Apa Itu BIP-110? Cadangan Mengurangkan Data yang Mencetuskan Perbalahan Bitcoin

Cadangan tersebut dikemukakan oleh pembangun tanpa nama yang dikenali sebagai Dathon Ohm. Penyokongnya mahu Bitcoin kembali memberi tumpuan kepada fungsi sebagai wang, selain mengurangkan kesesakan dan penggunaan ruang blok untuk data bukan kewangan. Namun, sokongan pelombong masih sangat kecil. Jika BIP-110 diteruskan melalui mekanisme User-Activated Soft Fork (UASF), pertikaian ini berpotensi membawa kepada pecahan rantaian pada separuh kedua 2026 .

Apakah yang dicadangkan oleh BIP-110?

Matlamat rasmi BIP-110 adalah untuk “mengehadkan sementara saiz medan data di peringkat konsensus, bagi membetulkan insentif yang terpesong akibat sokongan standard terhadap data arbitrari, serta mengembalikan fokus kepada penambahbaikan Bitcoin sebagai wang” .

Secara teknikal, cadangan ini akan memperkenalkan tujuh sekatan di peringkat konsensus, termasuk:

• Output transaksi baharu dihadkan kepada 34 bait, kecuali OP_RETURN;
• Output OP_RETURN dihadkan kepada 83 bait, iaitu had sejarah yang mahu dikembalikan;
• Tolakan data dalam skrip dihadkan kepada 256 bait;
• Perbelanjaan daripada versi witness Taproot yang belum ditakrifkan disekat;
• Elemen witness dihadkan kepada 256 bait; dan
• Sekatan tambahan terhadap corak data bukan kewangan yang besar .

UTXO—iaitu output transaksi yang belum dibelanjakan—yang dicipta sebelum pengaktifan akan dikecualikan secara kekal. Ini bermakna dana lama kekal boleh dibelanjakan di bawah peraturan baharu .

Dua cara BIP-110 boleh diaktifkan

BIP-110 menyediakan dua laluan pengaktifan .

1. Pengaktifan oleh pelombong (MASF)

Dalam laluan sukarela ini, pelombong menandakan sokongan menggunakan bit 4 dalam pengepala blok mereka. Jika sekurang-kurangnya 55% blok dalam satu tempoh pelarasan kesukaran—kira-kira dua minggu atau 2,016 blok—memberi isyarat sokongan, BIP-110 akan dikunci dan diaktifkan satu tempoh pelarasan kemudian.

Ini ialah laluan yang paling teratur kerana ia bergantung pada persetujuan majoriti pelombong.

2. User-Activated Soft Fork (UASF)

Jika ambang 55% tidak dicapai, nod yang menjalankan perisian serasi BIP-110—terutamanya binaan berasaskan Bitcoin Knots—akan memasuki fasa isyarat mandatori bermula pada blok 961,632, yang diunjurkan berlaku pada awal Ogos 2026. Fasa ini berjalan sehingga blok 963,647.

Dalam tempoh tersebut, nod BIP-110 akan menganggap blok yang tidak memberi isyarat sokongan sebagai tidak sah. Selepas itu, pengaktifan tanpa syarat untuk nod BIP-110 dijadualkan berlaku pada blok 965,664, sekitar September 2026 .

Sokongan pelombong masih sekitar 0.31%

Setakat penghujung Jun 2026, sokongan pelombong terhadap BIP-110 hampir tidak berubah dan kekal sangat rendah :

• Kira-kira 0.31% daripada jumlah kadar hash, bersamaan sekitar 5 EH/s daripada jumlah rangkaian kira-kira 940 EH/s, menurut Bitget ;
• News.Bitcoin.com turut melaporkan kira-kira 5 EH/s kadar hash yang memberi isyarat, iaitu kurang daripada 1% rangkaian ;
• Isyarat yang ada datang daripada kumpulan perlombongan kecil seperti BIP110, Roughnecks110 dan 234 Alberta ; dan
• Tiada kumpulan perlombongan utama seperti Foundry, Antpool, F2Pool, Binance Pool atau ViaBTC yang memberi isyarat sokongan .

Dengan angka sekitar 0.31%, sasaran 55% untuk pengaktifan awal secara sukarela dilihat amat sukar dicapai sebelum tetingkap UASF pada Ogos .

Mengapa tokoh utama Bitcoin menentangnya?

