Banjir Kilat Nepal–Tibet: Apa yang Berlaku, Rakaman Gyirong dan Mengapa Perjalanan Masih Berbahaya

Aliran deras air, lumpur, batu dan ais menerjah lembah Himalaya di sepanjang sempadan Nepal–Tibet pada 26 Ogos 2026. Rumah, jalan raya, jambatan, projek tenaga dan kemudahan sempadan musnah, manakala ramai penduduk, pekerja serta pelancong asing masih belum dapat dikesan. 17

Setakat 29 Ogos, laporan yang dirujuk dalam artikel ini menyatakan jumlah korban di Nepal melebihi 380 orang, dengan sekurang-kurangnya 900 lagi masih hilang. Namun, angka daripada kemas kini berbeza tidak boleh dibandingkan secara terus kerana pasukan penyelamat masih berdepan kawasan terpencil dan kesukaran mengenal pasti mangsa.

Apa yang berlaku di sempadan Nepal–China?

Bencana itu bermula di kawasan tinggi Himalaya apabila sejumlah besar ais dan batu runtuh atau bergerak masuk ke dalam sistem sungai berhampiran sempadan. Banjir yang terhasil membawa lumpur, bongkah batu dan serpihan ke hilir melalui daerah Rasuwa serta kawasan berdekatan di Nepal, lalu menghanyutkan bangunan dan memutuskan laluan pengangkutan. 17

Di sebelah China, banjir turut menjejaskan Daerah Gyirong dan kawasan Pelabuhan Gyirong di Tibet. Pihak berkuasa China melaporkan kematian serta ratusan orang hilang di wilayah itu, ketika pasukan penyelamat bekerja dalam keadaan yang semakin berbahaya akibat mendapan lumpur tebal, cerun tidak stabil dan hujan berterusan.

Urutan tepat kejadian masih belum dipastikan. Laporan awal menyebut gempa bumi bermagnitud 4.4, runtuhan ais-batu dan sekatan sementara aliran sungai sebagai kemungkinan peristiwa yang saling berkaitan. Salah satu kemungkinan ialah runtuhan itu menyekat atau mengubah aliran air sebelum halangan tersebut pecah, lalu melepaskan banjir deras secara tiba-tiba ke kawasan hilir. Reuters menyifatkan penjelasan runtuhan dan sekatan itu sebagai sesuatu yang disyaki, bukannya fakta yang telah disahkan; penilaian geologi juga masih berkembang.

Apa yang ditunjukkan oleh video Gyirong?

Rakaman kamera keselamatan yang tersebar luas dipercayai menunjukkan orang ramai berlari menyelamatkan diri daripada dinding air berlumpur dan serpihan berhampiran Pelabuhan Gyirong. Kenderaan serta bangunan kelihatan ditenggelami apabila aliran deras itu merempuh kawasan perdagangan sempadan. Menurut laporan Euronews, rakaman tersebut disahkan oleh AFP menggunakan imej satelit dan imej aras jalan.

Video itu memberikan gambaran jelas tentang kelajuan dan kekuatan banjir, tetapi tidak boleh membuktikan dengan sendirinya semua butiran tentang punca kejadian. Klip lain dan hantaran pengguna turut beredar dengan kapsyen, masa atau lokasi yang tidak pasti. Oleh itu, setiap rakaman perlu diteliti dengan berhati-hati dan tidak terus dianggap merakam detik yang sama. 43

Korban, orang hilang dan pelancong asing

Angka korban berubah dengan ketara pada hari-hari awal operasi menyelamat. Reuters melaporkan sekurang-kurangnya 359 kematian dan hampir 1,000 orang hilang pada 27 Ogos. Kemas kini berikutnya pula meletakkan jumlah kematian di Nepal melebihi 380 orang, dengan lebih 900 masih hilang.

Warga asing termasuk dalam senarai orang yang belum ditemui. Pada satu peringkat, Reuters melaporkan hampir 1,500 orang hilang, termasuk sekurang-kurangnya 800 warga asing. Laporan lain menyebut lebih 700 pelancong asing masih hilang. Angka ini tidak wajar dicampurkan secara terus kerana ia datang daripada kemas kini berbeza dan mungkin meliputi kawasan atau kategori mangsa yang berlainan. 43

Warga Amerika turut dilaporkan antara mereka yang masih belum dapat dikesan. Kedutaan Amerika Syarikat berkata pihaknya sedang berusaha mengenal pasti rakyatnya yang mungkin terjejas. Bagaimanapun, laporan yang tersedia tidak menetapkan angka muktamad yang boleh dipercayai bagi warga Amerika yang maut, cedera atau hilang. Jumlah keseluruhan mangsa yang cedera juga masih belum kukuh. 43

Mengapa kawasan itu masih berbahaya selepas banjir pertama?

