahan daripada globalisasi kepada ekonomi dunia yang berpecah secara struktur. Berikut adalah pecahan fakta mengenai amaran utama, unjuran, dan cadangan dasar laporan tersebut.

Kerugian KDNK Paling Teruk: Sehingga AS$6.9 Trilion

Pemisahan ekonomi sepenuhnya antara Timur dan Barat boleh menelan kos ekonomi global sehingga AS$6.9 trilion dalam KDNK yang hilang dalam senario paling ekstrem . Angka ini mengemas kini laporan awal WEF Januari 2025, Navigating Global Financial System Fragmentation, yang menganggarkan kehilangan output antara AS$0.6 trilion hingga AS$5.7 trilion (kira-kira 5% daripada KDNK global) di bawah fragmentasi yang sangat tinggi—kesan yang sudah lebih besar daripada krisis kewangan 2008 atau pandemik COVID-19 . Peningkatan kepada AS$6.9 trilion mencerminkan pengukuhan berterusan halangan perdagangan, sekatan pelaburan, dan dasar pengurangan risiko kewangan sepanjang 2025–2026 .

Sudah Mula Menekan: AS$213–AS$307 Bilion Setahun

Fragmentasi bukan sekadar risiko masa depan; ia sudah pun mengenakan kos yang boleh diukur. Laporan WEF menganggarkan bahawa perpecahan geoekonomi kini menelan kos ekonomi global AS$213–AS$307 bilion setiap tahun dalam KDNK yang hilang . Pada masa yang sama, ia menambah 0.2–0.3 mata peratusan kepada inflasi global, menghakis kuasa beli di kebanyakan ekonomi . Kos ini berpunca daripada pengurangan jumlah perdagangan, penyekatan aliran modal rentas sempadan, dan kehilangan kecekapan ekonomi yang pernah disediakan oleh pasaran bersepadu .

Merebak Melangkaui Saingan kepada Ekonomi Bersekutu

Penemuan yang menarik ialah fragmentasi tidak lagi terhad kepada saingan geopolitik seperti axis AS-China. Laporan itu memberi amaran bahawa ia telah merebak untuk menjangkiti ekonomi yang sebelum ini bersekutu apabila halangan perdagangan, dasar pengurangan risiko kewangan, dan langkah keselamatan ekonomi berkembang biak walaupun di kalangan negara dalam blok geopolitik yang sama . Trend ini telah dipercepatkan oleh kelemahan institusi multilateral seperti Tabung Kewangan Antarabangsa (IMF), Bank Dunia, dan Pertubuhan Perdagangan Dunia (WTO), yang peranan penyelesaian pertikaiannya telah berkurangan, menyebabkan negara semakin bergantung pada perjanjian dua hala dan penyelesaian mata wang tempatan .

Kesan Upah Sebenar ke atas Pekerja AS Mengikut Tahap Kemahiran

Laporan itu memberikan anggaran terperinci tentang kesan ke atas upah sebenar pekerja AS, dengan pekerja berkemahiran tinggi mengalami penurunan mutlak terbesar:

• Pekerja berkemahiran rendah: upah sebenar 0.33% lebih rendah
• Pekerja berkemahiran sederhana: upah sebenar 0.49% lebih rendah
• Pekerja berkemahiran tinggi: upah sebenar 0.58% lebih rendah

Penemuan bahawa pekerja AS berkemahiran tinggi menghadapi pengurangan upah yang paling ketara dijelaskan oleh pendedahan mereka yang lebih besar kepada sektor bersepadu global—seperti kewangan, teknologi, dan pembuatan termaju—yang paling terganggu oleh fragmentasi .

Mengapa Pasaran Baru Muncul Menanggung Kerugian Paling Berat (Kajian Kes Afrika)

Negara-negara di luar blok geopolitik utama menghadapi kesan ekonomi yang tidak seimbang. Laporan itu menganggarkan 10.7% hentakan kepada pertumbuhan KDNK untuk negara-negara yang tidak berpihak, berbanding 6.4% untuk ekonomi yang berada dalam blok . Pasaran baru muncul sangat terdedah kerana tiga sebab utama:

• Lebih bergantung kepada perdagangan terbuka dan aliran modal rentas sempadan, menjadikan mereka lebih terdedah kepada gangguan.
• Kekurangan penampan ekonomi yang pelbagai, bermakna mereka mempunyai lebih sedikit industri domestik atau pasaran dalaman yang besar untuk diharapkan.
• Terperangkap di antara blok yang bersaing, mengalami pengurangan pelaburan, gangguan pemindahan teknologi, dan kos pembiayaan yang lebih tinggi .

Untuk Afrika khususnya, kesan ekonomi sudah pun jelas. Tinjauan 2025 Bank Pembangunan Afrika menyatakan bahawa ketidakpastian global yang disebabkan oleh tarif telah membawa kepada penurunan unjuran pertumbuhan sebanyak 0.2–0.4 mata peratusan, menjadikan unjuran pertumbuhan kepada 3.9% pada 2025 dan 4.0% pada 2026 . Kertas kerja IMF mendapati bahawa Afrika Sub-Sahara sangat terdedah kerana hubungan perdagangan dan kewangan rantau ini kurang pelbagai, menjadikannya lebih sukar untuk menyerap kejutan daripada hubungan perdagangan yang terputus . Laporan WEF menekankan bahawa negara-negara yang tidak berpihak, termasuk di Afrika, menghadapi kerugian output paling teruk di bawah mana-mana senario perpecahan .

Lima Langkah Dasar yang Disyorkan oleh WEF

Laporan itu mengenal pasti lima tindakan konkrit yang boleh diambil oleh penggubal dasar untuk mengurus dan mengurangkan fragmentasi :

1. Wujudkan garis panduan bersama untuk melindungi sistem kewangan: Melindungi kedaulatan undang-undang, memastikan dasar monetari bebas, mengehadkan rampasan aset berdaulat, dan melindungi data kerajaan daripada akses tanpa kebenaran .
2. Menentang fragmentasi sistem selanjutnya: Mengekalkan saluran terbuka untuk pembayaran rentas sempadan, perbankan koresponden, dan infrastruktur pasaran kewangan .
3. Mereformasi sistem kewangan global: Memperkukuh institusi multilateral (IMF, Bank Dunia, WTO) dan mengemas kini rangka kerja mereka untuk menangani realiti geopolitik semasa .
4. Menggalakkan kebolehoperasian antara blok yang muncul: Memastikan infrastruktur kewangan baharu dan sistem pembayaran (cth., mata wang digital, sistem penyelesaian alternatif) boleh berhubung dan bukannya memisahkan .
5. Melabur dalam daya tahan ekonomi yang inklusif: Menyokong ekonomi baru muncul dan penduduk yang terdedah melalui bantuan bersasar, pemindahan teknologi, dan pembinaan kapasiti untuk mengurangkan beban fragmentasi yang tidak seimbang .

Mesej utama laporan itu jelas: ekonomi global telah melampaui titik genting, dan tanpa campur tangan dasar yang disengajakan, kos perpecahan akan terus meningkat untuk semua ekonomi—tetapi paling teruk bagi mereka yang paling kurang mampu menyerap kejutan.