Saham ASML jatuh sekitar 7% apabila pasaran menilai semula risiko pertumbuhan AI

Bukan masalah operasi ASML, tetapi kebimbangan terhadap naratif AI

Saham ASML Holding merosot kira-kira 7% pada 14 September 2026 apabila pelabur menilai semula andaian bahawa perbelanjaan besar-besaran untuk infrastruktur AI akan terus berkembang pantas. Pencetusnya ialah gesaan oleh Ketua Pegawai Eksekutif Anthropic, Dario Amodei, supaya pembangunan AI peringkat hadapan diperlahankan demi keselamatan. Ketua Pegawai Eksekutif OpenAI, Sam Altman, dan Elon Musk turut menyatakan persetujuan dengan pendekatan tersebut. 23

Bagi pasaran, isu ini bukan sekadar perbahasan tentang keselamatan AI. Jika pembangunan model AI paling canggih diperlahankan, pelabur bimbang syarikat teknologi mungkin akhirnya mengurangkan perbelanjaan pusat data, pembelian cip termaju dan, secara tidak langsung, tempahan mesin litografi ASML.

Ini penting kerana ASML membekalkan mesin EUV (extreme ultraviolet lithography), iaitu peralatan penting untuk menghasilkan cip paling maju. Maka, sahamnya sering dilihat sebagai proksi kepada skala pelaburan AI global.

Jualan merebak ke seluruh sektor cip dan indeks utama

Kesan jualan tidak terhad kepada ASML. Saham pembuat cip serta pembekal infrastruktur AI ditekan di pelbagai pasaran. Di Wall Street, S&P 500 ditutup turun 0.48%, Nasdaq Composite susut 0.56% dan Dow Jones turun 0.29%. Reuters mengaitkan tekanan tersebut dengan kerugian pada Nvidia dan saham cip lain. 3

Sektor semikonduktor menerima kesan paling besar kerana banyak penilaian saham dalam sektor itu dibina atas jangkaan pertumbuhan perbelanjaan modal AI yang berterusan dan sangat pantas. 4 Nvidia dilaporkan jatuh sekitar 3%, manakala Micron, Intel, Marvell Technology dan Applied Materials masing-masing turun lebih 4%. SK Hynix pula susut 7% dalam dagangan AS. 8

Di pasaran Eropah, ASML turut diseret turun bersama syarikat berkaitan peralatan cip seperti ASM International dan BE Semiconductor Industries. 20

Kenapa ASML sangat sensitif kepada sentimen AI?

Mesin EUV ASML ialah salah satu titik paling kritikal dalam rantaian bekalan cip termaju. Apabila syarikat seperti Nvidia, TSMC, Samsung atau pengeluar memori meningkatkan kapasiti untuk cip AI, permintaan terhadap peralatan litografi canggih ASML lazimnya turut meningkat.

Sebab itu, sebarang kemungkinan AI diperlahankan boleh mencetuskan tindak balas besar pada saham ASML — walaupun tiada bukti pada hari tersebut bahawa ASML kehilangan pelanggan, gagal memenuhi sasaran kewangan atau menyaksikan pembatalan tempahan. Ringkasnya, pasaran sedang mengurangkan premium penilaian yang sebelum ini diberikan kepada syarikat berkaitan AI.

Morgan Stanley pula dilaporkan mengekalkan penarafan Overweight terhadap ASML tetapi menurunkan sasaran harga kepada €1,700 daripada €1,930, dengan merujuk pendedahan kepada China dalam jangka terdekat serta risiko margin. 14 Kebimbangan ini lebih kepada betapa tinggi jangkaan pelabur terhadap laluan pertumbuhan ASML, bukannya persoalan sama ada syarikat itu masih mempunyai kedudukan teknologi yang kukuh.

Asas perniagaan ASML masih menyokong pandangan positif

Di sebalik kejatuhan saham, petunjuk operasi yang dilaporkan ASML kekal kukuh. Selepas pertemuan dengan Ketua Pegawai Kewangan ASML, penganalisis JPMorgan berkata permintaan AI masih “sangat, sangat kukuh”. ASML juga sedang menilai cara untuk menghasilkan lebih daripada 110 mesin EUV pada 2028, dan dilaporkan hampir habis ditempah bagi mesin untuk 2027. 1

Ini menunjukkan kekangan utama bukan semata-mata kesediaan pelanggan untuk membeli, tetapi keupayaan ASML membina dan menghantar mesin EUV dalam jumlah mencukupi.

Prestasi suku kedua 2026 juga menyokong gambaran tersebut:

• Jualan bersih mencecah €9.3 bilion;
• Margin kasar ialah 54%; dan
• Untung bersih berjumlah €2.9 bilion. 12

ASML turut menaikkan unjuran hasil 2026 kepada €43 bilion hingga €45 bilion, daripada julat terdahulu €36 bilion hingga €40 bilion. 5 Syarikat itu merancang meningkatkan kapasiti kira-kira 30% pada 2027 dan sekali lagi pada 2028. 5

Rancangan kapasiti tersebut turut mengambil kira permintaan daripada Terafab, kemudahan pembuatan cip yang dirancang Elon Musk di Texas untuk membekalkan cip kepada SpaceX dan Tesla. 6 Namun, potensi tempahan masa depan seperti ini masih bukan hasil yang telah direkodkan.

Laporan suku ketiga pada 14 Oktober jadi ujian utama

Pemangkin seterusnya ialah laporan keputusan suku ketiga ASML pada 14 Oktober. Panduan syarikat bagi suku itu ialah jualan €11 bilion hingga €12 bilion, dengan margin kasar 55% hingga 57%. 4

Jika ASML memenuhi atau melepasi panduan tersebut serta mengekalkan ulasan positif mengenai tempahan dan kapasiti EUV bagi 2027–2028, ia akan menguatkan hujah bahawa kejatuhan pada 14 September kebanyakannya ialah pelarasan penilaian dan premium risiko.

Sebaliknya, tempahan yang lemah, kelewatan penghantaran pelanggan, permintaan EUV yang berkurang atau pengurangan rancangan kapasiti akan menjadi petanda lebih jelas bahawa pelanggan AI benar-benar mula memperlahankan pembinaan infrastruktur mereka.

Kesimpulannya: penurunan saham ASML pada 14 September lebih didorong oleh kebimbangan bahawa naratif permintaan AI jangka panjang mungkin berubah, bukan oleh kemerosotan yang telah dilaporkan dalam perniagaan ASML. Keputusan suku ketiga akan membantu menentukan sama ada kebimbangan itu sekadar reaksi pasaran jangka pendek atau permulaan perubahan sebenar dalam perbelanjaan AI.