Serangan Rusia-Ukraine cetus lonjakan harga gandum dan jagung ke paras tertinggi lebih tiga tahun

Lonjakan harga bijirin pada 28 Ogos 2026 bukan semata-mata reaksi kepada satu serangan atau gangguan pelabuhan. Pasaran sedang mengenakan premium risiko—tambahan harga yang sanggup dibayar pedagang untuk melindungi diri daripada kemungkinan bekalan fizikal tidak sampai—ketika asas bekalan tanaman turut semakin lemah.

Serangan timbal balik Rusia dan Ukraine ke atas pelabuhan, terminal bijirin serta kapal komersial telah mengganggu sistem eksport utama kedua-dua negara. Penghantaran tertangguh, kos insurans dan tambang meningkat, manakala kepastian untuk memenuhi kontrak penghantaran merosot. Oleh sebab Rusia dan Ukraine ialah pengeksport bijirin kos rendah yang penting, pembeli menaikkan harga kontrak niaga hadapan di Chicago sebagai lindung nilai terhadap kemungkinan kehilangan bekalan fizikal. 12

Isyarat daripada pasaran niaga hadapan

Gandum menjadi peneraju kenaikan. Kontrak gandum Chicago dilaporkan meningkat 3.1% dalam sehari, 12.1% sepanjang minggu dan 54.5% sejak awal tahun, lalu mencapai paras tertinggi dalam lebih tiga tahun. Jagung pula meningkat 5.5% bagi minggu tersebut dan 15.6% sepanjang Ogos, selepas turut mencecah paras tertinggi lebih tiga tahun. 34

Kenaikan gandum lebih jelas dikaitkan dengan terhentinya aliran eksport Laut Hitam. Bagi jagung, kebimbangan geopolitik hanya sebahagian daripada cerita: pasaran turut mula menilai semula saiz tuaian Amerika Syarikat yang bakal tersedia untuk eksport. 34

Mengapa jagung turut melonjak

Keadaan tanaman di kawasan penanaman utama Amerika Syarikat semakin membimbangkan. Haba di kawasan barat dan hujan berlebihan di kawasan timur Corn Belt—wilayah utama pengeluaran jagung Amerika—menjejaskan jangkaan hasil. Anggaran daripada lawatan lapangan yang dipantau rapat pasaran meletakkan hasil nasional pada 173.2 bushel seekar, lebih rendah daripada unjuran Jabatan Pertanian Amerika Syarikat, atau USDA, sebanyak 180.7 bushel seekar. 45

Perbezaan ini penting kerana lebihan jagung Amerika yang boleh dieksport mungkin tidak sebanyak jangkaan awal. Keadaan itu berlaku tepat ketika bekalan dari Laut Hitam turut diragui, sekali gus mendorong pedagang menaikkan harga dengan lebih agresif.

Eropah juga tidak dapat menjadi pengganti mudah. Kemarau dan suhu tinggi menjejaskan prospek jagung Kesatuan Eropah, sehingga penilaian Ogos USDA mengurangkan unjuran pengeluaran sebanyak 3.6 juta tan metrik. 6

Kos pengangkutan dan baja menambah tekanan

Gangguan di sekitar Selat Hormuz menambah tekanan terhadap kos tenaga dan baja. Laluan air pedalaman seperti Sungai Rhine pula boleh meningkatkan kos pengangkutan atau mengehadkan pergerakan tongkang apabila paras air rendah. Faktor-faktor ini menguatkan tekanan terhadap harga yang sudah didorong oleh gangguan eksport dan cuaca, walaupun bukti yang tersedia tidak cukup untuk mengukur sumbangan setiap faktor secara berasingan kepada lonjakan pada 28 Ogos. 7

Kesannya, pasaran bukan sahaja bimbang tentang jumlah bijirin yang ada, tetapi juga kos untuk memindahkan bijirin dari kawasan pengeluar ke negara pengimport.

