BepiColombo Memulakan Fasa Akhir Perjalanan ke Merkuri

Detik penyerahan tugas selepas lapan tahun

Pemisahan Mercury Transfer Module (MTM) pada 3 September 2026 menandakan perubahan besar dalam misi BepiColombo. MTM telah membawa kapal angkasa itu merentasi Sistem Suria bahagian dalam menggunakan tenaga solar dan pendorongan elektrik. Selepas ditanggalkan, dua pengorbit sains—Mercury Planetary Orbiter (MPO) milik Agensi Angkasa Eropah (ESA) dan Mio milik Agensi Penerokaan Aeroangkasa Jepun (JAXA)—akan meneruskan siri manuver untuk ditempatkan mengelilingi Merkuri. 56

Namun, tarikh 3 September bukanlah tarikh BepiColombo terus memasuki orbit Merkuri. Kemasukan ke orbit dirancang pada 21 November 2026, diikuti beberapa pemisahan serta manuver menaikkan dan menurunkan orbit sebelum operasi sains rutin bermula pada April 2027. 57

Mengapa perjalanan ke Merkuri mengambil masa lapan tahun?

BepiColombo dilancarkan pada 20 Oktober 2018. Ia tidak terbang terus ke Merkuri kerana tarikan graviti Matahari menjadikan perjalanan ke planet paling hampir dengan Matahari jauh lebih rumit daripada yang kelihatan.

Apabila kapal angkasa bergerak ke arah Matahari, ia memperoleh kelajuan. Untuk ditangkap oleh graviti Merkuri, BepiColombo perlu mengurangkan tenaga orbitnya secara beransur-ansur dan menyamai pergerakan planet itu dengan sangat tepat. Oleh sebab itu, misi ini menggunakan satu lintasan Bumi, dua lintasan Zuhrah dan enam lintasan Merkuri—sembilan bantuan graviti semuanya—di samping pendorongan elektrik solar berkuasa rendah yang beroperasi dalam tempoh panjang. 121013

Kaedah ini memang perlahan, tetapi lebih menjimatkan bahan api berbanding laluan konvensional yang memerlukan tujahan tinggi. ESA menyatakan fasa pelayaran ini melibatkan ribuan jam operasi pendorongan elektrik solar yang mencabar. 15

Cabaran pendorongan yang mengubah jadual misi

Pada April 2024, masalah berkaitan bekalan kuasa menyebabkan pendorong elektrik BepiColombo tidak dapat beroperasi pada kuasa penuh. Pasukan misi kemudian mengubah laluan dan pelan operasi supaya misi dapat diteruskan. 11

Sistem pendorongan elektrik solar melengkapkan lengkung tujahan terakhirnya pada 15 Jun 2026, jam 15:24 CEST. Penutupan itu menamatkan fasa pelayaran panjang dan menyediakan kapal angkasa untuk kempen ketibaan di Merkuri. 6

Selepas MTM berpisah, sistem pendorongan kimia pada MPO akan digunakan untuk menyokong manuver ketibaan. Kapal angkasa yang masih bergabung itu perlu melaksanakan siri pembakaran enjin dan pemisahan pada masa yang amat tepat dalam persekitaran Merkuri yang panas dan mencabar. 5

Apa yang berlaku pada 3 September?

MTM akan ditanggalkan daripada gabungan yang membawa MPO, Mio dan pelindung matahari Mio. Modul pemindahan itu telah menyelesaikan tugas utamanya: membekalkan kuasa dan tujahan elektrik sepanjang perjalanan antara planet. 5

Pemisahan ini penting kerana ia meninggalkan pengorbit sains dalam konfigurasi yang diperlukan untuk fasa ketibaan. Ia juga memulakan rangkaian operasi yang memerlukan setiap komponen dilepaskan atau diubah kedudukan pada waktu yang betul.

ESA merancang untuk menyiarkan acara itu secara langsung mulai 13:45 CEST. Siaran tersebut tidak menjadikan kapal angkasa lebih selamat dan tidak menghasilkan data sains dengan sendirinya. Kepentingannya lebih kepada komunikasi kepada umum: orang ramai dapat menyaksikan detik kejuruteraan yang penting dan hampir tidak boleh diundur selepas lapan tahun operasi pelayaran.

