Perang Iran Menjerut Ekonomi Teluk dan Menguji Jaminan Keselamatan AS

Selat Hormuz ialah titik tumpu kesan ekonomi perang Iran. Sebelum konflik, laluan laut sempit ini mengendalikan kira-kira satu perlima aliran minyak dan gas asli cecair (LNG) dunia. Apabila pergerakan kapal terganggu, negara pengeksport Teluk sukar menukarkan pengeluaran tenaga kepada hasil tunai—walaupun lonjakan harga minyak membantu sebahagian hasil kerajaan. 512

Perbezaannya penting: harga minyak yang tinggi hanya menguntungkan minyak yang benar-benar boleh sampai kepada pembeli. Negara yang tiada laluan eksport alternatif boleh kehilangan hasil dan terpaksa mengurangkan pengeluaran apabila kapasiti simpanan penuh. Negara yang mempunyai saluran paip ke pelabuhan di luar Hormuz pula lebih anjal, tetapi tetap tidak kebal. Kesannya tidak seragam, namun seluruh rantau berdepan tekanan terhadap belanjawan, rancangan pertumbuhan dan keyakinan terhadap aturan keselamatan yang menyokong pelaburan di Teluk.

Mengapa harga minyak tinggi tidak menyelesaikan masalah

Kenaikan harga minyak tidak dapat menampung sepenuhnya kehilangan hasil daripada tong minyak atau kargo LNG yang tidak dapat dihantar. Analisis Reuters mendapati penutupan selat itu memisahkan nasib pengeluar serantau: Arab Saudi mendapat manfaat daripada harga lebih tinggi dan kapasiti eksport alternatif, manakala negara tanpa laluan sebanding kehilangan berbilion dolar. 12

Semakin lama gangguan berterusan, semakin luas kesannya melangkaui hasil hidrokarbon. Kekangan perkapalan boleh memaksa pengurangan pengeluaran, manakala serangan dan ketidakstabilan serantau boleh menjejaskan pelabuhan, lapangan terbang, hotel serta hab komersial. 1516 Kerajaan Teluk juga menyalurkan modal kepada saluran paip, pelabuhan dan infrastruktur baharu untuk mengurangkan pergantungan pada Hormuz. 2

Pendedahan mengikut negara

Iraq: risiko fiskal paling jelas

Iraq antara pengeksport paling terdedah kerana tiada laluan alternatif yang bermakna bagi eksport minyaknya. Ini menjadikan kewangan awam sangat sensitif terhadap kehilangan jumlah eksport fizikal: jika eksport terhalang, hasil minyak yang membiayai perbelanjaan kerajaan serta-merta terjejas. Analisis Reuters mengenal pasti negara tanpa laluan penghantaran alternatif sebagai pihak yang paling rugi akibat penutupan itu. 12

Bagi Iraq, isu ini bukan sekadar unjuran pertumbuhan yang lebih rendah. Ketidakupayaan berpanjangan untuk mengeksport minyak mentah mengehadkan kapasiti fiskal bagi gaji, perkhidmatan awam, pembinaan semula dan perbelanjaan pembangunan.

Arab Saudi: terlindung sebahagian, bukan sepenuhnya

Arab Saudi boleh mengalihkan sebahagian minyak melalui infrastruktur yang bersambung ke Laut Merah. Laluan ini, bersama harga minyak yang lebih tinggi, meletakkan negara itu pada kedudukan yang relatif lebih baik berbanding pengeksport tanpa saluran keluar alternatif. 12

Namun, pengalihan sebahagian eksport tidak menghapuskan kos ekonomi. Serangan dan gangguan serantau menjejaskan atau mengancam pengangkutan, pelancongan dan kegiatan komersial. Riyadh juga berdepan tekanan untuk meningkatkan perbelanjaan keselamatan serta membina infrastruktur tenaga dan logistik yang lebih tahan gangguan. 215 Keperluan ini bersaing dengan ruang fiskal yang diperlukan bagi meneruskan pelan pelaburan domestik jangka panjang.

Qatar: eksport LNG bergantung pada laluan laut yang selamat

Kerentanan Qatar amat ketara kerana model eksport LNGnya bergantung pada akses maritim menerusi Hormuz. Reuters menyifatkan pengeksport Teluk sebagai terlalu bergantung pada satu laluan sempit ini, sambil memberi amaran bahawa penutupan pada masa depan kini menjadi risiko berterusan walaupun keamanan berkekalan dapat dicapai. 3

Bagi Qatar, pelayaran selamat bukan isu logistik sampingan. Ia syarat asas untuk membekalkan LNG kepada pelanggan secara konsisten dan mengekalkan keyakinan yang diperlukan bagi pelaburan gas jangka panjang. Pembukaan semula yang masih tidak menentu atau terhad akan terus membebankan ekonomi, walaupun pertempuran segera reda.

