IRIS² jadi tumpuan Sidang Kemuncak Angkasa Paris dalam usaha Eropah mengurangkan kebergantungan

Sidang Kemuncak Angkasa Antarabangsa pertama Eropah, yang berlangsung di Paris pada 9 hingga 10 September 2026, bertujuan menterjemahkan seruan luas untuk lebih kebebasan dalam sektor angkasa kepada kontrak sebenar. Hasil paling jelasnya ialah komitmen politik dan industri terhadap IRIS², buruj satelit komunikasi selamat yang dirancang Kesatuan Eropah (EU), di samping tumpuan baharu terhadap keupayaan Eropah membina, melancarkan dan mengendalikan infrastruktur angkasa kritikal. 1

Angka €20 bilion perlu dibaca dengan teliti

Penganjur merekodkan 51 pengumuman berjumlah kira-kira €20 bilion. Namun, angka itu merupakan gabungan beberapa komponen: sekitar €5 bilion datang daripada kontrak dan pelaburan, manakala €15.7 bilion ialah nilai konsesi IRIS² yang diumumkan Suruhanjaya Eropah. Jadi, angka tersebut lebih tepat dilihat sebagai keseluruhan pakej sidang kemuncak, bukannya €20 bilion modal swasta baharu. 15

Walaupun begitu, jumlah perjanjian itu tetap penting kerana ia menunjukkan pertemuan tersebut menghasilkan komitmen komersial dan industri yang nyata, bukan sekadar perisytiharan niat Eropah.

IRIS² sebagai projek utama

IRIS² ialah singkatan bagi Infrastructure for Resilience, Interconnectivity and Security by Satellite. Rangkaian ini dirancang untuk menyediakan sambungan yang berdaulat, selamat dan boleh dipercayai kepada kerajaan Eropah, pasukan pertahanan dan keselamatan, perkhidmatan kecemasan serta pengguna komersial. Suruhanjaya Eropah menempatkan pengukuhan buruj ini sebagai sebahagian daripada autonomi strategik Eropah di angkasa. 18

Projek ini umumnya difahami sebagai tindak balas Eropah terhadap kebergantungan pada sistem internet satelit bukan Eropah, termasuk Starlink milik SpaceX. Matlamatnya bukan semata-mata jalur lebar untuk pengguna biasa. Asas dasar projek ini ialah memastikan pihak berkuasa awam mempunyai kapasiti komunikasi selamat yang tidak bergantung secara struktur kepada syarikat atau kerajaan asing. 18

Buruj utama yang diperluas dirancang mempunyai 348 satelit. Segmen orbit Bumi rendah (LEO) merangkumi 330 satelit: 264 satelit diperuntukkan kepada Aerospacelab dan sekurang-kurangnya 66 satelit dalam lapisan awal yang diterajui Airbus. Seni bina lebih luas itu turut melibatkan komponen orbit Bumi sederhana (MEO). Suruhanjaya menyatakan IRIS² dijangka mula beroperasi pada 2029. 171822

Kontrak yang membawa IRIS² lebih dekat kepada pelaksanaan

Sidang kemuncak itu memuktamadkan kerja industri yang diperlukan untuk mengalihkan IRIS² daripada perancangan kepada pelaksanaan berskala penuh.

• Aerospacelab memperoleh kontrak €2.4 bilion untuk membina 264 satelit LEO—bersamaan 76% daripada 348 satelit yang dirancang dan merupakan agihan pengeluaran terbesar yang didedahkan. 17
• Airbus Defence and Space menandatangani kontrak awal Eutelsat untuk mereka bentuk dan membina lapisan pertama satelit. Airbus bersama Thales Alenia Space bertanggungjawab bagi lapisan awal LEO yang terdiri daripada sekurang-kurangnya 66 satelit. 22
• Thales Alenia Space menandatangani perjanjian untuk membekalkan muatan digital dan selamat bagi kerajaan untuk kesemua 330 satelit LEO IRIS². Laporan Reuters menyifatkan pesanan itu sebagai tranche sekitar €500 juta dalam kontrak Thales yang lebih luas dan dijangka melebihi €3 bilion.
• OHB disenaraikan oleh Eutelsat antara pembida yang berjaya bagi kerja buruj orbit Bumi sederhana dan rendah. Bahan yang disediakan mengesahkan peranannya, tetapi tidak menetapkan skop serta nilai anugerah sidang kemuncaknya dengan tahap perincian yang sama seperti Aerospacelab, Airbus dan Thales Alenia Space.

