EU KIDS Act, Australia dan California: Dunia Mula Mengehadkan Media Sosial untuk Remaja

Kerajaan di pelbagai negara semakin tidak hanya menuntut kawalan ibu bapa atau pemadaman kandungan berbahaya. Tumpuannya kini beralih kepada siapa yang boleh membuka akaun media sosial, serta bagaimana platform mesti mereka bentuk pengalaman untuk pengguna bawah umur.

Tiga pendekatan utama sedang kelihatan: larangan akaun mengikut umur seperti di Australia, akses berperingkat yang dicadangkan Kesatuan Eropah (EU), dan larangan terhadap ciri reka bentuk yang menggalakkan ketagihan seperti di California. 20

EU KIDS Act: akses secara berperingkat, bukan larangan menyeluruh

Suruhanjaya Eropah mencadangkan EU KIDS Act pada 17 September 2026. Di bawah cadangan itu, kanak-kanak bawah 13 tahun tidak boleh mengakses perkhidmatan media sosial. Umur minimum seluruh EU untuk seseorang bawah umur membuka dan mengurus akaun sendiri pula ditetapkan pada 15 tahun.

Bagi umur 13 hingga bawah 15 tahun, mereka hanya boleh menggunakan akaun mini yang diurus oleh ibu bapa atau penjaga. Akaun ini mempunyai fungsi terhad dan had penggunaan satu jam sehari, dengan akses kepada media sosial serta perkhidmatan perkongsian video yang bersesuaian dengan umur.

Tanggungjawab juga akan lebih diletakkan pada reka bentuk platform. Perkhidmatan yang digunakan golongan bawah umur perlu memenuhi prinsip keselamatan sejak peringkat reka bentuk, termasuk perlindungan terhadap ciri yang boleh memudaratkan atau mencetuskan ketagihan. Kegagalan mematuhi peraturan boleh membawa denda sehingga 6% daripada perolehan tahunan global syarikat.

Namun, ini masih cadangan, bukannya undang-undang EU yang telah berkuat kuasa. Ia perlu diteliti dan dipersetujui oleh Parlimen Eropah serta negara anggota EU terlebih dahulu.

Australia: ujian sebenar bagi larangan akaun bawah 16 tahun

Pendekatan Australia lebih tegas. Peruntukan dalam Online Safety Act mewajibkan penyedia platform media sosial tertentu mengambil langkah munasabah untuk menghalang warga Australia bawah 16 tahun daripada memiliki akaun. Peraturan itu mula berkuat kuasa pada 10 Disember 2025. 2022

Namun, undang-undang itu kini diuji di Mahkamah Tinggi Australia menerusi kes Reddit, Inc. v Commonwealth of Australia & Anor. Isu perlembagaan yang dikenal pasti mahkamah ialah sama ada peruntukan tersebut memberi beban yang tidak dibenarkan terhadap kebebasan tersirat bagi komunikasi politik di Australia. 20

NetChoice dan Electronic Frontier Foundation (EFF) pula memohon untuk didengar sebagai amici curiae—pihak yang membantu mahkamah tanpa menjadi pihak utama dalam kes—dengan berhujah tentang isu komunikasi politik yang sama. 19

Kes ini penting di luar Australia. Ia menjadi antara ujian awal sama ada sebuah demokrasi boleh mengekalkan sekatan akaun berasaskan umur yang luas, sambil menangani bantahan tentang hak politik dan privasi.

Umur minimum berbeza-beza antara negara

Tiada satu had umur sejagat yang sedang diterima pakai. Perancis telah meluluskan sekatan media sosial untuk mereka yang bawah 15 tahun. Denmark pula bergerak ke arah model bawah 15 tahun, dengan kemungkinan akses berasaskan kebenaran ibu bapa bagi sesetengah kanak-kanak dari umur 13 tahun. Norway memberi isyarat kepada cadangan sekatan bawah 16 tahun, manakala United Kingdom membincangkan larangan bawah 16 tahun dengan pelaksanaan disasarkan sekitar musim bunga 2027. 11014

Perbezaan ini besar kesannya. Larangan menyeluruh di bawah satu umur mudah difahami, tetapi menimbulkan persoalan lebih sukar tentang pengesahan umur dan akses yang sah. Model bertingkat seperti cadangan EU pula cuba mengekalkan akses terhad di bawah pengawasan penjaga, sambil mengenakan lebih banyak kekangan pada produk digital untuk kanak-kanak.

California menyasarkan ciri produk, bukan akses semata-mata

California menunjukkan laluan ketiga: mengawal ciri yang boleh membuat pengguna terus menatal dan berada lebih lama di platform. Pada September 2026, Gabenor Gavin Newsom menandatangani undang-undang yang melarang syarikat media sosial daripada menyediakan ciri ketagihan kepada pengguna bawah 16 tahun, di samping memperluas perlindungan keselamatan kanak-kanak dalam talian.

Undang-undang terdahulu, SB 976 atau Protecting Our Kids from Social Media Addiction Act, menjadikan penyediaan suapan ketagihan dan beberapa ciri lain kepada pengguna bawah umur sebagai menyalahi undang-undang tanpa persetujuan ibu bapa yang boleh disahkan. Peguam Negara California perlu mengeluarkan peraturan mengenai kaedah pengesahan umur dan persetujuan ibu bapa selewat-lewatnya 1 Januari 2027.

Pakej undang-undang berkaitan juga mewujudkan kemungkinan penalti sehingga AS$1 juta bagi setiap kanak-kanak untuk syarikat media sosial besar yang didapati cuai sehingga memudaratkan kanak-kanak melalui platform mereka.

Persoalan besar: bagaimana sahkan umur tanpa pengenalan diri berlebihan?

Secara keseluruhan, dasar baharu ini menandakan perubahan daripada kawal selia kandungan yang menyalahi undang-undang kepada kawalan terhadap akses, sistem cadangan, automain, notifikasi, suapan dan reka bentuk akaun.

Keberkesanannya bergantung pada pengesahan umur. Platform perlu membezakan kanak-kanak daripada orang dewasa bagi mengenakan peraturan akaun atau ciri yang berlainan. Tetapi proses pengesahan yang terlalu mengganggu boleh menimbulkan masalah privasi dan mengehadkan akses untuk semua pengguna.

Litigasi di Australia memperlihatkan satu lagi persoalan: bolehkah perlindungan kanak-kanak yang meluas dilaksanakan tanpa memberikan beban yang tidak wajar terhadap penyertaan dalam perbincangan politik? 1920

Arah pergerakannya semakin jelas, tetapi bentuk muktamadnya belum diputuskan. Akaun bertingkat EU, sekatan akaun Australia dan had ciri California kini menjadi tiga pelan tindakan yang bersaing bagi dasar media sosial untuk golongan muda.