Perang Iran Jejas Ikrar Hampir AS$4 Trilion Negara Teluk kepada AS

Kesan ekonomi perang Iran bukan sekadar harga minyak yang lebih tinggi. Bagi negara-negara Teluk, laluan eksport yang terganggu dan kos keselamatan yang meningkat kini bertembung dengan projek pembangunan dalam negara—serta hampir AS$4 trilion komitmen pelaburan dan pertukaran ekonomi dengan Amerika Syarikat di bawah agenda “America First” Presiden Donald Trump. Hasilnya, jurang antara angka ikrar yang besar dan kemampuan sebenar untuk melaksanakannya semakin ketara. 94

Ikrar kepada AS semakin sukar dilaksanakan

Arab Saudi, Qatar dan Emiriah Arab Bersatu (UAE) menyumbang hampir AS$4 trilion daripada hampir AS$6 trilion komitmen kerajaan asing yang dikaitkan dengan inisiatif pelaburan America First, menurut Peterson Institute for International Economics (PIIE). Namun, jumlah itu bukan tabung tunai yang sedia dipindahkan: ia merangkumi pelaburan dan pertukaran ekonomi, lazimnya untuk tempoh bertahun-tahun, dengan tahap perincian serta jadual pelaksanaan yang berbeza-beza. 74

Dalam keadaan perang, perbezaan ini menjadi semakin penting. PIIE berpandangan konflik tersebut menimbulkan persoalan tentang bukan sahaja kemampuan negara Teluk memenuhi komitmen itu, malah kesediaan mereka apabila sumber kewangan perlu dialihkan kepada keperluan yang lebih mendesak di dalam negara. 9

Antara tekanan segera yang dihadapi ialah:

• perbelanjaan pertahanan dan perlindungan infrastruktur yang lebih tinggi;
• kos pembaikan serta pengukuhan daya tahan sistem tenaga, pengangkutan dan perdagangan;
• aliran pelaburan langsung asing yang lebih lemah serta kos pinjaman yang meningkat; dan
• keperluan mengekalkan pembiayaan untuk program kepelbagaian ekonomi serta pekerjaan domestik. 1

Bagi Arab Saudi, pertukaran keutamaan ini sangat besar kesannya. Strategi ekonominya bergantung pada pelaburan berterusan dalam projek transformasi domestik. Dalam persekitaran kewangan yang lebih ketat, modal untuk projek dan pekerjaan di dalam negara boleh menjadi lebih utama berbanding pelaburan luar negara yang bersifat pilihan. Ini tidak semestinya menandakan keretakan hubungan dengan Washington, tetapi mencerminkan realiti mengurus risiko perang dan komitmen domestik.

Unjuran IMF menunjukkan besarnya kejutan ekonomi

Unjuran Dana Kewangan Antarabangsa (IMF) berubah ketara apabila konflik mengganggu infrastruktur tenaga dan perkapalan.

Dalam kemas kini serantaunya pada April, IMF mengunjurkan pertumbuhan 2026 sebanyak 1.4% bagi rantau Timur Tengah, Afrika Utara, Afghanistan dan Pakistan (MENAP), walaupun di bawah senario rujukan bahawa perdagangan pulih dan pengeluaran kembali normal menjelang pertengahan tahun. Angka itu ialah penurunan 2.3 mata peratusan berbanding unjuran Oktober 2025. IMF menyatakan pengeksport minyak Teluk yang terjejas secara langsung menghadapi semakan menurun sehingga 15 mata peratusan.

Laporan mengenai kemas kini IMF pada Julai pula meletakkan pertumbuhan rantau Timur Tengah dan Asia Tengah yang lebih luas pada hanya 0.7% bagi 2026, iaitu 1.2 mata peratusan lebih rendah daripada ramalan April. Unjuran itu mengandaikan Selat Hormuz mula dibuka semula pada pertengahan Julai dan trafik kembali ke paras sebelum perang menjelang Mac 2027—andaian yang menunjukkan betapa pemulihan bergantung pada pemulihan aliran tenaga.

Anggaran mengikut negara memperlihatkan tahap pendedahan yang tidak sama:

• Qatar: Unjuran 2026 dipotong 14.7 mata peratusan kepada penguncupan 8.6%, mencerminkan kerosakan infrastruktur yang besar dan pendedahan tinggi kepada gangguan eksport gas.
• Arab Saudi: Unjuran IMF diturunkan daripada 4.5% kepada 1.7% dalam kemas kini yang dirujuk. Arab Saudi mempunyai ketahanan yang lebih baik daripada sesetengah jirannya melalui infrastruktur eksport alternatif, tetapi masih berdepan pertumbuhan lebih perlahan dan tekanan fiskal akibat perang.
• UAE: Unjuran IMF diturunkan daripada 5.6% kepada 1.7% dalam kemas kini sama.
• Iraq: IMF mengunjurkan penguncupan ekonomi 6.8% pada 2026 sebelum kemungkinan pemulihan jika pengeluaran dan pengangkutan tenaga kembali normal.

Justeru, sebarang lantunan pada 2027 perlu ditafsir dengan berhati-hati. Ia boleh mencerminkan pemulihan semula pengeluaran serta perdagangan yang sebelum ini terhenti daripada asas 2026 yang rendah, bukannya penyelesaian kepada kelemahan ekonomi yang lebih mendalam.

