Trump mahu Eropah bayar balik bantuan Ukraine — tetapi angka dan mekanismenya tidak semudah itu

Kenyataan Presiden Donald Trump pada 3 September itu ialah tuntutan supaya pembayaran balik dibuat secara retrospektif, bukannya bil yang telah diperincikan kepada umum. Beliau berkata negara-negara Eropah patut membayar semula kepada Amerika Syarikat bagi bantuan ketenteraan dan peluru yang dihantar ke Ukraine semasa pentadbiran Joe Biden, dengan menyebut jumlah “ratusan bilion” dolar. Namun, beliau tidak menyatakan jumlah sebenar, negara mana yang perlu membayar, atau kaedah pembayarannya. Suruhanjaya Eropah kemudian berkata bahawa mereka belum menerima sebarang pemberitahuan rasmi daripada Washington. 2

Perbezaan ini penting. Tuntutan tersebut muncul ketika Eropah masih mempunyai komitmen bantuan yang besar dan berterusan kepada Ukraine — tetapi komitmen itu bukan disusun sebagai bayaran balik terhadap bantuan AS yang lalu.

Perbandingan bantuan bergantung pada angka yang dikira

Dakwaan tentang pihak mana yang menyumbang lebih banyak boleh berubah dengan ketara, bergantung pada sama ada yang dikira ialah bantuan ketenteraan sahaja, semua bentuk bantuan, wang yang benar-benar dibelanjakan, atau peruntukan yang diluluskan Kongres AS.

Institut Kiel menganggarkan Amerika Syarikat membelanjakan AS$130.6 bilion antara Januari 2022 hingga Ogos 2025. Satu lagi angka AS, iaitu AS$187 bilion dalam peruntukan, mempunyai skop lebih luas: ia turut merangkumi perkara seperti mengisi semula stok pertahanan AS dan kos ketenteraan AS di Eropah, bukan semata-mata bantuan yang sampai ke Ukraine. 18

Angka keseluruhan Eropah juga meliputi skop yang luas. Kesatuan Eropah (EU) dan negara anggotanya, yang dirujuk sebagai “Team Europe”, melaporkan bahawa kira-kira €200 bilion bantuan kewangan, ketenteraan dan kemanusiaan telah digerakkan untuk Ukraine sejak pencerobohan besar-besaran Rusia pada Februari 2022. 17

Jumlah-jumlah ini tidak boleh dibandingkan secara terus. Tempoh, mata wang, kategori bantuan dan kaedah perakaunannya tidak sama. Namun, angka tersebut mencabar gambaran mudah bahawa Eropah tidak menyumbang secara bermakna sementara Amerika Syarikat menanggung keseluruhan beban.

Belum ada rangka kerja awam untuk tuntutan bayaran balik

Trump menggambarkan bantuan AS terdahulu sebagai sokongan yang sepatutnya dibiayai Eropah sekiranya Eropah diminta berbuat demikian. Reuters melaporkan beliau berkata Amerika Syarikat akan menuntut bayaran itu, “walaupun agak lewat”. 2

Yang tidak dinyatakan juga penting: tiada invois diterbitkan, tiada formula pembahagian kos antara negara Eropah, dan tiada asas undang-undang dihuraikan untuk menukar geran serta pengeluaran stok senjata AS sebelum ini menjadi hutang kerajaan Eropah. Tanpa butiran itu, cadangan tersebut kekal sebagai tuntutan politik, bukannya program pembayaran balik yang boleh dilaksanakan.

Peluru dan jualan senjata: alasan yang dikemukakan Trump

Pengumuman itu dibuat bersama ulasan Trump mengenai bekalan peluru AS. Beliau menolak anggapan bahawa Amerika Syarikat kekurangan peluru, dengan berkata negara itu mempunyai stok yang besar dan sedang meningkatkan pengeluaran. Beliau juga berkata AS buat sementara waktu menyimpan peluru untuk keperluan sendiri, dan bukannya menjualnya kepada pihak lain, tetapi menambah bahawa jualan kepada sekutu akan disambung semula tidak lama lagi. 2

Kenyataan itu mengaitkan hujah pembayaran balik dengan persoalan yang lebih luas: sama ada peluru buatan AS patut diutamakan untuk kesiapsiagaan domestik dan, jika dibekalkan kepada Ukraine, dibiayai lebih banyak oleh sekutu.