Secara bersama, anugerah ini menjelaskan pembahagian tugas untuk rangkaian LEO: Aerospacelab membina sebahagian besar platform satelit, Airbus membangunkan lapisan awal 66 satelit, dan Thales Alenia Space membekalkan muatan selamat untuk keseluruhan segmen LEO 330 satelit. 1722

Autonomi strategik juga memerlukan akses ke orbit

Hujah lebih luas sidang kemuncak itu ialah rangkaian komunikasi berdaulat memerlukan lebih daripada satelit sahaja. Eropah juga perlu mengekalkan asas industri angkasa yang berdaya tahan dan kompetitif, sambil mengelakkan program kebangsaan yang bertindih atau berpecah-pecah. Ketua Pengarah Agensi Angkasa Eropah (ESA), Josef Aschbacher, menggesa negara-negara Eropah memastikan inisiatif satelit masing-masing dapat berfungsi bersama, bukannya menduplikasi satu sama lain. 1

Latar itu menjelaskan penekanan terhadap keupayaan pelancaran Eropah, termasuk permintaan berterusan untuk perkhidmatan pelancaran Eropah. Perkhidmatan diplomatik Perancis menonjolkan pemilihan Arianespace oleh Eutelsat bagi dua pelancaran OneWeb sebagai antara pengumuman sidang kemuncak. 15

Laporan yang ada menyokong hala tuju dasar yang jelas—keupayaan Eropah yang lebih terselaras merentasi satelit, pelancaran dan tadbir urus—namun ia tidak menunjukkan bahawa sidang kemuncak ini sendiri menghasilkan komitmen pembiayaan baharu yang khusus untuk Ariane 6 atau Vega-C.

Mengapa ketidakhadiran menjadi perhatian

Acara itu dianjurkan bersama oleh Perancis dan Jerman, tetapi Canselor Jerman Friedrich Merz tidak hadir; Jerman sebaliknya diwakili oleh menteri-menteri. Ketiadaan itu tidak menghalang perjanjian daripada ditandatangani, tetapi menyukarkan sidang tersebut untuk memaparkan kesepaduan penuh Perancis-Jerman di peringkat tertinggi bagi strategi angkasa Eropah yang dikongsi bersama. 211

Beberapa syarikat AS—termasuk SpaceX, Blue Origin, Stoke Space dan Starcloud—juga menarik diri sebelum sidang kemuncak berlangsung. Laporan menyatakan penarikan diri itu berlaku susulan tekanan dari AS atau kebimbangan bahawa penyertaan mereka boleh dilihat sebagai menyokong pendirian dasar EU. Ketiadaan syarikat-syarikat itu menjadi gambaran jelas ketegangan rentas Atlantik yang mengiringi agenda autonomi Eropah. 25

Kesimpulannya

Sidang Kemuncak Paris belum menyelesaikan cabaran Eropah dalam bidang pelancaran, pembiayaan atau penyelarasan politik. Namun, ia menghasilkan langkah yang nyata: IRIS² menerima sokongan politik peringkat tinggi, kerja pengeluaran satelit diagihkan, dan sasaran operasi pada 2029 kekal di landasan. Ujian sebenar kini ialah pelaksanaan—sama ada Eropah mampu menyelaras program ini, menghasilkan serta menempatkan buruj satelit mengikut jadual, dan mengekalkan kapasiti pelancaran serta industri yang menjadikan autonomi itu bermakna. 11718