Misi Teleskop Angkasa Nancy Grace Roman NASA Bermula: Apa Berlaku Selepas Pelancaran?

Pelancaran Teleskop Angkasa Nancy Grace Roman NASA menandakan permulaan salah satu misi astronomi utama agensi itu. Roman berlepas dengan jayanya pada 30 Ogos 2026, jam 7:26 pagi waktu Timur Amerika Syarikat, menaiki roket SpaceX Falcon Heavy dari Kompleks Pelancaran 39A di Pusat Angkasa Kennedy, Florida. Panel solarnya dan pelindung teduh instrumen bahagian bawah berjaya dibuka selepas pelancaran. 57

Pada 31 Ogos, pengawal misi turut melaksanakan pembakaran pembetulan pertengahan laluan pertama selama kira-kira tiga minit untuk memperhalus haluan Roman menuju destinasinya. Ia merupakan yang pertama daripada dua pembetulan trajektori yang dirancang. 57

Perjalanan ke orbit L2

Roman sedang menuju ke rantau titik Lagrange Matahari-Bumi 2, atau L2, kira-kira 1 juta batu (1.5 juta kilometer) dari Bumi. Di sana, teleskop itu akan beroperasi dalam orbit halo—orbit tiga dimensi yang mengelilingi kawasan graviti relatif stabil berkenaan, bukannya berada tepat di satu titik.

NASA menganggarkan perjalanan dan proses pentauliahan mengambil masa kira-kira tiga bulan. Sepanjang tempoh ini, pasukan misi akan membuka serta memeriksa pelbagai sistem, menghidupkan instrumen, menyejukkan dan menentukur sistem optik, kemudian menguji teleskop sebelum operasi sains bermula. 3515

Roman dijangka tiba di sekitar L2 pada penghujung September, tetapi tarikh itu masih merupakan sasaran jadual dan boleh berubah. Begitu juga, imej pertama yang dijangka muncul pada awal 2027 ialah pencapaian penting misi—bukan semestinya permulaan tinjauan sains rutin. 28

Keupayaan Roman berbanding Hubble

Roman mempunyai cermin utama berdiameter 2.4 meter (7.9 kaki), sama saiz dengan cermin utama Teleskop Angkasa Hubble. Namun, kekuatan utamanya ialah medan pandangan inframerah yang jauh lebih luas, membolehkan saintis meninjau kawasan langit yang besar dengan ketajaman tinggi. 1014

Teleskop ini membawa dua instrumen utama:

• Wide Field Instrument ialah kamera inframerah 300 megapiksel yang direka untuk tinjauan langit berskala besar, termasuk pemetaan galaksi dan struktur kosmos. 14
• Coronagraph Instrument ialah demonstrasi teknologi yang menggunakan topeng serta cermin yang dikawal secara aktif untuk mengurangkan cahaya terang daripada sesebuah bintang. Teknologi ini boleh membantu menghasilkan imej dan mengkaji planet yang mengorbit bintang lain. 1014

Teleskop dengan asal-usul program risikan

Antara aspek paling luar biasa Roman ialah sejarah perkakasnya. Pemasangan teleskop optiknya bermula dengan teleskop yang diserahkan kepada NASA oleh National Reconnaissance Office, iaitu agensi Amerika Syarikat yang mengendalikan satelit peninjauan. Perkakas itu pada asalnya dibangunkan untuk program risikan yang diklasifikasikan. 114

NASA bersama rakan industrinya membina semula, melengkapkan, menggabungkan dan menguji perkakas tersebut untuk tujuan yang sangat berbeza: astronomi inframerah berketepatan tinggi. Oleh itu, Roman bukan sekadar menggunakan semula perkakas lama, tetapi mengubah suai dan melayakkannya untuk misi saintifik baharu. 114

Apa yang mahu dikaji oleh Roman?

Tenaga gelap dan pengembangan alam semesta

Roman akan memetakan taburan serta pertumbuhan struktur kosmik. Dengan menggabungkan ukuran kanta graviti lemah, pengelompokan galaksi dan jarak supernova, saintis mahu memahami mengapa pengembangan alam semesta semakin pantas.

