Pelan “Beli Eropah” EU: Apa Kesan Syarat 50% Kandungan Eropah Dalam Tender Awam?

Perolehan awam semakin dijadikan alat dasar perindustrian dan keselamatan ekonomi oleh Kesatuan Eropah (EU). Draf Akta Perolehan Awam yang dijangka dibentangkan pada 9 September—selepas jadual asalnya tertunda—akan menyatukan rangka kerja perolehan EU serta memberi lebih ruang kepada pihak berkuasa untuk mengambil kira asal rantaian bekalan, timbal balik akses pasaran dan kebergantungan strategik. Namun, ini masih cadangan yang boleh berubah dan perlu dipersetujui penggubal undang-undang EU sebelum berkuat kuasa. 1719

Perubahan utama: satu peraturan menggantikan tiga arahan

Draf yang dilaporkan itu akan memansuhkan dan menggantikan tiga arahan utama perolehan EU dari 2014—meliputi perolehan sektor awam, utiliti dan konsesi—dengan satu peraturan (regulation).

Perbezaannya penting: arahan perlu diterjemahkan oleh setiap negara anggota ke dalam undang-undang domestik, manakala peraturan terpakai secara langsung di seluruh EU. Matlamat lebih luas semakan ini ialah mewujudkan rangka kerja yang lebih seragam, memudahkan prosedur dan memperkukuh instrumen keselamatan ekonomi serta kedaulatan EU. 18

Bagi pembekal, satu set peraturan boleh mengurangkan perbezaan antara pelaksanaan di negara anggota. Pada masa yang sama, syarat yang ditetapkan di peringkat EU akan membawa kesan lebih besar di seluruh blok itu.

Maksud sebenar “Beli Eropah”

Pelan bocor itu bukan arahan menyeluruh supaya semua pembelian kerajaan mesti dibuat daripada barangan keluaran EU. Sebaliknya, ia akan memberi kuasa kepada badan yang mengeluarkan tender untuk mengutamakan bekalan Eropah dalam kontrak besar atau bidang strategik.

Antara langkah yang dilaporkan ialah:

• membenarkan pihak berkuasa menolak tender bagi kontrak besar jika kurang daripada 50% kandungan berkaitan datang dari EU; 19
• kemungkinan meluaskan kelayakan kepada negara rakan yang memberi akses timbal balik kepada pasaran perolehan awam mereka;
• memberi kelebihan kepada syarikat EU dalam sektor strategik; 19 dan
• mengurangkan keutamaan terhadap harga paling rendah apabila sesuatu pembelian mewujudkan kebergantungan strategik atau kebimbangan keselamatan lain.

Butiran seperti ambang nilai kontrak, sektor yang terlibat, pengecualian dan cara kandungan dari negara rakan dikira masih belum muktamad. Teks akhir Suruhanjaya Eropah, diikuti rundingan perundangan, boleh berbeza dengan ketara daripada draf yang dilaporkan. 19

Mengapa ia dilihat menyasarkan China?

China tidak dinamakan dalam draf yang dilaporkan pada Julai. Namun, dasar itu secara meluas dilihat sebagai respons kepada kebimbangan EU terhadap kebergantungan kepada pembekal luar, termasuk kedudukan China dalam bahan mentah kritikal dan rantaian bekalan industri. Reuters melaporkan langkah tersebut bertujuan mengurangkan kebergantungan asing dan muncul ketika jurang perdagangan EU-China semakin melebar. 19

EU juga sudah mempunyai contoh dasar yang lebih khusus. Pada Jun 2025, Suruhanjaya menggunakan Instrumen Perolehan Antarabangsa (International Procurement Instrument, IPI) buat kali pertama untuk mengehadkan penyertaan China dalam tender EU bagi peranti perubatan bernilai melebihi €5 juta. Langkah itu turut mengehadkan input peranti perubatan yang berasal dari China kepada maksimum 50% dalam tawaran berjaya yang berkaitan, dengan pengecualian jika tiada pembekal alternatif. Suruhanjaya menyatakan tindakan tersebut dibuat selepas mendapati wujud layanan diskriminasi terhadap pengeluar peranti perubatan EU dalam pasaran perolehan China.

Sekatan peranti perubatan itu tertumpu pada satu sektor dan nilai kontrak tertentu. Akta Perolehan Awam yang dicadangkan pula berpotensi mengubah peraturan asas perolehan EU secara lebih menyeluruh.

