Syarat China untuk rundingan AI AS-China: Mengapa Beijing menuduh Washington ‘hegemoni AI’

China menetapkan nada tegas menjelang rundingan kecerdasan buatan (AI) dengan Amerika Syarikat pada September 2026. Beijing mahu Washington terlebih dahulu menunjukkan bahawa syarikat AI Amerika tertakluk kepada piawaian keselamatan, pendedahan dan audit yang sama sebelum sebarang perbincangan “substantif” boleh berlangsung. Beijing juga menegaskan bahawa ancaman keselamatan sebenar perlu dibezakan daripada persaingan teknologi biasa. 1

Rundingan itu dijangka berlangsung sebelum lawatan Presiden China Xi Jinping ke Amerika Syarikat dan sidang kemuncaknya dengan Presiden Donald Trump pada 24 September. Namun, tarikh, tempat, peserta dan skop pertemuan AI tersebut masih belum dimuktamadkan. 56

Apakah syarat yang dikenakan China?

Syarat paling jelas yang dilaporkan ialah Washington perlu memberikan bukti bahawa syarikat AI Amerika mematuhi peraturan keselamatan, ketelusan dan audit secara setara. Beijing mahu mengelakkan dakwaan pencurian harta intelek atau pelanggaran kawalan eksport digunakan sebagai alasan untuk menyekat pesaing China tanpa asas fakta dan undang-undang yang mencukupi. 14

China juga mahu Amerika Syarikat menghentikan atau sekurang-kurangnya menilai semula ancaman siasatan, sekatan dan sekatan perdagangan terhadap syarikat AI China. Bagaimanapun, butiran operasi penuh tentang semua prasyarat yang didakwa ditetapkan Beijing belum tersedia dalam laporan yang boleh diakses. Sebarang senarai syarat yang lebih terperinci berisiko menjadi spekulasi. 1

Mengapa Beijing menggunakan istilah “hegemoni AI”?

Kementerian Perdagangan China menuduh Amerika Syarikat mengamalkan “hegemoni AI” selepas pegawai AS memberi isyarat bahawa firma AI China mungkin disiasat atau dikenakan sekatan berhubung dakwaan pencurian teknologi AS dan pelanggaran kawalan eksport. Beijing mendakwa langkah tersebut bertujuan mengekalkan kelebihan teknologi Amerika, bukan semata-mata melindungi keselamatan atau menguatkuasakan hak harta intelek. 4

China turut mengancam untuk mengambil tindakan balas sekiranya tindakan Washington menyebabkan kemudaratan substantif kepada kepentingan China. Dari sudut Beijing, sekatan terhadap cip, model dan akses teknologi merupakan sebahagian daripada usaha membendung industri teknologinya. Dari sudut Washington pula, kawalan itu bertujuan menghalang cip dan kepakaran AI maju daripada memperkukuh keupayaan ketenteraan serta operasi siber China. 34

Apa dakwaan Anthropic terhadap Alibaba?

Anthropic, pembangun model AI Claude, mendakwa dalam surat bertarikh 10 Jun kepada anggota kanan Senat AS bahawa pengendali yang dikaitkan dengan Alibaba dan makmal Qwen mencipta hampir 25,000 akaun Claude palsu. Menurut dakwaan itu, akaun berkenaan menghasilkan lebih 28.8 juta interaksi dengan Claude antara 22 April hingga 5 Jun 2026. 23

Anthropic mendakwa operasi itu bertujuan melakukan penyulingan model (model distillation). Teknik ini melibatkan penggunaan output daripada model yang lebih berkuasa untuk melatih atau membina model lain yang lebih kecil, murah atau mudah dikawal. Dalam kes ini, Anthropic berkata pengendali tersebut cuba mengekstrak keupayaan Claude dalam bidang kejuruteraan perisian serta penaakulan berasaskan ejen atau autonomi untuk disalin ke dalam sistem Qwen. 210

Angka 25,000 akaun dan 28.8 juta interaksi itu ialah dakwaan Anthropic, bukan penemuan yang telah diputuskan oleh mahkamah atau badan pengadil. Bukti yang tersedia dalam bahan ini juga tidak menetapkan pendirian Alibaba secara muktamad. 3

Bagaimana respons China?

Beijing menggambarkan aduan Anthropic dan kemungkinan sekatan AS sebagai sebahagian daripada kempen Amerika untuk mengekalkan kelebihan teknologi, bukannya tindakan penguatkuasaan harta intelek yang neutral. China berhujah bahawa Washington mengancam hukuman terhadap syarikat China berdasarkan dakwaan yang belum dibuktikan. 4

Pada masa sama, pihak berkuasa China dilaporkan membincangkan kawalan balas terhadap akses asing kepada model AI China yang paling canggih, termasuk model yang belum dilancarkan. Perbincangan itu meliputi model proprietari dan model yang mempunyai pemberat terbuka (open-weight), iaitu model yang pemberatnya boleh dimuat turun, diubah suai dan dikendalikan oleh pihak lain. 610

Langkah tersebut menunjukkan bahawa Beijing melihat akses kepada model AI maju sebagai aset strategik dan alat tawar-menawar geopolitik, bukan sekadar isu komersial. Ia juga mencerminkan kemungkinan terbentuknya “tirai” teknologi: Washington mengehadkan akses China kepada cip dan model tertentu, sementara China pula mempertimbangkan untuk mengehadkan eksport keupayaan modelnya sendiri. 10

Apakah isu yang mungkin dibincangkan?