Selat Hormuz: harga tenaga tinggi tidak semestinya hasil meningkat

Selat Hormuz menjadi pusat kepada kerosakan ekonomi serantau. Laluan ini membawa kira-kira satu perempat hingga 30% minyak dunia dan sekitar 20% gas asli cecair (LNG) global, menurut IMF. Apabila perkapalan tersekat atau tidak selamat, pengeksport boleh kehilangan jumlah jualan walaupun harga penanda aras tenaga meningkat.

Sebab itu kesan perang berbeza antara pengeluar. Negara yang mempunyai laluan alternatif masih boleh mengekalkan sebahagian kapasiti eksport. Iraq dan Kuwait, yang pilihan pintasannya terhad, lebih terdedah kepada kehilangan hasil apabila Hormuz ditutup.

Iraq ialah contoh paling jelas. Reuters melaporkan pengeluaran dari medan minyak utama di selatan negara itu merosot kira-kira 70% kepada 1.3 juta tong sehari pada awal gangguan kerana eksport melalui Hormuz tidak dapat berjalan seperti biasa. Apabila kapasiti simpanan semakin penuh, pengeluaran dipotong lagi.

Implikasi fiskalnya amat berat kerana minyak ialah asas kewangan awam Iraq. Center on Global Energy Policy, Universiti Columbia, menganggarkan IMF sebelum ini menjangka Iraq memperoleh AS$79 bilion daripada eksport minyak pada 2026, berdasarkan purata eksport 3.5 juta tong sehari. Pada andaian harga sebelum perang, setiap bulan eksport hampir sifar membawa makna kira-kira AS$6.6 bilion hasil yang hilang.

Kerentanan Iraq sudah wujud sebelum perang

Konflik ini mendedahkan kelemahan sedia ada: Iraq mempunyai perlindungan yang terhad apabila aliran tunai minyak terputus. Penutupan laluan eksport utamanya menjejaskan hasil kerajaan, pengeluaran, import dan keupayaan negara untuk mengekalkan perbelanjaan pada masa yang sama.

Unjuran penguncupan 6.8% oleh IMF berkait dengan gangguan pengeluaran minyak dan logistik eksport, manakala pemulihan pada 2027 diasaskan pada andaian sistem ini kembali normal. Pemulihan memang boleh berlaku, tetapi ia tidak dengan sendirinya menyelesaikan kebergantungan struktur kepada hasil hidrokarbon atau mewujudkan asas eksport yang lebih pelbagai.

Implikasi politik untuk Washington dan negara Teluk

Komitmen pelaburan ini turut menimbulkan masalah akauntabiliti. Saiznya menjadikannya bernilai dari sudut politik, tetapi tempoh yang panjang dan kekurangan perincian di peringkat projek menyukarkan penilaian antara pelaksanaan yang benar-benar kukuh dengan cita-cita komersial yang umum. PIIE menyifatkan ikrar America First yang lebih luas sebagai dibayangi ketidakpastian. 114

Ketidakpastian itu juga boleh menjadi alat tawar-menawar. Komitmen pelaburan AS$350 bilion Korea Selatan di AS telah terikat dengan rundingan tarif: Washington mengancam menaikkan tarif ke atas import tertentu dari Korea Selatan kepada 25% daripada 15%, dengan alasan terdapat kelewatan dalam pelaksanaan perjanjian. Kes itu bukan acuan langsung untuk negara Teluk dan tidak membuktikan tindakan serupa sedang dirancang. Namun, ia menunjukkan ikrar pelaburan boleh digunakan sebagai instrumen tawar-menawar dalam hubungan perdagangan dan keselamatan yang lebih luas.

Bagi kerajaan Teluk, perang ini turut menguji satu andaian strategik utama: sama ada hubungan rapat dengan AS benar-benar memberi perlindungan yang boleh diharap kepada infrastruktur tenaga dan perkapalan. Jika pemimpin negara Teluk menilai hubungan keselamatan itu masih membiarkan mereka terdedah kepada peningkatan konflik atau tindak balas balas, mereka mungkin memilih autonomi strategik yang lebih besar dan lebih budi bicara dalam penempatan dana kekayaan negara. Ini akan menjadikan keputusan pelaburan kurang responsif kepada tekanan politik dari Washington.

Faktor yang menentukan pelaksanaan ikrar

Pemboleh ubah penentu ialah tempoh gangguan. Pemulihan berkekalan bagi perkapalan di Hormuz, eksport tenaga dan keyakinan pelabur akan meluaskan ruang fiskal serta menyokong lantunan pada 2027. Sebaliknya, konflik yang berpanjangan akan memaksa pilihan lebih sukar antara pertahanan, pembinaan semula, kepelbagaian ekonomi domestik dan pelaburan asing.

Komitmen negara Teluk kepada AS belum hilang. Namun perang telah mengubah maknanya: ia bukan lagi sekadar pengumuman diplomatik atau aspirasi perniagaan. Pelaksanaannya kini bergantung pada keupayaan rantau itu memulihkan laluan perdagangan, melindungi infrastruktur kritikal dan membiayai ketahanan ekonomi di dalam negara. 9