Hubungan Rusia-UE Kembali Tegang, Peskov Tiada Nampak Laluan Pemulihan

Kenyataan Dmitry Peskov pada 29 Ogos menandakan perubahan nada yang ketara dalam pandangan terbuka Moscow terhadap Kesatuan Eropah (UE). Jurucakap Kremlin itu berkata beliau tidak melihat alasan untuk menjangkakan hubungan Rusia dengan Eropah akan bertambah baik, sambil menggambarkan pemimpin politik semasa blok tersebut sebagai berkonfrontasi melalui kata-kata dan tindakan. 57

Kenyataan itu berbeza daripada isyarat lebih terbuka yang diberikan Kremlin beberapa bulan sebelum ini. Pada pertengahan 2026, Moscow berkata Presiden Vladimir Putin bersedia berbincang dengan pemimpin Eropah dan membincangkan pemulihan hubungan. Namun, proses itu tidak pernah mengatasi perbezaan asas mengenai perang di Ukraine, sekatan, keselamatan Eropah dan syarat penyelesaian konflik.

Apa yang dikatakan Peskov tentang UE

Peskov berkata kenyataan Eropah menunjukkan Rusia dilihat sebagai “lawan” atau malah “musuh”. Beliau turut menuduh ahli politik Eropah sekarang berdepan dengan Rusia bukan sahaja dari segi retorik, tetapi juga melalui tindakan mereka. 56

Dakwaannya yang paling serius ialah pihak berkuasa Eropah sedang menggerakkan keupayaan ketenteraan terhadap Rusia dan mengambil bahagian secara langsung dalam permusuhan. Laporan yang tersedia tidak mengenal pasti kenyataan Eropah tertentu yang dirujuk Peskov. Oleh itu, tuduhan tersebut wajar difahami sebagai dakwaan Kremlin, bukan fakta yang disahkan secara bebas dalam laporan berkenaan. 5613

Kesimpulan Peskov adalah tegas: buat masa ini, Moscow tidak melihat asas yang jelas untuk memperbaiki hubungan Rusia-UE. 7

Berbeza daripada pendirian Putin sebelum ini

Nada pada Ogos itu lebih keras berbanding kenyataan Kremlin pada Mei. Pada 8 Mei, Peskov berkata Putin bersedia berunding dengan “semua pihak”, termasuk negara-negara Eropah, tetapi tidak akan memulakan hubungan kerana Moscow percaya Brussels dan beberapa ibu negara Eropah telah membawa hubungan ke tahap hampir sifar. 316

Pada 17 Mei pula, Kremlin berkata Rusia bersedia berunding dengan negara anggota UE bagi memulihkan hubungan dua hala. Moscow turut menyatakan bahawa pendekatan Eropah yang pragmatik mungkin membuka jalan kepada dialog semula. 14

Namun, keterbukaan itu sejak awal lagi bersyarat. Pada Jun, Peskov berkata Rusia terbuka kepada dialog dengan negara Eropah tetapi tidak akan menerima tekanan atau kata dua. Menurut beliau, Eropah perlu mengubah pendekatannya terhadap Moscow sebelum rundingan boleh bergerak maju. 112

Justeru, perubahan ini bukanlah peralihan daripada kerjasama tanpa syarat kepada permusuhan secara tiba-tiba. Walaupun ketika membuka ruang dialog, Moscow tetap menuntut agar pihak Eropah mengambil langkah pertama dan menetapkan cara rundingan dijalankan. Kenyataan pada Ogos hanya mengetepikan harapan bahawa hubungan boleh bertambah baik dalam masa terdekat.

Mengapa usaha mencairkan hubungan gagal

Pertikaian utama ialah kaitan antara diplomasi dengan perang di Ukraine. UE terus menggambarkan pencerobohan Rusia sebagai perang agresi dan menegaskan sokongannya terhadap kemerdekaan, kedaulatan serta keutuhan wilayah Ukraine. Tindak balasnya merangkumi bantuan politik, kewangan, ekonomi, kemanusiaan, ketenteraan dan diplomatik kepada Ukraine, selain tekanan serta sekatan berterusan terhadap Rusia.

Moscow pula menolak rundingan yang dianggapnya dibuat di bawah paksaan. Pegawai Rusia turut berkata sebarang cadangan damai perlu mencerminkan “realiti di lapangan” — pendirian yang meletakkan keadaan di medan perang dan tuntutan Rusia di tengah-tengah kemungkinan penyelesaian.

Pendirian ini meninggalkan ruang persamaan yang sangat sempit. Kerajaan Eropah sedang menilai bagaimana UE boleh menyertai diplomasi Rusia-Ukraine pada masa depan, tetapi pegawai UE juga mempersoalkan sama ada Moscow benar-benar berminat untuk berdamai. Mereka menegaskan rundingan tidak boleh sekadar mengesahkan tuntutan wilayah Rusia.

Rundingan damai terhenti ketika perang berterusan

Usaha diplomatik itu turut dibayangi perkembangan di medan perang. Pada 16 Julai, Kremlin berkata tiada prospek segera untuk menyambung semula rundingan damai dengan Ukraine, walaupun masih mendakwa terbuka kepada rundingan.

Menjelang akhir Ogos, pegawai Ukraine membincangkan kemungkinan mengadakan rundingan teknikal semula tetapi tidak menjangkakan persetujuan dicapai dengan pantas. 1920 Laporan berasingan pula menyifatkan rundingan Rusia-Ukraine berada dalam “jeda mendalam”, ketika tentera Rusia meneruskan kempen ketenteraan.

Reuters turut melaporkan serangan peluru berpandu dan dron Rusia yang berterusan di Ukraine pada akhir Ogos. 17 Gabungan hubungan diplomatik yang terhad dengan operasi ketenteraan yang terus berjalan menjadikan hubungan pertengahan tahun itu kelihatan seperti percubaan awal, bukannya pemulihan sebenar hubungan seperti sebelum perang.

Apa maknanya untuk hubungan Rusia-UE

Kenyataan Peskov lebih tepat difahami sebagai pengakuan bahawa pembukaan sementara itu telah ditenggelami pendirian yang tidak serasi, bukannya perubahan kata-kata yang berdiri sendiri. Moscow terus menggambarkan Eropah sebagai pihak bermusuhan yang menyokong Ukraine dan memberi tekanan kepada Rusia. Dalam masa yang sama, UE melihat pencerobohan tersebut sebagai pelanggaran asas terhadap keselamatan Eropah, lalu meneruskan sokongan kepada Ukraine dan mengekalkan sekatan.

Akibatnya, ruang diplomasi menjadi sempit dan tidak stabil. Kremlin boleh menyatakan kesediaan untuk berbincang sambil menolak kata dua, menuntut Eropah mengambil langkah pertama dan menegaskan syarat Rusia bagi sebarang penyelesaian. Kerajaan Eropah pula boleh meneroka saluran diplomatik sambil menegaskan bahawa keamanan berkekalan mesti melindungi kedaulatan Ukraine serta mematuhi Piagam Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu dan undang-undang antarabangsa. 112

Dalam konteks itu, kenyataan pada 29 Ogos tidak bermaksud semua bentuk hubungan telah ditamatkan. Namun, ia menunjukkan bahawa Moscow tidak lagi menggambarkan hubungan yang lebih baik dengan UE sebagai kemungkinan realistik dalam masa terdekat. Selagi isu perang, sekatan, tuntutan keselamatan dan syarat perjanjian damai belum diselesaikan, usaha mencairkan hubungan yang kelihatan mungkin pada pertengahan 2026 kekal terbantut.