Banjir awal tidak bermakna bahaya telah berakhir. Serpihan menyekat sebahagian sistem sungai dan menyebabkan air bertakung di belakang halangan semula jadi. Pihak berkuasa pengurusan bencana Nepal memberi amaran bahawa sebuah tasik yang terbentuk akibat timbunan serpihan semakin meningkat dan berisiko pecah. China juga memantau pengumpulan air di belakang sekatan berhampiran lokasi bencana.

Jika empangan semula jadi itu runtuh, satu lagi banjir deras boleh berlaku secara tiba-tiba di kawasan hilir. Ini merupakan kebimbangan aktif yang memerlukan pemantauan dan kemungkinan pemindahan, bukannya ramalan bahawa banjir kedua pasti akan berlaku. Hujan berterusan, cerun tidak stabil, jalan yang rosak dan lonjakan aliran sungai turut menjadikan operasi menyelamat serta perjalanan amat berisiko. 2

Kerosakan dan gangguan perjalanan di Nepal

Air bah dan tanah runtuh memusnahkan atau menimbus rumah, jambatan, jalan raya, tapak projek serta infrastruktur sempadan. Penempatan di kawasan pergunungan terputus hubungan, manakala pengangkutan dan kegiatan pelancongan di kawasan Himalaya yang terjejas terganggu teruk atau dihentikan. 17

Bahaya bukan hanya tertumpu di lokasi yang jelas dilanda banjir. Jalan dan jambatan yang rosak boleh menyebabkan pelancong terkandas, manakala cerun yang tidak stabil boleh runtuh tanpa banyak amaran. Jabatan Negara Amerika Syarikat menyatakan Nepal sering mengalami gempa bumi, banjir dan tanah runtuh. Hujan monsun antara Jun hingga September pula boleh mencetuskan banjir kilat serta tanah runtuh yang menyekat jalan dan menyukarkan bantuan kecemasan. 2

Tindakan menyelamat China

Pihak berkuasa China mengerahkan sumber kecemasan berskala besar ke kawasan sempadan yang terjejas. Laporan menyebut anggota bomba, anjing penyelamat, kenderaan dan dron dihantar ke lokasi, manakala pemimpin China mengarahkan usaha menyelamat secara menyeluruh.

Operasi di kedua-dua belah sempadan menjadi lebih sukar akibat lumpur tebal, laluan yang rosak dan kemungkinan banjir tambahan. Pasukan keselamatan serta perkhidmatan kecemasan Nepal turut menyusuri lembah dan lereng bukit untuk mencari mangsa yang terselamat dan orang yang masih hilang.

Nasihat Amerika Syarikat kepada pelancong di Nepal

Nasihat perjalanan Jabatan Negara Amerika Syarikat untuk Nepal berada pada Tahap 2, iaitu “Tingkatkan Berwaspada”. Nasihat itu secara khusus mengingatkan bahawa gempa bumi, banjir dan tanah runtuh boleh berlaku tanpa banyak amaran. 23

Bagi warga Amerika yang berada di dalam atau berhampiran kawasan terjejas, panduan praktikalnya ialah:

• Jauhi tebing sungai, kawasan rendah dan lintasan yang rosak.
• Ikuti arahan pemindahan tempatan dan bergerak ke kawasan lebih tinggi apabila diarahkan.
• Elakkan lembah serta jalan yang terjejas walaupun keadaan kelihatan reda buat sementara waktu.
• Pantau amaran Kedutaan Amerika Syarikat dan Travel.State.gov.
• Daftar dalam Smart Traveler Enrollment Program (STEP) supaya kedutaan boleh menghantar amaran dan menghubungi pelancong ketika kecemasan. 24

Bantuan kemanusiaan antarabangsa

India menghantar bekalan bantuan kecemasan ke Nepal, termasuk tempat perlindungan sementara, selimut, kit kebersihan, lampu solar dan ubat-ubatan. Laporan kemudian menyatakan India telah menghantar hampir 50 tan metrik bantuan dalam dua penghantaran.

Kesatuan Eropah pula memperuntukkan €2 juta untuk keperluan segera seperti makanan, penjagaan kesihatan, air bersih dan sanitasi, sambil menyatakan bahawa bantuan tambahan boleh digerakkan jika diperlukan.

Skala tindak balas ini menggambarkan bencana yang merentasi sempadan pergunungan yang sukar ditembusi serta menjejaskan komuniti tempatan dan pelancong antarabangsa. Selagi jumlah korban dan keadaan laluan masih berubah, kemas kini rasmi pasukan penyelamat kekal lebih boleh dipercayai berbanding dakwaan media sosial atau senarai korban yang belum disahkan.