Ukraine kehilangan saluran eksport utama

Eksport bijirin Ukraine merosot 75% tahun ke tahun dalam dua minggu pertama Ogos. Bijirin yang tidak dapat dihantar terpaksa kekal dalam negara, menyebabkan harga di pintu ladang jatuh di bawah kos pengeluaran. Keadaan ini menekan aliran tunai petani dan boleh menjejaskan keupayaan mereka membiayai musim penanaman berikutnya. 1

Ukraine cuba mengalihkan kargo melalui kereta api, jalan raya dan pelabuhan di Sungai Danube. Namun, pihak berkuasa menjangkakan laluan alternatif itu hanya mampu menggantikan kira-kira separuh daripada jumlah yang sebelum ini dikendalikan pelabuhan Laut Hitam. Menjelang akhir Ogos, sehingga 70 kapal beratur di Terusan Sulina akibat kekurangan juruterbang kapal dan keutamaan yang diberikan kepada kargo lain. 89

Kesesakan ini menunjukkan bahawa laluan alternatif bukan sekadar lebih mahal—kapasitinya juga lebih kecil dan lebih terdedah kepada kelewatan.

Rusia juga berdepan kekangan logistik

Pengeksport Rusia menghadapi masalah mereka sendiri di Laut Hitam dan Laut Azov. Cadangan Moscow termasuk mengalihkan sebahagian eksport ke laluan lain, memansuhkan sementara duti eksport bijirin, memberi subsidi pengangkutan kereta api, melanjutkan pinjaman, membeli bijirin untuk stok negara dan menyalurkan lebihan bijirin kepada makanan ternakan. 10

Langkah tersebut boleh membantu mengurangkan tekanan ke atas petani dan pengeksport dalam negara. Namun, ia tidak dapat memulihkan kapasiti pelabuhan yang rosak dengan segera atau menghapuskan risiko pelayaran. Pengalihan kargo ke laluan darat dan pelabuhan alternatif juga lazimnya menambah masa serta kos penghantaran.

Mesir berdepan pilihan yang lebih mahal

Mesir ialah antara pengimport gandum yang paling terdedah kepada gangguan Laut Hitam. Apabila bekalan Rusia dan Ukraine menjadi kurang boleh dipercayai, pembeli Mesir terpaksa mencari gandum dari asal alternatif pada harga sekitar AS$300 setiap tan metrik, dengan sesetengah tawaran lebih tinggi. 11

Bagi program roti bersubsidi Mesir, isu utama bukan semestinya kekurangan roti serta-merta. Risiko yang lebih nyata ialah bil subsidi yang meningkat, pilihan pembekal yang mengecil dan kemungkinan kelewatan penghantaran. Apabila gandum perlu diperoleh dari lokasi yang lebih jauh, kos pengangkutan dan penghantaran turut menekan perbelanjaan kerajaan.

Tekanan yang sama boleh merebak ke negara berpendapatan rendah yang bergantung kepada import. Harga gandum dan jagung yang lebih tinggi boleh meningkatkan kos tepung, roti, makanan ternakan dan produk makanan lain. 12

Pasaran sedang menilai semula bekalan masa depan

Kesimpulannya, kenaikan harga pada 28 Ogos mencerminkan gabungan tiga kejutan: kapasiti eksport fizikal yang hilang, kos penghantaran yang meningkat dan penampan hasil tanaman yang semakin nipis di tempat lain.

Itulah sebabnya pasaran niaga hadapan bertindak begitu pantas. Pedagang bukan hanya menilai gangguan kapal untuk beberapa hari, tetapi juga kemungkinan bahawa sebahagian bekalan Rusia dan Ukraine tidak dapat sampai ke pasaran dunia pada musim eksport penting selepas tuaian. Selagi risiko pelabuhan, pelayaran dan cuaca kekal tinggi, harga bijirin akan terus sensitif kepada setiap perkembangan baharu.