Mengapa pasaran hampir pasti BOJ akan menaikkan kadar kepada 1.25% pada September

Pasaran kini melihat kenaikan kadar Bank of Japan (BOJ) sebanyak 25 mata asas — daripada 1.00% kepada 1.25% — pada mesyuarat 17–18 September sebagai senario hampir pasti. Kebarangkalian 97% itu ialah anggaran yang tersirat daripada harga pasaran, bukan komitmen BOJ. Namun, beberapa faktor telah bertumpu serentak: inflasi yang berterusan, pertumbuhan gaji, kenyataan semakin hawkish daripada pembuat dasar, kebimbangan terhadap yen yang lemah dan tekanan luar biasa dari Amerika Syarikat.

Perubahan pendirian penasihat kerajaan mengurangkan halangan politik

Takuji Aida, penasihat ekonomi kepada Perdana Menteri Sanae Takaichi yang sebelum ini dikenali sebagai penentang lantang kenaikan kadar pantas, kini menjangka BOJ menaikkan kadar pada September. Beliau juga menjangkakan kenaikan seterusnya pada kadar sekali setiap suku tahun sehingga Januari 2027, selepas sebelum ini mengunjurkan langkah berikutnya hanya pada Januari 2027.

Peralihan ini penting kepada pasaran kerana ia mengurangkan tanggapan bahawa kerajaan akan menolak pengetatan awal. Ia juga menyokong pandangan bahawa kenaikan September bukan sekadar langkah sekali sahaja, sebaliknya sebahagian daripada proses normalisasi dasar monetari yang lebih berpanjangan.

Nada BOJ semakin tegas terhadap inflasi

Ahli lembaga BOJ, Hajime Takata, berkata kenaikan kadar perlu dilaksanakan secara tangkas bagi menangani tekanan inflasi yang semakin meningkat, dan tidak patut terikat pada jadual kenaikan setiap enam bulan seperti yang sebelumnya dijangkakan pasaran. Beliau membuka ruang kepada perubahan pada saiz atau kekerapan kenaikan kadar mengikut perkembangan ekonomi dan harga. 18

Gabenor Kazuo Ueda pula berkata BOJ akan membahaskan kemungkinan kenaikan kadar, termasuk pada September, dengan memberi perhatian khusus kepada risiko kenaikan inflasi. 3 Sebelum itu, BOJ memberi amaran bahawa inflasi asas berpotensi melepasi sasaran 2%, sekali gus menandakan risiko harga semakin condong ke arah kenaikan.

Gabungan isyarat ini menjadikan kadar 1% semakin sukar dianggap cukup ketat, khususnya apabila kenaikan gaji dan tekanan harga terus kekal.

Yen yang melonjak menonjolkan kos dasar terlalu longgar

Yen meningkat lebih 2% dalam dua sesi dan mencecah kira-kira ¥155.28 bagi setiap dolar AS. Data akaun BOJ pula menunjukkan tiada campur tangan rasmi pembelian yen pada hari penting pergerakan itu. Ini menguatkan tafsiran bahawa pengukuhan yen terutama didorong oleh penilaian semula jangkaan kenaikan kadar BOJ, bukannya intervensi mata wang. 17

Pergerakan pantas yen juga mendedahkan risiko urus niaga carry trade yen. Dalam strategi ini, pelabur meminjam yen pada kos rendah untuk membeli aset yang menawarkan pulangan lebih tinggi di tempat lain. Jika yen mengukuh mendadak, mereka mungkin perlu membeli semula yen untuk menutup kedudukan jual yen. Proses itu boleh mempercepatkan lagi kenaikan yen dan mencetuskan turun naik merentas kelas aset.

Hasil bon 10 tahun pada 3% menyokong, tetapi merumitkan, normalisasi

Hasil bon kerajaan Jepun 10 tahun (JGB) pernah menyentuh 3%, paras tertinggi sejak 1996. 15 Hasil jangka panjang yang lebih tinggi menunjukkan pelabur menuntut pampasan lebih besar untuk inflasi, penawaran bon bagi membiayai fiskal, dan sokongan bank pusat yang semakin berkurangan.

Namun, keadaan ini turut menimbulkan dilema. Hasil lebih tinggi meningkatkan kos khidmat hutang kerajaan dan boleh menjejaskan kelancaran pasaran bon. Maka, BOJ perlu membezakan antara menaikkan kadar dasar dengan menarik sokongan kecairan pasaran bon secara mendadak.

Tekanan Washington menambah kos untuk berdiam diri

Setiausaha Perbendaharaan AS Scott Bessent memberitahu Ueda bahawa beliau menyokong langkah monetari yang “tegas” bagi menangani kelemahan yen. Beliau turut menggesa dasar yang dapat menambat jangkaan inflasi dan mengelakkan turun naik yen yang melampau. 2

Kenyataan itu bukan arahan rasmi kepada BOJ, yang kekal sebuah bank pusat bebas. Namun, ia menambah kos reputasi dan diplomatik sekiranya BOJ dilihat tidak memberi respons kepada yen yang lemah serta inflasi import yang berkaitan dengannya.

Mengapa 14 Oktober mungkin lebih penting untuk pasaran bon

Selepas keputusan kadar pada September, tumpuan boleh beralih kepada mesyuarat operasi pasaran BOJ pada 14 Oktober. Pelan BOJ yang diputuskan pada Jun menetapkan pengurangan pembelian JGB bulanan sekitar ¥200 bilion setiap suku tahun mulai April–Jun 2026, sehingga pembelian mencecah kira-kira ¥2 trilion sebulan pada Januari–Mac 2027. BOJ juga menegaskan bahawa kadar faedah jangka panjang, pada prinsipnya, perlu dibentuk oleh pasaran.

Mesyuarat itu boleh menjelaskan sama ada BOJ akan:

• meneruskan pengurangan pembelian bon seperti dirancang;
• melaras jumlah pembelian atau tempoh matang bon yang dibeli untuk meredakan lonjakan hasil yang tidak teratur; atau
• menggunakan operasi pasaran dengan lebih aktif bagi mengurus kecairan, sambil membenarkan hasil bon ditentukan pasaran.

Mesyuarat 14 Oktober itu sendiri bukan jadual keputusan untuk menghidupkan semula kawalan keluk hasil (yield-curve control).

Ringkasnya: keputusan September akan mengesahkan hala tuju normalisasi kadar dasar BOJ. Mesyuarat Oktober pula berpotensi menentukan sejauh mana turun naik pasaran bon yang sanggup diterima BOJ ketika ia mengecilkan jejak pembelian JGBnya.