Yara Sluiskil Buka Projek Penangkapan Karbon Industri Terbesar Eropah

Kemudahan penangkapan dan penyimpanan karbon (CCS) di loji ammonia dan baja Yara di Sluiskil, Zeeland, Belanda kini beroperasi. Suruhanjaya Eropah menyifatkannya sebagai projek CCS komersial terbesar di Eropah. Yang menjadikannya menonjol bukan sekadar saiznya, tetapi rantaian rentas sempadan: CO₂ ditangkap di Belanda, dibawa melalui laut, kemudian disimpan secara kekal di Norway. 1

Bagaimana rantaian CCS ini berfungsi

Loji itu direka untuk menangkap dan mencairkan sehingga 800,000 tan CO₂ setahun daripada proses pengeluaran ammonia di Sluiskil, salah satu tapak pengeluaran baja terbesar di Eropah. 12

Prosesnya mempunyai tiga peringkat:

1. CO₂ daripada pengeluaran ammonia ditangkap dan dicairkan di Sluiskil.
2. Syarikat Northern Lights mengangkut CO₂ cecair itu dengan kapal dari Belanda ke Norway.
3. CO₂ disuntik ke dalam takungan geologi kira-kira 2,600 meter di bawah dasar laut Norway untuk simpanan kekal. 23

Yara dan Northern Lights menjangkakan sekitar 12 juta tan CO₂ akan diangkut serta disimpan sepanjang tempoh 15 tahun. Jumlah itu selari dengan kapasiti maksimum 800,000 tan setahun. 310

Mengapa pembukaan ini penting

Majlis perasmian dihadiri Ketua Pegawai Eksekutif Yara, Svein Tore Holsether; Perdana Menteri Norway, Jonas Gahr Støre; Perdana Menteri Belanda, Rob Jetten; serta Pesuruhjaya Eropah bagi Iklim, Sifar Bersih dan Pertumbuhan Bersih, Wopke Hoekstra. 4

Nilai utama projek ini ialah model komersialnya. Sektor industri yang tiada akses kepada tapak simpanan CO₂ berhampiran boleh menangkap pelepasan di kilang, menggunakan pengangkutan laut, dan menyimpannya dalam formasi geologi di negara lain. Suruhanjaya Eropah menyifatkannya sebagai rantaian nilai lengkap pertama merentas sempadan untuk penangkapan, pengangkutan dan penyimpanan kekal CO₂. 14

Pendekatan ini paling relevan bagi industri yang menghasilkan aliran CO₂ berkepekatan tinggi dan sukar dinyahkarbon melalui elektrifikasi sahaja. Agensi Tenaga Antarabangsa (IEA) menyenaraikan penangkapan, penggunaan dan penyimpanan karbon sebagai salah satu pilihan bagi sektor sukar dikurangkan pelepasannya, termasuk simen dan pengeluaran hidrogen rendah pelepasan.

Besar bagi satu loji, tetapi bukan penyelesaian menyeluruh

Pada kapasiti penuh, 800,000 tan setahun ialah pengurangan yang besar untuk sebuah loji ammonia. Menurut Yara, jumlah itu bersamaan kira-kira 0.5% daripada keseluruhan pelepasan Belanda. 8

Namun, ia masih kecil dalam konteks keperluan infrastruktur Eropah. Peraturan EU menetapkan pengeluar minyak dan gas perlu membantu menyediakan 50 juta tan kapasiti suntikan CO₂ tahunan menjelang 2030. Secara perbandingan mudah, kapasiti Sluiskil sebanyak 800,000 tan bersamaan kira-kira 1.6% daripada penanda aras tersebut.

Cabaran global juga jauh lebih besar. Analisis teknologi gas rumah hijau IEA menyatakan kapasiti simpanan CO₂ dunia perlu meningkat kira-kira 20 kali ganda—daripada sekitar 50 juta tan kepada 1 bilion tan—menjelang 2030 dalam kemas kini pelan hala tuju sifar bersihnya.

Maksudnya, Sluiskil ialah ujian penting terhadap keupayaan industri dan kerjasama rentas sempadan, bukannya bukti bahawa CCS sahaja mampu meletakkan Eropah atau dunia pada laluan sejajar Perjanjian Paris. Senario Pelepasan Sifar Bersih Menjelang 2050 IEA pula bergantung pada tindakan menyeluruh merentas sistem tenaga, bukan satu teknologi tunggal.

Perdebatan tentang CCS masih belum reda

Hujah penyokong

Penyokong berpendapat simpanan geologi kekal boleh mengurangkan pelepasan daripada proses perindustrian sedia ada yang pilihan rendah karbonnya masih terhad, mahal atau belum tersedia pada skala besar. Dalam kes ammonia dan baja, projek Sluiskil menawarkan cara mengurangkan pelepasan sambil mengekalkan aktiviti industri besar di Eropah. 12

Mereka turut menegaskan bahawa CO₂ projek ini ditujukan untuk simpanan geologi kekal, bukan penggunaan komersial rutin. 12

Kebimbangan pengkritik

Pengkritik pula bimbang CCS boleh menjadi alasan untuk memanjangkan pengeluaran dan penggunaan bahan api fosil, berbanding mempercepat pengurangannya. Mereka juga mempersoalkan sama ada pelaburan CCS yang mahal akan mengalihkan modal dan perhatian dasar daripada tenaga boleh baharu, kecekapan tenaga serta elektrifikasi langsung. Reuters melaporkan bahawa golongan skeptik merujuk kepada sejarah kos tinggi dan prestasi komersial CCS yang mengecewakan, manakala penyokong melihatnya sebagai alat yang lebih terhad tetapi penting untuk industri sukar dinyahkarbon. 2

Satu lagi isu ialah pemulihan minyak dipertingkat (enhanced oil recovery), iaitu CO₂ disuntik ke medan minyak untuk membantu mengeluarkan lebih banyak minyak. Penggunaan sedemikian boleh menjejaskan alasan iklim jika ia membawa kepada pembakaran tambahan bahan api fosil. Maklumat yang tersedia bagi projek Yara, bagaimanapun, menyatakan CO₂ akan dibawa untuk simpanan kekal di bawah pelantar benua Norway; tiada petunjuk bahawa jumlah tersebut ditujukan untuk pemulihan minyak dipertingkat. 12

Kesimpulannya

Sluiskil ialah ujian penting sama ada Eropah boleh membina infrastruktur CO₂ komersial yang berfungsi merentas negara. Ia menggabungkan sumber pelepasan industri yang besar dengan laluan penghantaran laut dan simpanan kekal yang jelas—satu model yang berpotensi digunakan oleh pengeluar lain tanpa akses kepada tapak simpanan tempatan. 13

Namun, pencapaiannya perlu dilihat mengikut skala sebenar. Menangkap sehingga 800,000 tan setahun boleh memberi kesan bermakna di sebuah loji ammonia, tetapi ia hanya sebahagian kecil daripada pelepasan Belanda dan kapasiti simpanan CO₂ yang diperlukan Eropah. Hujah paling kukuh untuk projek ini bukan bahawa CCS boleh menggantikan peralihan pantas kepada tenaga bersih dan pengurangan pelepasan lain, tetapi bahawa simpanan kekal yang disasarkan dengan teliti mungkin menjadi salah satu alat bagi pelepasan industri yang paling sukar dihapuskan. 8