Blockchain Sudah Laju, Tetapi Adakah Dagangan On-Chain Sudah Adil?

Kapasiti mentah blockchain semakin kurang menjadi kekangan utama, menurut hujah a16z crypto. Dalam tempoh lima tahun, kapasiti agregat rangkaian utama meningkat daripada bawah 25 kepada lebih 3,400 transaksi sesaat (TPS), sementara sesetengah sistem yang sudah beroperasi mendakwa mampu mengendalikan puluhan ribu TPS. Persoalan yang lebih penting untuk pasaran kewangan on-chain kini ialah kualiti pelaksanaan: adakah pesanan yang sah akan dimasukkan dengan segera, dan adakah susunannya ditentukan oleh peraturan yang tidak boleh diubah secara oportunistik? 1

TPS tinggi tidak semestinya bermakna harga boleh dilaksanakan

Paparan harga di bursa terdesentralisasi tidak banyak nilainya jika pedagang tidak tahu sama ada pesanannya akan masuk, bila ia akan diproses, atau sama ada pesanan lain akan didahulukan. Dalam keadaan itu, harga boleh berubah sebelum transaksi dilaksanakan.

Pembuat pasaran pula mungkin mengurangkan saiz sebut harga atau melebarkan spread untuk melindungi diri daripada adverse selection — iaitu risiko pihak lain menggunakan maklumat atau kelebihan susunan transaksi terhadap mereka. Hasilnya, pengguna mendapat pelaksanaan yang lebih mahal dan kurang boleh dijangka. Ini ialah implikasi ekonomi daripada kuasa budi bicara dalam penyusunan transaksi yang membuka ruang kepada MEV, bukannya dakwaan bahawa setiap bentuk MEV semestinya berbahaya. 17

MEV dan masalah “siapa didahulukan?”

MEV, atau maximal extractable value, merujuk kepada nilai yang boleh diperoleh apabila transaksi dipilih, dimasukkan, ditangguhkan atau disusun semula secara strategik. Salah satu contoh paling dikenali ialah serangan sandwich.

Dalam serangan ini, penyerang meletakkan transaksi sebelum pertukaran token pengguna bagi menggerakkan harga, kemudian membuat transaksi songsang selepas pertukaran pengguna. Pengguna akhirnya melaksanakan dagangan pada harga lebih buruk, lazimnya sehingga had gelinciran harga (slippage) yang telah ditetapkan. 214

Anggaran penyelidikan menunjukkan serangan sandwich menyebabkan kerugian pengguna Ethereum sekitar AS$174 juta sepanjang 33 bulan. Satu kajian kemudian mengenal pasti 3,126 transaksi mangsa serta kerugian AS$409,236 pada November hingga Disember 2024, termasuk melalui saluran transaksi peribadi. 149

Lebih meluas daripada serangan sandwich, kuasa pengesah atau pembina blok untuk menentukan transaksi mana yang dilaksanakan dan bila ia berlaku boleh mempengaruhi harga pasaran, membuka ruang kepada front-running dan pengecualian transaksi secara strategik. 7

Cadangan “Strong Chain Quality”

a16z crypto mengemukakan arah penyelidikan yang dipanggil Strong Chain Quality. Dalam konsep chain quality biasa, pihak yang memiliki 3% daripada stake secara kasar dijangka menguasai sekitar 3% daripada jumlah ruang blok dari semasa ke semasa.

Strong Chain Quality mencadangkan prinsip perkadaran yang serupa pada peringkat blok: walaupun seorang pencadang telah dipilih untuk menghasilkan blok, beliau tidak sepatutnya mempunyai kawalan efektif ke atas keseluruhan kapasiti penyusunan dalam blok tersebut. 4

Secara praktikal, idea ini membayangkan ruang blok diperuntukkan atau diagihkan melalui mekanisme yang lebih luas dan berkadar dengan stake. Matlamatnya adalah untuk mengurangkan keupayaan seorang pencadang blok menyelit, melengah, menolak atau menyusun semula transaksi demi menjana keuntungan daripada maklumat yang dilihatnya terlebih dahulu.

Namun, ini masih merupakan cadangan penyelidikan — bukannya jaminan universal yang telah digunakan oleh semua rangkaian. 4

Jito di Solana: perlindungan berguna, tetapi bukan penyelesaian menyeluruh

Jito di Solana menunjukkan bahawa sebahagian perlindungan pelaksanaan boleh dibina hari ini. Infrastruktur bundle Jito menyokong pelaksanaan transaksi yang atomik dan mengikut susunan. Mekanisme pilihan dontfront pula menetapkan bahawa transaksi yang dilindungi mesti berada pada kedudukan pertama dalam mana-mana bundle yang mengandungi transaksi itu. Ini menghalang pencari MEV daripada meletakkan transaksi mereka di hadapannya dalam bundle berkenaan. 2316

Jito turut menyediakan penghantaran transaksi berlatensi rendah serta perlindungan pembalikan (revert protection). 15

Tetapi batasnya penting: perlindungan pada peringkat bundle tidak sama dengan jaminan pada peringkat keseluruhan protokol. Ia tidak menjamin kemasukan transaksi, susunan global semua transaksi, atau perlindungan daripada semua bentuk penapisan dan kebocoran maklumat. Keberkesanannya juga bergantung pada penggunaan alat tersebut serta skop mekanismenya. 2315

Mengapa isu ini semakin mendesak

Apabila institusi kewangan semakin menggunakan ETF kripto, stablecoin, aset ditokenkan dan produk perbendaharaan on-chain, jangkaan terhadap struktur pasaran turut meningkat. Mereka memerlukan ciri yang lebih hampir kepada pasaran konvensional: akses yang adil, pelaksanaan yang boleh diramal, peraturan yang boleh diaudit, serta pengurusan konflik kepentingan yang boleh dipertahankan.

a16z secara khusus menekankan akses yang boleh dipercayai dan pemprosesan transaksi yang boleh diramal sebagai keperluan bagi institusi yang memindahkan aset serta melaksanakan dagangan di atas rangkaian. 1

Cabaran sebenar: keadilan tanpa mengorbankan sifat blockchain

Menjadikan urutan transaksi lebih adil bukan tugas mudah. Jaminan kemasukan dan susunan yang kukuh perlu diseimbangkan dengan desentralisasi, latensi rendah, rintangan penapisan, privasi dan pengeluaran blok yang cekap.

Relay peribadi, pendedahan transaksi yang disulitkan atau ditangguhkan, pra-pengesahan, lelongan, bundle dan pemisahan pencadang-pembina blok semuanya boleh mengurangkan vektor MEV tertentu. Namun, setiap satu juga berpotensi menambah perantara yang perlu dipercayai, meningkatkan tumpuan kuasa, menambah latensi atau meninggalkan risiko penapisan yang masih wujud. 4715

Ringkasnya, blockchain mungkin sudah semakin pantas. Tetapi bagi pasaran kewangan on-chain yang benar-benar diyakini, kelajuan sahaja tidak mencukupi — cara transaksi diberi akses, dimasukkan dan disusun perlu sama-sama boleh diramal dan adil.