UAE: ada laluan pintas, tetapi ekonomi pelbagai sektornya turut terdedah

Emiriah Arab Bersatu (UAE) mempunyai keupayaan tertentu untuk mengelakkan selat itu melalui saluran paip dan pelabuhan di luar Hormuz, termasuk saluran keluar Fujairah. Ini mengurangkan pendedahan berbanding negara yang bergantung kepada satu laluan sahaja, tetapi tidak menghapuskannya. 12

Risiko UAE juga melibatkan perdagangan, pelabuhan, penerbangan, kewangan dan hartanah. Serangan serantau serta sekatan perkapalan memberi kesan kepada ekonomi yang dibina atas kesalinghubungan, bukan semata-mata eksport minyak. Pelaburan dalam infrastruktur alternatif boleh meningkatkan daya tahan dalam jangka panjang, namun ia juga menambah kos dalam tempoh terdekat. 215

Tekanan pertumbuhan dan fiskal saling memburukkan keadaan

Prospek pertumbuhan menjadi lebih lemah apabila gangguan eksport berlanjutan lebih lama daripada jangkaan awal. Tinjauan Reuters pada Julai mendapati kebanyakan ekonomi Teluk dijangka menguncup lebih dalam pada 2026 berbanding ramalan tiga bulan sebelumnya, sebelum kemungkinan pulih pada 2027. Qatar dan Kuwait mencatat penurunan unjuran paling besar dalam tinjauan itu; kedua-duanya diramal menyusut 8.1% pada 2026. 6

Masalah fiskal teras datang daripada tekanan dua hala:

• jumlah eksport dan kegiatan berkaitannya terjejas;
• perbelanjaan keselamatan, pembaikan dan daya tahan meningkat;
• kerajaan ditekan untuk melindungi pelaburan domestik serta rancangan kepelbagaian ekonomi; dan
• ketidaktentuan berpanjangan boleh melemahkan perdagangan, penerbangan dan keyakinan sektor swasta. 2615

Arab Saudi dan UAE mempunyai penampan serta laluan alternatif yang lebih baik berbanding Iraq atau Qatar. Namun konflik ini menunjukkan bahawa ekonomi Teluk yang lebih pelbagai juga masih terikat kepada keselamatan koridor tenaga dan perdagangan serantau.

Mengapa hubungan keselamatan dengan AS semakin tegang

Kejutan ekonomi ini menguatkan persoalan politik di ibu negara Teluk: adakah payung keselamatan Amerika Syarikat memberi perlindungan yang setimpal dengan risiko akibat peningkatan konflik serantau? Reuters melaporkan sumber dan penganalisis Teluk melihat keresahan yang meningkat selepas serangan Iran merosakkan infrastruktur dan menonjolkan kelemahan negara-negara yang bergantung pada perlindungan AS. 1415

Tuntutan dasar segera bukan sekadar gencatan senjata. Negara Teluk mendesak Washington agar sebarang aturan baharu mengehadkan ancaman terhadap infrastruktur tenaga secara kekal dan menghalang bekalan tenaga daripada sekali lagi digunakan sebagai alat paksaan. Keutamaan yang dinyatakan termasuk sekatan yang boleh dikuatkuasakan terhadap serangan peluru berpandu dan dron, serta jaminan berpanjangan untuk perkapalan melalui Hormuz. 11

Ini tidak semestinya bermakna hubungan AS–Teluk akan terputus. Namun, kerjasama ekonomi, ketenteraan dan diplomatik selepas ini mungkin dinilai melalui ujian yang lebih praktikal: sejauh mana ia benar-benar menjadikan laluan eksport dan infrastruktur komersial rantau itu lebih selamat.

Apa maknanya bagi komitmen hampir AS$4 trilion kepada Amerika Syarikat

Satu analisis yang dipetik Al Jazeera menganggarkan komitmen ekonomi Arab Saudi, Qatar dan UAE kepada Amerika Syarikat yang telah diumumkan berjumlah hampir AS$4 trilion. Analisis itu bagaimanapun mengingatkan bahawa perang boleh menyukarkan pelaksanaannya kerana ketiga-tiga kerajaan perlu mengutamakan pertahanan, infrastruktur tenaga dan daya tahan perdagangan. 18

Pengumuman tersebut tidak seharusnya dianggap sebagai semua kontrak yang telah dimuktamadkan atau perbelanjaan yang akan dibuat serta-merta. Namun risikonya nyata: aliran tunai eksport yang lebih rendah dan keutamaan domestik yang meningkat boleh memperlahankan, mengecilkan atau mengalihkan pelaburan, pembelian dan kerjasama yang dirancang.

Bagi Washington, kelewatan boleh menjadikan jadual ekonomi sebagai alat tawar-menawar dalam rundingan keselamatan yang lebih besar. Kerajaan Teluk mempunyai insentif kuat untuk mendapatkan pertahanan udara dan peluru berpandu yang lebih kukuh, aturan perkapalan selamat serta perlindungan yang diyakini bagi infrastruktur kritikal sebelum meneruskan komitmen modal di luar negara pada kadar yang sama. Semakin Hormuz kekal sebagai kelemahan berulang, semakin kuat dorongan untuk mempelbagaikan infrastruktur, perdagangan dan hubungan luar daripada bergantung kepada satu rakan keselamatan sahaja. 21114

Kesimpulannya

Perang ini mendedahkan kelemahan struktur dalam model ekonomi Teluk: kekayaan tenaga yang besar dan keupayaan pelaburan global masih bergantung pada satu laluan laut yang sempit serta mudah terdedah. Iraq paling terdedah dari segi hasil minyak; Qatar menghadapi kekangan langsung terhadap penghantaran LNG; manakala Arab Saudi dan UAE mempunyai pilihan alternatif yang berguna tetapi terhad.

Kesan paling berkekalan mungkin sama politiknya dengan ekonomi. Pembukaan semula Hormuz boleh memulihkan perdagangan, tetapi hanya keyakinan berkekalan terhadap keselamatan laluan itu dapat memulihkan kepastian pelaburan—dan asas perjanjian strategik AS–Teluk—yang kini berada di bawah tekanan. 31114