Paip pintasan Hormuz Saudi ditutup: Risiko minyak dunia kini datang dari dua laluan laut

Penutupan Paip Minyak Mentah Timur-Barat Saudi Arabia selepas serangan dron pada 10 September mengubah gangguan perkapalan menjadi risiko terhadap keseluruhan sistem bekalan minyak. Paip sepanjang kira-kira 1,200 kilometer itu ialah laluan penting yang membawa minyak dari kawasan Teluk ke pelabuhan Yanbu di Laut Merah, sekali gus membolehkan eksport mengelakkan Selat Hormuz yang sedang terganggu. 1718

Kesan paling segera ialah premium risiko geopolitik yang lebih tinggi dalam harga minyak. Jika gangguan itu singkat, pasaran mungkin lebih banyak menilai risiko daripada kehilangan bekalan fizikal. Namun, jika paip kekal tidak beroperasi melepasi tempoh stok simpanan di Yanbu, Saudi Arabia boleh terpaksa mengurangkan eksport atau mengehadkan pengeluaran. Risiko sehingga kira-kira 4% bekalan minyak dunia terjejas patut dilihat sebagai senario pendedahan, bukannya kehilangan bekalan yang telah disahkan. 1114

Mengapa paip ini begitu penting

Paip berkapasiti sekitar 7 juta tong sehari itu bukan sekadar pilihan logistik tambahan. Ia menjadi pintasan utama Saudi Arabia untuk menghantar minyak ke Yanbu tanpa bergantung pada Selat Hormuz. Maka, penutupannya mengecilkan pilihan eksport kerajaan itu pada saat laluan laut di Teluk sudah berisiko. 17

Stok minyak di Yanbu dilaporkan mungkin cukup untuk mengekalkan eksport hanya sekitar lima hingga tujuh hari. Simpanan ini boleh meredakan kejutan pada peringkat awal, tetapi tidak dapat menggantikan aliran berterusan melalui paip. Jika gangguan berpanjangan, kekangan tersebut boleh berubah daripada masalah penghantaran kepada kehilangan bekalan minyak sebenar di pasaran. 1114

Tempoh pembaikan akan menentukan reaksi pasaran

Setiausaha Tenaga Amerika Syarikat, Chris Wright, berkata beliau menjangka paip itu beroperasi semula “tidak lama lagi”. Jika aliran dapat dipulihkan, walaupun pada kapasiti lebih rendah, kesan terhadap bekalan global akan lebih terkawal.

Namun, jangkaan pembaikan yang dilaporkan berbeza-beza — daripada operasi separa lebih awal hingga beberapa minggu, lima atau enam minggu, atau lebih lama. Perbezaan itu mencerminkan ketidakpastian tentang tahap kerosakan, ketersediaan peralatan ganti, pemeriksaan keselamatan dan kemungkinan serangan susulan. Pihak Saudi belum mengumumkan jadual pembaikan muktamad dalam laporan awal. 3

Bagi pasaran, perbezaannya besar: gangguan beberapa hari lazimnya menaikkan premium risiko; gangguan yang melangkaui penampan stok Yanbu pula berisiko mencetuskan lonjakan harga yang lebih ketara kerana eksport Saudi benar-benar berkurangan.

Pasaran gas turut terdedah, walaupun paip itu membawa minyak

Paip Timur-Barat mengangkut minyak mentah, bukan gas asli. Namun pasaran gas dan LNG masih boleh menerima kesan tidak langsung jika risiko keselamatan memanjangkan pelayaran kapal, menaikkan premium insurans atau memaksa perubahan laluan penghantaran. Gangguan di laluan laut utama boleh menambah kos dan ketidakpastian bagi pembeli tenaga di pelbagai rantau. 123

Dua titik sempit perkapalan terancam serentak

Risiko Saudi Arabia tidak terhenti dengan pembukaan semula paip. Penguasaan yang dilaporkan oleh Houthi ke atas Pulau Perim, atau Mayun, memberi kumpulan itu kedudukan strategik di Bab el-Mandeb — pintu masuk selatan ke Laut Merah. 15

Ini penting kerana kapal tangki yang berlepas dari Yanbu perlu menggunakan laluan Laut Merah dan melalui kawasan tersebut. Ertinya, paip boleh beroperasi semula tetapi keselamatan eksport ke Laut Merah masih tidak semestinya pulih sepenuhnya. Hormuz di timur dan Bab el-Mandeb di barat merupakan dua titik sempit maritim yang amat penting bagi perdagangan minyak dunia. 15

Tekanan ke atas Iraq dan diplomasi serantau

Iraq mengakui serangan itu dilancarkan dari wilayahnya, memecat seorang komander tentera dan membuka siasatan. Ia juga dilaporkan menutup tiga lintasan sempadan dengan Iran ketika lokasi pelancaran disiasat. Langkah itu meletakkan Baghdad di bawah tekanan untuk menunjukkan bahawa wilayahnya tidak boleh digunakan oleh kumpulan bersenjata yang dikaitkan dengan Iran untuk menyerang negara jiran di Teluk, walaupun gabungan militia berkenaan menafikan penglibatan. 46

Pada masa yang sama, mesyuarat di Oman antara Iran dan beberapa negara Teluk untuk membincangkan laluan perkapalan sementara melalui Selat Hormuz telah ditangguhkan atas permintaan Saudi Arabia. Penangguhan itu melambatkan satu saluran diplomatik yang berpotensi membantu meredakan gangguan pelayaran di selat tersebut. 2

Intinya: bukan hanya isu satu paip

Kebimbangan utama bukan semata-mata kerosakan pada satu infrastruktur minyak. Ia ialah kemungkinan gangguan berpanjangan atau serentak pada tiga elemen yang saling berkait: laluan Hormuz, paip pintasan Saudi ke Yanbu dan keselamatan laluan keluar melalui Bab el-Mandeb.

Jika keadaan itu berlarutan, dunia berdepan gabungan kehilangan tong minyak fizikal, kos tambang dan insurans yang lebih tinggi, laluan LNG yang kurang cekap serta kenaikan harga tenaga. Sebaliknya, pemulihan pantas paip dan kemajuan diplomasi boleh mengehadkan kesan kepada premium risiko sementara. 123