Tekanan industri: daya tahan, kos dan pekerjaan

Kumpulan industri pembuatan Eropah mendesak Brussels supaya bertindak lebih tegas. Eurometal, sebuah badan perdagangan yang mewakili kepentingan pengedaran dan pemprosesan logam, meramalkan 300,000 pekerjaan pembuatan di EU boleh hilang sepanjang baki 2026 akibat persaingan yang semakin kuat daripada pembekal komponen China. Angka itu ialah unjuran industri, bukannya jumlah pemberhentian kerja yang telah diumumkan atau anggaran rasmi. 616

Pada 7 September, kumpulan itu mengadakan protes di Brussels dengan sepuluh keranda simbolik untuk menonjolkan kebimbangan mengenai daya saing, pekerjaan industri dan masa depan kilang-kilang Eropah. 21

Penyokong syarat perolehan yang lebih ketat berhujah bahawa pengeluar Eropah berdepan tekanan kos—termasuk harga tenaga, kewajipan berkaitan karbon dan keperluan kawal selia lain—ketika bersaing dengan import yang lebih murah. Hujah ini berpengaruh dari sudut politik, tetapi tidak dengan sendirinya membuktikan keutamaan perolehan akan menyelamatkan pekerjaan atau meningkatkan daya saing.

Pertukaran dasar yang utama ialah antara membina kapasiti industri Eropah yang lebih tahan lasak dan mengekalkan persaingan terbuka serta harga rendah bagi pembeli awam.

Timbal balik pasaran dan risiko tindak balas balas

Suruhanjaya membingkaikan sekatan perolehan sebagai cara mendapatkan akses pasaran yang adil dan timbal balik, bukannya menutup pasaran Eropah secara mutlak. Tindakan terhadap peranti perubatan China pada 2025 secara jelas bertujuan menggalakkan China menghentikan layanan diskriminasi terhadap syarikat dan produk EU.

Kemungkinan memberi layanan lebih baik kepada negara yang mempunyai aturan perolehan secara timbal balik berasaskan logik sama: akses pasaran mungkin lebih terbuka kepada rakan yang memberikan akses setara kepada pembekal EU.

Ulasan berkaitan China mengkritik rombakan yang dicadangkan itu sebagai perlindungan perdagangan, dengan alasan penyingkiran pembekal China yang lebih murah boleh menaikkan kos awam dan mengurangkan persaingan di Eropah. Reaksi itu menunjukkan risiko diplomatik yang nyata. Sistem keutamaan EU yang lebih luas boleh mengundang pertikaian undang-undang, tindakan balas komersial atau halangan baharu terhadap pengeksport Eropah.

Apa berlaku selepas Suruhanjaya membentangkan cadangan?

Pembentangan oleh Suruhanjaya hanyalah permulaan proses perundangan. Parlimen Eropah dan Majlis Kesatuan Eropah—badan yang mewakili kerajaan negara anggota—perlu merundingkan serta meluluskan teks akhir.

Jadual Penjejakan Perundangan Parlimen menyenaraikan suku keempat 2027 sebagai sasaran untuk menamatkan rundingan, tetapi itu bukan jaminan. 17

Antara persoalan sukar yang dijangka menjadi tumpuan ialah:

• kontrak dan sektor mana yang boleh dikenakan syarat berasaskan asal kandungan;
• cara kandungan EU serta kandungan negara rakan dikira dan disahkan;
• pengecualian untuk melindungi persaingan, kemampuan harga dan kesinambungan bekalan;
• keserasian peraturan dengan komitmen perolehan antarabangsa; dan
• sama ada negara anggota menerima sistem yang lebih terpusat dan terpakai secara langsung.

Gambaran lebih besar: perolehan sebagai dasar “kurangkan risiko”

Akta Perolehan Awam ini seiring dengan langkah EU yang lebih luas untuk memasukkan syarat kandungan tempatan, karbon rendah dan daya tahan ke dalam industri strategik. Akta Pemecut Industri (Industrial Accelerator Act) yang berasingan, misalnya, mencadangkan syarat keluaran EU dan rendah karbon bagi perbelanjaan awam terpilih dalam pembuatan serta teknologi. 20

Justeru, hala tuju dasar Brussels sudah jelas walaupun cadangan perolehan ini belum muktamad: pembelian awam tidak lagi mahu dinilai atas harga paling rendah semata-mata. EU mahu ia menyokong daya tahan rantaian bekalan, akses pasaran timbal balik dan kapasiti industri.

Sama ada undang-undang akhir mampu mencapai matlamat tersebut tanpa menaikkan kos, mengecilkan persaingan atau mencetuskan tindak balas balas perdagangan akan ditentukan dalam rundingan yang akan datang. 171819