Kenapa sebahagian pengeluar kembali bergantung pada China selepas berpindah akibat tarif

Pemindahan pengeluaran keluar dari China selepas tarif era Trump tidak berubah menjadi eksodus besar-besaran. Sebaliknya, banyak syarikat sedang menggunakan pendekatan “China plus one”: mengekalkan China bagi produk yang rumit, stabil dan berdaya saing dari segi kos, sambil membina kapasiti di negara lain sebagai perlindungan daripada risiko tarif dan geopolitik.

Setakat ini, tiada data kukuh yang menunjukkan skala sebenar pesanan yang kembali ke China. Namun, beberapa contoh perniagaan menunjukkan bahawa meniru ekosistem pembuatan China bukan perkara mudah. 2

Ada syarikat yang kembali kepada pembekal China

Beberapa perkembangan yang dilaporkan menggambarkan realiti tersebut:

• Peruncit AS Target dilaporkan memindahkan semula sebahagian pesanan kepada pembekal China berikutan gangguan rantaian bekalan dan kekangan pengeluaran di lokasi lain. Shein pula dilaporkan mengurangkan sebahagian operasinya di Vietnam. 2
• Dawang Metals kehilangan pesanan apabila seorang pelanggan AS memindahkan kerja ke India, tetapi memperoleh semula perniagaan itu selepas pelanggan berkenaan menghadapi masalah. Syarikat tersebut turut menilai pengeluaran di luar negara, namun membatalkan rancangan itu kerana kelebihan rantaian pembekal China terlalu sukar ditiru. 2
• Seorang pengeksport perabot luar dari Hangzhou menutup bengkel di Ho Chi Minh City pada 2024 dan membawa semula pengeluaran ke China. Di Vietnam, beliau sukar mendapatkan peralatan yang diperlukan dan perlu mengimport daripada China walaupun bagi input seperti skru serta acuan pemegang cawan. Selepas kos logistik dan kos lain diambil kira, Vietnam tidak lagi jauh lebih murah. 2
• Syarikat Poland, DST Pack, mendapatkan kira-kira 80% keluarannya daripada rakan kongsi di Shenzhen, manakala kilang di AS dan Eropah dikekalkan sebagai sandaran. Pilihan tersebut dilaporkan berharga dua hingga tiga kali ganda bagi setiap unit, sementara pembekal China membantu syarikat itu menangani lonjakan kos input plastik ketika kejutan tenaga. 2

Bukan sekadar soal gaji kilang

Kekuatan China bukan hanya terletak pada kos buruh. Negara itu mempunyai gabungan yang padat antara pembekal khusus, mesin dan komponen yang mudah diperoleh, pekerja berpengalaman, kepakaran pengeluaran, logistik eksport serta keupayaan menyelesaikan masalah dengan cepat pada skala besar. 2

Bagi produk yang melibatkan banyak lapisan pembekal dan spesifikasi teknikal, memindahkan satu kilang tidak semestinya bermakna keseluruhan rantaian bekalan sudah berpindah. Jika acuan, skru, mesin, bahan atau kepakaran teknikal masih perlu dibawa masuk dari China, kelebihan kos di lokasi baharu boleh menjadi semakin kecil.

Kebolehpercayaan juga sama penting dengan harga atas kertas. Pengalaman DST Pack menunjukkan China boleh menjadi pangkalan pengeluaran yang lebih stabil ketika harga input dan tenaga bergejolak. Seorang peguam pembuatan yang dipetik turut menyebut isu bekalan elektrik yang tidak konsisten dan terputus-putus di Vietnam serta Indonesia. 2

Ini tidak bermaksud India atau Asia Tenggara gagal menarik pelaburan. Vietnam, Indonesia dan India masih menerima pelaburan pembuatan. Tetapi pemindahan rantaian bekalan matang yang melibatkan banyak pembekal boleh menelan kos lebih tinggi dan membawa risiko operasi lebih besar daripada yang kelihatan melalui perbandingan upah atau tarif semata-mata. 2

Tarif lebih rendah tidak semestinya menjadikan pemindahan berbaloi

Anggaran Economist Intelligence Unit yang dipetik menunjukkan kadar tarif efektif AS adalah sekitar 20% bagi China, berbanding 6.1% bagi Vietnam, 13.4% bagi Indonesia dan 4.5% bagi Thailand. 2

Perbezaan ini tetap penting, tetapi peluasan tarif AS kepada lebih banyak negara telah mengecilkan kelebihan relatif Asia Tenggara. Apabila sesebuah syarikat mengambil kira input dan peralatan dari China, masalah kawalan mutu, kelewatan pengeluaran, risiko tenaga serta keperluan mengurus operasi di dua atau lebih negara, penjimatan tarif yang tinggal mungkin tidak mencukupi untuk menyokong pemindahan sepenuhnya. 2

Akibatnya, sesetengah pengeluar China menangguhkan atau menilai semula pelaburan luar negara. Yang lain pula mengekalkan kapasiti kecil di luar China sebagai insurans sekiranya tarif AS meningkat lagi. Dalam satu contoh, pengeksport mengekalkan kira-kira satu perlapan kapasiti di Vietnam khusus sebagai lindung nilai. 2

Implikasinya terhadap hubungan perdagangan AS–China

Perbincangan dasar AS–China mengenai barangan “tidak sensitif” — iaitu sektor yang tidak dianggap menimbulkan kebimbangan keselamatan negara — membuka kemungkinan pengurangan tarif yang terhad dan perdagangan yang lebih boleh dijangka bagi produk tertentu. Langkah seperti itu boleh mengurangkan geseran dagang tanpa menjadi penetapan semula menyeluruh hubungan ekonomi dua negara. 5

Bagi syarikat, sebarang kelonggaran seumpama itu patut dilihat sebagai kelegaan beransur-ansur, bukannya jaminan bahawa risiko perdagangan akan hilang. Pengeksport yang dilaporkan masih berhati-hati dan menekankan kepelbagaian pasaran eksport. 2

Hasil yang paling mungkin ialah rangkaian pengeluaran yang terus berkait dengan China: China kekal sebagai hab utama bagi kejuruteraan, pembekal dan pengeluaran yang memerlukan kebolehpercayaan tinggi, manakala Vietnam, India, Indonesia, Thailand, Eropah dan Amerika Syarikat digunakan secara terpilih untuk kapasiti tambahan, pengeluaran berhampiran pasaran atau perlindungan risiko tarif. Ia bukan penggantian terus terhadap China, tetapi strategi penyebaran risiko.