Data itu boleh membantu menjawab persoalan besar: adakah tenaga gelap berubah mengikut masa, atau adakah teori graviti sedia ada perlu disemak? 13

Roman tidak akan “melihat” tenaga gelap secara langsung. Sebaliknya, tinjauannya akan mengukur kesan tenaga gelap terhadap bentuk, jarak dan evolusi struktur alam semesta merentasi ruang dan masa. 13

Jirim gelap

Jirim gelap juga tidak memancarkan atau memantulkan cahaya yang boleh dikesan secara langsung. Namun, kewujudannya dapat disimpulkan melalui kesan graviti terhadap galaksi dan cahaya latar.

Dengan tinjauan yang luas dan tajam, Roman akan membantu saintis menganggarkan bagaimana jirim gelap tersebar serta bagaimana ia mempengaruhi pembentukan struktur kosmik. 13

Planet di luar Sistem Suria

Satu tinjauan mikrokanta graviti ke arah bonjol tengah Bima Sakti akan mencari planet yang sejuk dan jauh, termasuk planet bebas terapung yang tidak mengorbit mana-mana bintang. Teknik ini mengesan perubahan kecil pada cahaya apabila graviti sesuatu objek melengkungkan cahaya daripada sumber di belakangnya. 34

Pada masa yang sama, koronagraf Roman akan menguji teknologi pengimejan terus planet luar Sistem Suria. Demonstrasi ini penting untuk pembangunan misi masa depan yang mungkin dapat mengambil imej planet bersaiz lebih kecil dan mencirikan atmosfera mereka. 34

Supernova dan ukuran jarak kosmik

Roman juga akan mencari sampel besar supernova Jenis Ia yang ditentukur dengan teliti merentasi sejarah alam semesta. Supernova ini berfungsi sebagai penanda jarak kosmik dan membantu memperkukuh “tangga jarak” yang digunakan dalam kajian tenaga gelap. 11

Mengapa misi ini penting?

Kelebihan utama Roman bukan semata-mata saiz cerminnya, tetapi gabungan resolusi tinggi dan liputan langit yang luas. Teleskop ini akan mengumpulkan data tentang jumlah objek kosmik yang sangat besar, sekali gus mengurangkan ketidakpastian statistik dalam ukuran kosmologi.

Hasilnya boleh membantu saintis membandingkan model yang bersaing tentang asal-usul dan masa depan alam semesta. Namun, keputusan itu tidak akan diperoleh sejurus selepas pelancaran kerana sistem dan instrumen masih perlu dibuka, diuji serta ditentukur. 813

Kos, tempoh misi dan pasukan terlibat

Pejabat Ketua Pemeriksa NASA menganggarkan kos misi Roman sekitar AS$4.3 bilion, meningkat daripada anggaran sebelumnya sebanyak AS$3.9 bilion. Misi utamanya dirancang untuk berlangsung selama lima tahun, dengan sasaran operasi sehingga 10 tahun jika keadaan kapal angkasa dan bekalan bahan gunanya mengizinkan. 1115

Pusat Penerbangan Angkasa Goddard NASA menguruskan misi ini. Peserta institusi utama termasuk Makmal Jet Propulsion NASA, Caltech/IPAC, Institut Sains Teleskop Angkasa dan NASA Ames. Rakan industri termasuk L3Harris, manakala rangkaian pasukan sains dan penyelidik jemputan daripada pelbagai institusi akan terlibat dalam penggunaan data Roman. 41314

Siapakah Nancy Grace Roman?

Balai cerap ini dinamakan sempena Nancy Grace Roman, ahli astronomi pertama yang memegang jawatan ketua astronomi NASA. Beliau memainkan peranan penting dalam memperjuangkan astronomi berasaskan angkasa serta membina asas saintifik dan komuniti penyelidikan yang membantu merealisasikan Hubble dan balai cerap angkasa selepasnya. 12

Penamaan Roman sebagai balai cerap utama NASA yang seterusnya mengiktiraf legasi beliau dalam menjadikan pemerhatian alam semesta dari angkasa sebagai keutamaan saintifik.

Buat masa ini, pelancaran, pembukaan panel solar dan pelindung teduh serta pembetulan laluan pertama telah disahkan. Ketibaan di L2 pada penghujung September, tempoh pentauliahan yang tepat dan imej pertama pada awal 2027 masih merupakan sasaran ke hadapan dan boleh berubah mengikut keadaan misi.