Rundingan September berkemungkinan menumpukan kepada beberapa perkara teknikal dan keselamatan:

• Risiko model frontier: Kedua-dua negara bimbang model yang semakin berkuasa boleh menyebabkan kehilangan kawalan, disalahgunakan atau menghasilkan ancaman keselamatan besar. 7
• Keselamatan siber: Perbincangan mungkin merangkumi pencurian model, penyulingan keupayaan dan risiko model AI digunakan untuk membantu operasi siber. 4
• Takrif “AI frontier”: Kedua-dua pihak mungkin cuba menetapkan definisi atau ambang bersama bagi model frontier. Persetujuan teknikal yang sempit seperti ini boleh menjadi asas kepada pelaporan risiko, ujian keselamatan atau perkongsian maklumat pada masa hadapan.
• Kawal selia model open-weight: Firma China berkembang pesat dengan model yang boleh dimuat turun dan diubah suai, manakala syarikat AS seperti Anthropic dan OpenAI mengekalkan kawalan lebih ketat terhadap model proprietari. Perbezaan reka bentuk ini menjadikan penguatkuasaan, kawalan akses dan perlindungan keselamatan sukar diselaraskan. 89

Mengapa persetujuan besar sukar dicapai?

Pertikaian ini bukan hanya tentang keselamatan AI. Ia turut menyentuh persoalan siapa yang menguasai cip, model, data, pusat data, saluran komersial dan peraturan global.

Washington mahu mengehadkan pemindahan cip, model dan pengetahuan AI maju yang berpotensi memperkukuh keupayaan ketenteraan atau siber China. Beijing pula melihat sekatan tersebut sebagai usaha mengekalkan dominasi Amerika dan membantutkan kemajuan teknologinya. Ancaman sekatan susulan dakwaan Anthropic sendiri sudah berisiko menjejaskan suasana yang diperlukan untuk dialog. 34

Atas sebab itu, persetujuan mengenai definisi model “AI frontier” lebih munasabah berbanding kesepakatan tentang kawalan eksport, penguatkuasaan harta intelek, akses model atau audit rentas sempadan. Rundingan tersebut mungkin menjadi langkah membina keyakinan, tetapi tidak semestinya menghasilkan penyelesaian terhadap konflik asas. 35

Persaingan turut berlaku di luar meja rundingan

Pertembungan AS-China dalam AI turut berlaku melalui projek infrastruktur di negara ketiga. Huawei telah mengemukakan cadangan untuk membina pusat data AI bagi kerajaan Mesir, termasuk kegunaan sektor awam, ketenteraan dan pengawasan, menggunakan cip Ascend miliknya. Washington pula sedang menyediakan tawaran balas. 1718

Persaingan di Mesir menggambarkan perebutan yang lebih luas untuk membekalkan keseluruhan “tulang belakang” AI—cip, pengkomputeran, perkhidmatan awan, pusat data dan hubungan tadbir urus—di Afrika serta Timur Tengah. Negara yang memilih satu ekosistem infrastruktur hari ini mungkin membentuk penjajaran teknologi jangka panjang pada masa akan datang.

China juga mempromosikan model AI open-weight dan pada Julai melancarkan cadangan penubuhan World Artificial Intelligence Cooperation Organization sebagai alternatif kepada pengaruh AS dalam sektor tersebut. Kemajuan model open-weight China berbanding sistem proprietari Amerika memberikan Beijing peluang untuk mengubah penyebaran model menjadi pengaruh geopolitik. 913

Kesimpulan

Syarat China untuk rundingan substantif pada asasnya ialah tuntutan supaya Washington memastikan syarikat AI Amerika mematuhi piawaian keselamatan, pendedahan dan audit yang setara, selain membezakan ancaman keselamatan sebenar daripada persaingan teknologi. Beijing menggunakan istilah “hegemoni AI” kerana melihat siasatan, sekatan dan kawalan perdagangan AS sebagai cubaan mengekalkan kelebihan Amerika.

Dakwaan Anthropic terhadap Alibaba pula menambah lapisan baharu kepada konflik—daripada isu keselamatan model kepada tuduhan pengambilan harta intelek secara besar-besaran. Rundingan September mungkin membuka ruang untuk menetapkan istilah dan ambang keselamatan bersama, tetapi persaingan lebih luas mengenai cip, pusat data, model open-weight, kawalan eksport dan kuasa menetapkan peraturan global dijangka terus berlarutan.

Beberapa dakwaan dalam persoalan asal—termasuk butiran khusus mengenai kawalan eksport dron, keseluruhan skop tawaran infrastruktur AS di Afrika dan Timur Tengah, serta peningkatan kuantitatif bahagian China dalam penggunaan model AI global—tidak disokong secukupnya oleh laporan yang tersedia.