Pembakaran Gas Global Cecah Paras Tertinggi Sejak 2007, Rugi RM282 Bilion

Laporan Global Gas Flaring Tracker 2025 Bank Dunia, berdasarkan anggaran satelit bagi tahun kalendar 2024, mendedahkan gambaran yang membimbangkan tentang trend global yang semakin buruk. Pembakaran gas — amalan membakar gas asli yang terhasil bersama pengekstrakan minyak — telah mencecah paras tertinggi dalam hampir dua dekad, tertumpu dalam kelompok kecil negara dan mewakili pembaziran tenaga dan sumber ekonomi yang besar.

Isipadu Pembakaran Global Mencecah Paras Tertinggi Sejak 2007

Pembakaran gas global mencapai 151 bilion meter padu (bcm) pada 2024, meningkat daripada 148 bcm pada 2023. Peningkatan sebanyak 2% ini menandakan tahun kedua berturut-turut aktiviti pembakaran meningkat. Angka 2024 merupakan paras tertinggi yang direkodkan sejak 2007, menandakan pembalikan kemajuan awal dan kegagalan untuk membendung amalan ini di peringkat global.

Kos alam sekitar adalah signifikan. Perkongsian Global Flaring and Methane Reduction (GFMR) Bank Dunia menganggarkan bahawa pembakaran pada 2024 melepaskan 389 juta tan bersamaan CO₂, dengan sebahagian besar daripadanya berasal daripada metana yang tidak terbakar, iaitu gas rumah hijau yang kuat. Menurut laporan The Guardian, jumlah pelepasan ini bersamaan dengan jumlah keluaran karbon tahunan Perancis.

Sembilan Negara Hasilkan 75% Pembakaran Global

Laporan itu mengenal pasti penumpuan ketara aktiviti pembakaran. Sembilan negara teratas menyumbang tiga perempat daripada semua pembakaran pada 2024, walaupun menghasilkan kurang daripada separuh minyak dunia. Sembilan negara tersebut ialah:

• Russia
• Iran
• Iraq
• Amerika Syarikat
• Venezuela
• Algeria
• Nigeria
• Libya
• China

Nota: Walaupun sumber menyenaraikan negara kesembilan sebagai Mexico, sumber menyenaraikan China. Sumber ialah halaman data khusus Bank Dunia, yang mungkin mencerminkan data yang lebih terkini.

Penumpuan pembakaran dalam kalangan tiga negara teratas — Russia, Iran, dan Iraq — telah meningkat dari semasa ke semasa. Bahagian gabungan mereka meningkat daripada 33% daripada pembakaran global pada 2012 kepada 46% pada 2024. Sementara itu, lebih 70 negara pembakar lain hanya menyumbang 24% daripada jumlah pembakaran pada 2024, menurun daripada 35% pada 2012, menunjukkan bahawa masalah ini semakin tertumpu dalam kalangan segelintir pengeluar utama.

Gas Bernilai AS$63 Bilion Terbuang Setiap Tahun

Pembaziran ekonomi adalah mengejutkan. Sebanyak 151 bcm gas yang dibakar pada 2024 mempunyai nilai pasaran dianggarkan kira-kira AS$63 bilion (RM282 bilion), dikira menggunakan harga rujukan gas asli Henry Hub. Untuk konteks, jumlah gas yang hilang akibat pembakaran ini hampir menyamai jumlah penggunaan gas asli tahunan Afrika iaitu kira-kira 162 bcm.

Tiada Kos Tunggal untuk Hapuskan Pembakaran Rutin, Namun ZRF Tunjukkan Kemajuan

Laporan 2025 tidak memberikan anggaran kos global agregat tunggal untuk menghapuskan pembakaran rutin. Walau bagaimanapun, ia menyerlahkan prestasi negara yang komited dengan inisiatif Zero Routine Flaring by 2030 (ZRF). Dilancarkan pada 2015, inisiatif ZRF mewajibkan kerajaan dan syarikat minyak untuk menamatkan pembakaran rutin selewat-lewatnya pada 2030 melalui peraturan, teknologi dan pengaturan kewangan.

Data menunjukkan sejak 2012, penyokong ZRF mencapai purata pengurangan 12% dalam intensiti pembakaran, manakala bukan penyokong menyaksikan peningkatan 25%. Tetapi dengan hanya lima tahun lagi sebelum sasaran 2030, mencapai ZRF memerlukan pengurangan hampir 40% dalam pembakaran rutin setiap tahun, satu kadar yang bercita-cita tinggi memandangkan trend semasa.

Halangan Struktur Menghalang Pengurangan Pembakaran

Laporan itu mengenal pasti beberapa halangan struktur berterusan yang menghalang kemajuan, walaupun kes ekonomi dan alam sekitar untuk bertindak adalah jelas:

• Jurang pengawalseliaan dan dasar: Penguatkuasaan lemah, insentif fiskal tidak mencukupi, dan hak gas yang tidak jelas boleh menghalang pelaburan dalam projek pengurangan pembakaran di seluruh negara.
• Kekurangan infrastruktur: Di medan minyak terpencil, rangkaian saluran paip atau kapasiti pemprosesan gas yang terhad menyukarkan penangkapan gas yang terhasil bersama.
• Halangan pasaran dan kontrak: Di banyak wilayah pengeluar minyak, pasaran gas tempatan yang terhad atau terma komersial yang tidak menarik menjadikan projek penangkapan gas tidak ekonomik.
• Cabaran pengukuran, pelaporan dan pengesahan (MRV): Bank Dunia bergantung pada anggaran satelit untuk menjejak pembakaran, menekankan keperluan untuk pengukuran yang konsisten dan boleh dipercayai untuk perancangan dan akauntabiliti.
• Kos modal awal yang tinggi: Projek pengurangan pembakaran selalunya memerlukan pelaburan awal yang besar, dan rangka kerja ZRF menekankan keperluan untuk pengaturan kewangan sebagai sebahagian daripada penyelesaian.

Pengecualian dan Titik Terang

Walaupun trend negatif keseluruhan, terdapat pengecualian ketara. Negara yang menyokong inisiatif ZRF secara konsisten mengatasi prestasi rakan sebaya mereka, menunjukkan bahawa komitmen dan tindakan dasar boleh menghasilkan hasil yang boleh diukur. Inisiatif ZRF kekal sebagai rangka kerja utama untuk menyelaraskan usaha global, bertujuan menamatkan pembakaran rutin melalui gabungan peraturan, penggunaan teknologi, dan instrumen kewangan.

Kesimpulannya, laporan Bank Dunia 2025 mendokumenkan krisis pembakaran global yang semakin buruk: isipadu meningkat, tertumpu dalam kalangan segelintir pengeluar minyak utama, dengan gas bernilai AS$63 bilion terbuang setiap tahun dan tiada anggaran kos tunggal untuk menyelesaikan masalah. Halangan struktur difahami dengan baik — peraturan lemah, jurang infrastruktur, dan kos tinggi — manakala inisiatif ZRF menyediakan laluan yang terbukti tetapi terhad masa bagi negara yang sanggup komited.