Apa yang mahu dicapai misi Chang’e-7 di Kutub Selatan Bulan?

Chang’e-7 ialah misi penerokaan robotik China yang menyasarkan Kutub Selatan Bulan. Gabungan kapal angkasa dan roket Long March-5 Y14 itu dipindahkan secara menegak ke kawasan pelancaran di Pusat Pelancaran Wenchang pada 19 Ogos 2026. Namun, China kemudian mengumumkan bahawa pelancaran ditangguhkan selepas penilaian menyeluruh mendapati syarat pelancaran belum dipenuhi. 14

Empat kenderaan, empat cara meneroka

Chang’e-7 direka sebagai satu misi bersepadu yang merangkumi:

• Pengorbit untuk memetakan kawasan Bulan, membuat pemerhatian dari orbit dan membantu menyokong operasi misi.
• Pendarat untuk melakukan pendaratan berketepatan tinggi di kawasan yang menerima cahaya matahari berhampiran pinggir Kawah Shackleton.
• Rover untuk bergerak di permukaan yang diterangi cahaya dan menjalankan penyiasatan saintifik.
• Kuar lompat atau kenderaan kecil berkaki yang menggunakan tujahan untuk terbang pendek, mendarat dan melompat ke kawasan yang sukar dicapai. 210

Keempat-empat komponen ini mewakili empat mod operasi utama: mengorbit, mendarat, meronda dan melompat.

Mengapa Kutub Selatan Bulan penting?

Kawasan sasaran pilihan terletak berhampiran pinggir Kawah Shackleton di Kutub Selatan Bulan. Pendarat dijangka menyentuh permukaan yang mendapat cahaya matahari, manakala kuar lompat akan cuba memasuki kawah yang sentiasa berbayang. 215

Kawasan seperti ini amat sejuk dan tidak menerima cahaya matahari secara langsung. Para saintis mahu menentukan sama ada ais air dan bahan meruap lain masih tersimpan di dalamnya. Jika disahkan dan boleh diakses, air itu berpotensi digunakan dalam operasi penerokaan bulan pada masa depan—termasuk untuk menghasilkan bahan sokongan seperti air minuman atau bahan api, walaupun misi ini sendiri lebih tertumpu pada pencarian dan pengesahan saintifik.

Pendaratan yang amat mencabar

Kutub Selatan Bulan bukan sasaran yang mudah. Bentuk muka buminya tidak sekata, sementara keadaan pencahayaan yang ekstrem menyukarkan navigasi serta pengurusan tenaga. Sistem pendaratan Chang’e-7 direka untuk mencapai ketepatan dalam lingkungan kira-kira 100 meter. 2

Komunikasi di latitud tinggi juga bergantung pada satelit geganti Queqiao-2. Satelit yang dilancarkan pada 2024 itu menyediakan laluan komunikasi antara Bumi dengan kapal angkasa yang beroperasi di kawasan kutub Bulan. 2

21 muatan sains dan kerjasama antarabangsa

Laporan mengenai misi ini menyenaraikan 21 muatan sains, termasuk instrumen yang dikaitkan dengan Queqiao-2. China menyatakan enam instrumen dibangunkan oleh enam negara, bersama satu instrumen daripada sebuah organisasi antarabangsa. Negara dan organisasi yang terlibat termasuk Mesir, Bahrain, Itali, Rusia, Switzerland, Thailand serta International Lunar Observatory Association. 311

Perincian ini penting kerana dakwaan bahawa Chang’e-7 melibatkan “tujuh negara” boleh mengelirukan. Berdasarkan maklumat yang tersedia, rangka kerjasama itu terdiri daripada enam negara dan satu organisasi antarabangsa—tujuh rakan penyumbang secara keseluruhan, bukan semestinya tujuh negara.

Kuar lompat boleh menjadi pencapaian besar

Kenderaan lompat ialah antara ciri paling menarik dalam Chang’e-7. Ia direka untuk bergerak dari kawasan bercahaya ke kawah gelap, menganalisis molekul air dan kemudian kembali ke kawasan yang menerima cahaya matahari untuk mengecas semula tenaga. Reka bentuk berkaki dan keupayaan melakukan lompatan terkawal boleh membuka kaedah baharu untuk meneroka kawasan yang tidak boleh dicapai oleh rover biasa. 2

Jika berjaya beroperasi seperti dirancang, kenderaan itu berpotensi menjadi kapal angkasa kedua yang terbang secara bebas di jasad cakerawala lain selepas helikopter Ingenuity milik NASA di Marikh—serta yang pertama menggunakan kaki untuk bergerak di luar Bumi. Namun, itu masih merupakan pencapaian yang berpotensi, bukan rekod yang telah dicapai. Kejayaannya bergantung pada pelancaran, pendaratan dan operasi di permukaan Bulan.

Batu loncatan kepada rancangan bulan China

Chang’e-7 bukan sekadar misi mencari ais. Ia juga berfungsi sebagai tinjauan awal bagi matlamat China untuk menghantar manusia ke Bulan sekitar 2030 dan membangunkan sebuah stesen penyelidikan bulan antarabangsa asas berhampiran kutub selatan sekitar 2035. 2

Data tentang ais, permukaan, pencahayaan dan persekitaran Kutub Selatan Bulan boleh membantu menentukan lokasi serta teknologi yang diperlukan untuk misi manusia pada masa depan. Pada masa yang sama, penemuan misi ini boleh mempengaruhi bentuk persaingan dan kerjasama antara China, Amerika Syarikat dan negara-negara lain yang berminat terhadap akses ke kawasan kutub serta sumber Bulan.

Kesan khusus terhadap Rusia, India dan Jepun masih belum dapat dipastikan. Buat masa ini, perkara utama yang perlu diperhatikan ialah sama ada Chang’e-7 dapat dilancarkan semula dan melaksanakan siri operasi kompleksnya di salah satu kawasan paling mencabar dalam penerokaan angkasa.