Jadual ketibaan BepiColombo

Urutan utama yang dirancang adalah seperti berikut:

• 3 September 2026: MTM berpisah daripada gabungan MPO–Mio–pelindung matahari. Ini menandakan permulaan rasmi fasa ketibaan di Merkuri. 5
• 21 November 2026: MPO dan Mio, yang masih bersambung, memulakan kemasukan ke orbit Merkuri. Kempen ini melibatkan 16 pembakaran pendorong kimia dan akan berlanjutan hingga Mac 2027. 5
• 9 Disember 2026: Mio berpisah daripada MPO dan bergerak menuju orbitnya sendiri yang sangat elips untuk mengkaji medan magnet Merkuri serta persekitaran angkasanya. 5
• Disember 2026: Pelindung matahari Mio, yang dikenali sebagai MOSIF, akan dibuang selepas melindungi Mio sepanjang pelayaran dan fasa ketibaan.
• Mac 2027: MPO dijangka mencapai orbit sains yang dirancang selepas manuver akhir untuk membentuk orbitnya.
• April 2027: Operasi sains rutin yang diselaraskan antara kedua-dua pengorbit dijadualkan bermula. 7

Setiap langkah bergantung pada langkah sebelumnya. Pemisahan MTM terlalu awal, kemasukan ke orbit yang tersasar atau pelepasan Mio pada kedudukan yang tidak tepat boleh menjejaskan keupayaan kapal angkasa untuk mencapai orbit sains masing-masing.

Mengapa penemuan baharu tentang silika menarik perhatian?

Eksperimen makmal dan analisis data pemerhatian terkini menganggarkan bahawa silikon dioksida mungkin membentuk kira-kira 37% daripada permukaan Merkuri mengikut jisim—sehingga 25% lebih rendah daripada anggaran terdahulu.

Silikon dioksida, atau silika, membantu saintis memahami bagaimana kerak Merkuri terbentuk. Kandungan yang lebih rendah boleh selari dengan batuan gunung berapi yang terhasil daripada tahap peleburan separa yang lebih tinggi dalam mantel planet.

Salah satu tafsiran yang sedang dikaji ialah sebahagian bahan gunung berapi Merkuri mungkin berasal daripada lelehan mantel yang lebih dalam dan lebih panas daripada yang diandaikan sebelum ini. Ini memberi gambaran bahawa aktiviti gunung berapi purba di Merkuri mungkin lebih kuat dan lebih ekstrem.

Walau bagaimanapun, penemuan itu masih merupakan tafsiran, bukan gambaran lengkap tentang bahagian dalam Merkuri. Komposisi permukaan boleh berbeza mengikut kawasan, manakala ukuran dari Bumi mempunyai batasan tertentu. Persoalan utama ialah sama ada anggaran silika yang rendah itu mewakili seluruh planet atau hanya kawasan tertentu serta ketidakpastian ukuran terdahulu.

Bagaimana BepiColombo boleh menguji idea itu?

MPO dan Mio akan mengkaji bahagian yang berbeza dalam persoalan tersebut. Instrumen MPO direka untuk meneliti komposisi permukaan, geologi, struktur dalaman dan topografi Merkuri. Pemerhatian ini boleh menghubungkan kandungan unsur dengan dataran gunung berapi, ketebalan kerak, variasi graviti dan sejarah geologi planet itu.

Mio pula akan menumpukan perhatian pada medan magnet Merkuri dan persekitaran angkasa di sekelilingnya. Ukurannya akan membantu saintis memahami magnetosfera, plasma dan eksosfera—lapisan gas yang sangat nipis—Merkuri, ketika MPO mengkaji permukaan dan bahagian dalam planet. 5

Gabungan data kedua-dua pengorbit boleh mengukuhkan atau mencabar penjelasan tentang peleburan yang lebih dalam. Data itu mungkin menunjukkan bahawa kandungan silika rendah tersebar luas, mengenal pasti perbezaan kimia antara wilayah atau mendedahkan bahawa sebahagian kekurangan yang dilihat berpunca daripada batasan pemerhatian terdahulu.

Dalam semua kemungkinan itu, BepiColombo akan membantu mengalihkan perbincangan daripada anggaran tidak langsung kepada ukuran global yang lebih terperinci.

Lebih daripada sekadar pemisahan modul

Pemisahan MTM mudah disalah anggap sebagai proses biasa apabila kapal angkasa membuang komponen yang tidak lagi diperlukan. Sebenarnya, ia ialah peralihan BepiColombo daripada mod pengangkutan kepada operasi planet berketepatan tinggi.

Selama lapan tahun, keutamaan misi adalah menghantar gabungan kapal angkasa ke Merkuri melalui laluan yang sangat menjimatkan tenaga. Mulai September, tumpuannya berubah kepada kemasukan ke orbit, pemisahan dua pengorbit sains, pembuangan perkakasan perlindungan dan pembentukan orbit khusus untuk pemerhatian jangka panjang.

Jika urutan ini berjaya, BepiColombo akan memberikan gambaran paling menyeluruh setakat ini tentang permukaan, struktur dalaman, medan magnet dan sejarah geologi Merkuri. Maka, 3 September bukanlah garisan penamat perjalanan itu—ia ialah tanda pertama bahawa misi tersebut telah memasuki fasa terakhir dan paling mencabar.