Tentangan terhadap BIP-110 datang daripada beberapa nama berpengaruh dalam ekosistem Bitcoin:

• Adam Back, Ketua Pegawai Eksekutif Blockstream dan tokoh yang disebut dalam kertas putih Bitcoin, menyifatkannya sebagai “penurunan taraf literal” dan satu “kemunduran”. Beliau berhujah bahawa perubahan itu boleh menjejaskan sifat neutral Bitcoin, membuka ruang kepada penapisan dan menjadikan penyelesaiannya lebih buruk daripada masalah asal . Beliau turut memberi amaran tentang kesannya terhadap ketidakbolehubahan Bitcoin .
• Jameson Lopp, Ketua Pegawai Teknologi Casa, menggelarnya sebagai cadangan yang “melulu dan ditakdirkan gagal” serta memberi amaran tentang kemungkinan pecahan rantaian yang berpanjangan. Beliau merujuk pecahan Bitcoin Cash dan Bitcoin SV sebagai contoh risiko .
• Wang Chun, pengasas bersama F2Pool, menyifatkan BIP-110 sebagai “karut semata-mata” .
• Michael Saylor, pengasas bersama MicroStrategy, menyebutnya sebagai “risiko terbesar yang dicetuskan sendiri oleh Bitcoin” dan memberi amaran bahawa ia boleh menjejaskan kestabilan serta naratif rangkaian .

Hujah utama pihak yang menentang ialah sekatan data di peringkat konsensus sama seperti penapisan pada tahap protokol. Mereka bimbang langkah ini melanggar prinsip transaksi tanpa kebenaran Bitcoin dan boleh memecahkan rangkaian jika nod BIP-110 serta nod lain tidak lagi bersetuju tentang blok mana yang sah .

Apa berlaku jika ambang 55% gagal dicapai?

Jika tiada pengaktifan sukarela, senario yang dijangka adalah seperti berikut :

1. Mekanisme UASF akan bergerak ke arah pengaktifan tanpa syarat pada blok 965,664, sekitar September 2026.
2. Nod yang menjalankan BIP-110 dan nod yang tidak menggunakannya boleh mula menerima rantaian berbeza apabila menemui transaksi atau blok yang dianggap sah oleh satu pihak tetapi tidak sah oleh pihak lain.
3. Kumpulan perlombongan utama dijangka kekal pada rantaian bukan BIP-110—iaitu rantaian Bitcoin Core—yang mengekalkan lebih daripada 99% kadar hash berdasarkan sokongan semasa. Rantaian BIP-110 pula berkemungkinan menjadi fork minoriti dengan kadar hash yang sangat rendah, hampir seperti altcoin baharu yang tercabang daripada Bitcoin .
4. Risiko serangan ulang tayang (replay attack), kekeliruan bursa dan gangguan kepada ekosistem perlu diberi perhatian sepanjang tempoh perpecahan .

Penyokong BIP-110 sendiri mengakui bahawa rantaian Core mungkin mengekalkan hampir semua kuasa perlombongan, manakala fork BIP-110 boleh terhenti jika pelombong tidak berpindah. Bagi mereka, keadaan itu masih merupakan bentuk isyarat pilihan yang sah daripada pengendali nod .

eCash: Fork Bitcoin lain yang turut dijadualkan pada Ogos

BIP-110 tidak berkaitan dengan satu lagi fork Bitcoin yang dirancang untuk Ogos 2026, iaitu eCash. Fork ini diumumkan oleh pembangun veteran Bitcoin Paul Sztorc, pengasas LayerTwo Labs, dan disasarkan pada ketinggian blok 964,000 .

Perbezaan utama eCash berbanding BIP-110 ialah:

• eCash ialah hard fork, bukannya soft fork;
• Pemegang BTC pada masa fork akan menerima eCash pada nisbah 1:1 ;
• Rangkaian baharu itu akan mengaktifkan BIP-300/BIP-301, yang dikenali sebagai “Drivechains”, iaitu pendekatan penskalaan sidechain yang diperjuangkan Sztorc selama hampir sedekad ; dan
• Sztorc mencadangkan penyerahan semula kurang daripada separuh daripada kira-kira 1.1 juta BTC yang dikaitkan dengan Satoshi Nakamoto kepada pelabur awal di rantaian eCash. Cadangan ini menjadi antara aspek paling kontroversi kerana belum pernah dicuba oleh fork Bitcoin terdahulu .

Nama eCash juga boleh menimbulkan kekeliruan kerana sudah wujud token eCash dengan ticker XEC, yang berasal daripada fork Bitcoin Cash pada 2021. Token itu tidak berkaitan dengan eCash baharu yang dicadangkan Sztorc .

Kesimpulan

BIP-110 bukan sekadar cadangan untuk mengecilkan data dalam transaksi. Ia menyentuh persoalan asas tentang siapa yang menentukan hala tuju Bitcoin: pelombong, pengendali nod atau konsensus lebih luas dalam komuniti.

Dengan sokongan pelombong yang masih jauh di bawah 55%, laluan UASF menjadi tumpuan utama menjelang Ogos dan September 2026. Jika nod BIP-110 menguatkuasakan peraturan baharu tanpa sokongan majoriti kadar hash, Bitcoin mungkin berdepan satu lagi pecahan rantaian yang perlu diuruskan oleh pelombong, bursa, penyedia dompet dan pemegang BTC.