Sambungan perdebatan tentang perkongsian beban

Tuntutan itu selari dengan hujah Trump yang lebih meluas bahawa anggota NATO di Eropah perlu memikul tanggungjawab lebih besar bagi pertahanan sendiri dan sokongan kepada Ukraine.

Pada sidang kemuncak NATO 2025, sekutu bersetuju menyasarkan pelaburan tahunan sebanyak 5% daripada KDNK menjelang 2035 bagi keperluan pertahanan teras serta perbelanjaan berkaitan pertahanan dan keselamatan. Sasaran itu membahagikan 3.5% daripada KDNK untuk keperluan pertahanan teras dan 1.5% untuk perbelanjaan berkaitan, termasuk infrastruktur serta kapasiti industri pertahanan.

Sasaran itu menyentuh pelaburan pertahanan negara pada masa depan, bukannya mekanisme untuk menjelaskan kos bantuan AS yang lalu. Namun, ia mencerminkan arah dasar yang sama: lebih banyak perbelanjaan Eropah dan peranan lebih besar industri pertahanan Eropah.

Pinjaman EU €90 bilion ialah bantuan baharu, bukan bayaran balik

Pinjaman Sokongan Ukraine EU menunjukkan perbezaan antara bantuan masa depan dan pampasan retrospektif. Pakej itu menyediakan €90 bilion untuk Ukraine bagi 2026 dan 2027 melalui pinjaman bersama EU di pasaran modal. Daripada jumlah itu, €60 bilion diperuntukkan untuk memperkukuh pertahanan Ukraine, manakala €30 bilion bagi bantuan makroekonomi dan sokongan belanjawan.

Ini ialah pembiayaan masa depan yang besar untuk Ukraine. Ia tidak mewujudkan kewajipan kerajaan EU untuk membayar balik kepada Amerika Syarikat bagi senjata atau peluru yang dihantar di bawah pentadbiran AS terdahulu.

PURL menyalurkan dana Eropah kepada pembelian senjata AS bagi penghantaran akan datang

Senarai Keperluan Keutamaan Ukraine, atau PURL (Prioritised Ukraine Requirements List), yang diselaraskan NATO, juga beroperasi berdasarkan logik berorientasikan masa depan. Melalui PURL, NATO menyelaras pembelian peralatan pertahanan penting AS oleh sekutu dan rakan kongsi untuk Ukraine. Pemerintah Tertinggi Bersekutu NATO di Eropah mengenal pasti pakej peralatan serta peluru yang diperlukan Ukraine dan boleh dibekalkan AS; kerajaan yang mengambil bahagian kemudiannya membiayai pakej tersebut.

Justeru, PURL boleh mengarahkan dana sekutu kepada peralatan dan peluru buatan AS untuk Ukraine. Namun, ia ialah perolehan bagi penghantaran masa depan, bukan pembayaran balik bagi bantuan AS terdahulu.

Kesimpulan praktikal

Cadangan Trump akan menuntut bayaran retrospektif di samping komitmen bantuan Eropah yang sedang berjalan, program pinjaman baharu EU dan pembelian senjata AS oleh sekutu menerusi PURL. Pertikaian dasar sebenar bukan semata-mata sama ada Eropah menyumbang atau tidak, tetapi cara sumbangan diukur, pihak yang patut membiayai keperluan ketenteraan masa depan, dan sama ada bantuan AS terdahulu boleh secara munasabah ditafsirkan semula sebagai hutang kerajaan Eropah.

Setakat ini, rekod awam menunjukkan tuntutan politik yang belum diperincikan, bukannya aturan pembayaran balik rasmi antara Amerika Syarikat dan Eropah. 2