Status atlet neutral Valieva dan Kondratiuk dipersoalkan: apa puncanya dan apa kesannya?

Tindakan yang dilaporkan oleh Kesatuan Luncur Ais Antarabangsa (ISU) terhadap Kamila Valieva dan Mark Kondratiuk bukan berkaitan kes doping baharu. Sebaliknya, ia menyentuh syarat status Atlet Neutral Individu (AIN) — laluan yang membolehkan atlet dari Rusia atau Belarus menyertai pertandingan antarabangsa tanpa mewakili negara mereka.

Menurut laporan, kelulusan AIN Valieva ditarik balik, manakala status Kondratiuk turut dilaporkan digantung atau ditarik balik buat sementara waktu, selepas pihak Ukraine mengemukakan maklumat yang didakwa menunjukkan tingkah laku awam tidak selaras dengan larangan menyokong pencerobohan Rusia ke atas Ukraine. Namun, ISU belum menerbitkan dapatan bukti terperinci kepada umum. 115

Mengapa status AIN mereka menjadi isu?

Status AIN bukan kebenaran kekal atau automatik. Atlet perlu bertanding secara bebas daripada negara, tanpa bendera, lagu kebangsaan atau simbol Rusia, serta melepasi saringan berkecuali yang ketat. Antara syarat pentingnya ialah atlet tidak boleh didapati menyokong tindakan ketenteraan Rusia di Ukraine.

ISU mewujudkan laluan terhad ini selepas atlet Rusia dan Belarus dilarang daripada acara antarabangsa susulan pencerobohan besar-besaran Ukraine. Pada mulanya, ia digunakan dalam konteks kelayakan Olimpik dan kemudian diperluas kepada pertandingan antarabangsa lain. 356

Persekutuan luncur ais Ukraine meminta ISU menilai semula kelayakan neutral beberapa atlet Rusia. Ia mendakwa Kondratiuk dan beberapa atlet lain mempunyai kaitan dengan struktur ketenteraan Rusia, manakala tingkah laku awam Valieva tidak memenuhi piawaian berkecuali. 15

Bolehkah Valieva dan Kondratiuk membuat rayuan?

Ya. Kedua-duanya dilaporkan telah mengemukakan rayuan melalui proses dalaman ISU. Jika ISU mengekalkan keputusan itu, pilihan seterusnya ialah mencabar keputusan berkenaan di Mahkamah Timbang Tara Sukan (CAS), badan timbang tara utama bagi pertikaian sukan antarabangsa. 5

Sementara status itu tidak aktif, mereka tidak boleh menyertai acara di bawah ISU. Dalam kes Kondratiuk, beliau terlepas Kinoshita Group Cup, sebuah kejohanan siri Challenger di Tokyo. 8

Jika mereka akhirnya gagal mendapatkan semula status AIN, kesannya boleh meliputi penyertaan dalam acara Challenger, peluang ke Grand Prix, Kejohanan Dunia dan sebarang proses kelayakan Olimpik pada masa depan — selagi kelayakan neutral itu tidak tersedia. 68

Kes doping Valieva adalah perkara berasingan

Kes ini tidak membatalkan atau membuka semula hukuman doping Valieva. Larangan empat tahunnya berpunca daripada sampel positif trimetazidine yang dikaitkan dengan tempoh Olimpik Beijing 2022, dalam pertikaian melibatkan Valieva, agensi antidoping Rusia RUSADA, Agensi Antidoping Dunia (WADA) dan ISU di CAS. 4

Larangan itu berakhir pada penghujung 2025, yang membolehkannya kembali bertanding dalam luncur ais domestik Rusia. Namun, tamatnya larangan tersebut tidak memberinya hak automatik untuk kembali ke pertandingan antarabangsa. Untuk berbuat demikian, beliau tetap perlu memenuhi proses AIN yang berasingan. Usahanya kemudian untuk menyemak semula anugerah CAS juga ditolak oleh Tribunal Persekutuan Switzerland. 12

Mengapa pertikaian ini penting?

Persoalan utamanya bukan semata-mata sama ada atlet bertanding tanpa bendera atau lagu kebangsaan. Ia menguji sama ada sistem saringan neutral pasca-pencerobohan benar-benar dikuatkuasakan apabila terdapat dakwaan sokongan awam terhadap perang.

Adeliia Petrosian dan Petr Gumennik, misalnya, bertanding di Olimpik Milan Cortina sebagai atlet neutral kerana pasukan Rusia masih dilarang. 4 Laporan bebas juga mendapati sebahagian atlet Rusia yang diluluskan sebagai neutral mempunyai kaitan dengan aktiviti pro-perang, sekali gus menambah tekanan agar saringan dibuat secara berterusan, bukan hanya sekali ketika kelulusan awal. 3

Perlu ditekankan bahawa dakwaan terhadap Valieva dan Kondratiuk belum dihuraikan dalam keputusan awam ISU yang terperinci. Justeru, keadaan semasa lebih tepat dilihat sebagai pertikaian kelayakan yang masih berjalan, bukannya penemuan awam muktamad bahawa mereka telah melakukan pelanggaran tertentu. 15