Ledakan AI pada 2026 mencetuskan masalah yang tidak pernah dijangka oleh ramai pembeli PC: RAM, komponen yang selama ini dianggap murah dan mudah didapati, kini menjadi salah satu kekangan utama rantaian bekalan.
Data penjejakan harga menunjukkan sesetengah kit DDR5 meningkat sehingga 485% dalam tempoh setahun. Pengeluar komputer pula memberi amaran bahawa kos DRAM yang lebih tinggi mungkin diteruskan kepada pengguna melalui kenaikan harga atau spesifikasi RAM yang lebih rendah. 20
Lonjakan harga DDR5 itu nyata — tetapi angka utama perlu difahami
Kenaikan paling ketara berlaku pada kit DDR5 berkapasiti tinggi yang dipantau di pasaran runcit Amerika Syarikat. Secara perbandingan antara Ogos 2025 dan Ogos 2026:
- Kit 2×16GB DDR5-4800 meningkat daripada purata AS$90 kepada AS$425, iaitu kenaikan 372%.
- Kit 2×32GB DDR5-5600 meningkat daripada AS$191 kepada AS$1,118, atau 485%.
- Kit 2×32GB DDR5-6000 meningkat daripada AS$222 kepada AS$1,272, bersamaan 473%. 20
Angka ini merujuk kepada konfigurasi tertentu dan purata harga runcit di Amerika Syarikat. Ia bukan bermaksud semua produk DDR4 atau DDR5 mengalami kenaikan yang sama. Harga sebenar bergantung pada kapasiti, kelajuan, stok, penjual, wilayah serta jenis modul — sama ada UDIMM untuk pengguna atau modul pelayan.
Namun begitu, skala kenaikan itu tetap luar biasa. Satu kit 128GB DDR5-6400 yang dipantau pernah disenaraikan pada harga AS$3,399. 18
DDR4 yang lebih lama juga tertekan apabila pengeluar memberi keutamaan kepada kategori memori yang lebih baharu dan menguntungkan. Memilih platform DDR4 tidak semestinya menjadi jalan keluar daripada masalah ini kerana bekalan produk lama turut semakin ketat.
Bagaimana pusat data AI mempengaruhi RAM dalam PC rumah?
Pemecut AI menggunakan memori berjalur lebar tinggi, atau HBM (High-Bandwidth Memory). HBM dihasilkan daripada acuan DRAM, tetapi memerlukan proses pengeluaran, pembungkusan, ujian dan kelayakan yang lebih khusus.
DRAM pelayan juga menerima permintaan tinggi daripada infrastruktur AI. Kedua-dua kategori ini bersaing dengan memori konvensional untuk sebahagian daripada kapasiti industri yang sama.
Samsung, SK hynix dan Micron ialah pembekal memori utama dunia. Laporan industri menunjukkan ketiga-tiganya mengalihkan sebahagian kapasiti kepada HBM untuk pelayan AI dan produk pelayan lain yang menawarkan margin lebih tinggi. Kesannya, bekalan DRAM komoditi untuk PC, telefon dan peranti pengguna menjadi lebih ketat. 513
Ada dakwaan bahawa pengeluar mengalihkan “70% pengeluaran” kepada HBM. Rumusan itu terlalu luas. Laporan yang tersedia lebih tepat ditafsirkan sebagai anggaran bahawa pusat data AI mungkin menyumbang sehingga 70% permintaan atau kapasiti memori global dalam sesetengah unjuran — bukan bahawa 70% daripada semua pengeluaran DRAM telah ditukar sepenuhnya kepada HBM. 14
Perbezaan ini penting kerana HBM, DRAM pelayan dan DDR4/DDR5 pengguna bukan produk yang boleh saling menggantikan. Namun, ketiga-tiganya berkongsi beberapa kekangan pada peringkat wafer, pembungkusan dan proses kelayakan. Oleh itu, pasaran memori AI yang lebih menguntungkan boleh mengurangkan kapasiti yang tersedia untuk elektronik pengguna.
PC semakin mahal, atau datang dengan RAM yang lebih sedikit
RAM hanya satu komponen dalam kos keseluruhan komputer, tetapi kenaikannya semakin sukar diserap oleh pengeluar. IDC mengunjurkan harga purata PC boleh meningkat sehingga 8% pada 2026. Dalam senario yang sama, penghantaran PC juga mungkin merosot apabila harga lebih tinggi melemahkan permintaan. 8
Tekanan itu sudah mula kelihatan dalam rantaian bekalan. Acer, Lenovo, Dell, HP dan ASUS antara jenama yang dilaporkan sedang bersedia atau memberi amaran tentang pelarasan harga. Sesetengah pengeluar turut mempertimbangkan pengurangan spesifikasi. 312
VAIO memberikan contoh yang jelas. Syarikat itu mengumumkan bahawa harga PC pengguna yang dihantar di Jepun mulai 18 September 2026 akan dinaikkan berikutan kos memori dan komponen lain yang meningkat. Pelarasan itu melibatkan produk semasa yang dijual melalui saluran langsungnya, dengan beberapa pengecualian untuk produk outlet dan komputer terpakai yang dibaik pulih. 2
Bagi pembeli, kesannya tidak semestinya kelihatan sebagai kenaikan harga terus. Pengeluar juga boleh:
- mengurangkan RAM yang dipasang secara lalai;
- mengehadkan pilihan konfigurasi;
- menangguhkan pelancaran produk; atau
- mengalihkan pengguna kepada model yang lebih mahal.
IDC turut memberi amaran bahawa sesetengah peranti baharu mungkin dihantar dengan kapasiti memori lebih rendah, berbanding memindahkan keseluruhan kenaikan kos kepada pengguna. 7
Apa pilihan yang ada untuk pengguna dan pemain permainan?
Tindak balas paling munasabah dalam keadaan ini ialah menangguhkan naik taraf, memilih konfigurasi 16GB atau 32GB berbanding kapasiti lebih tinggi, membeli perkakasan terpakai atau menggunakan PC sedia ada lebih lama.
Belum ada bukti yang cukup kukuh untuk mengukur penghijrahan besar-besaran pemain kepada permainan lama atau kurang mencabar semata-mata kerana harga RAM. Namun, tekanan kos untuk membina PC baharu memang ketara. Kit pengguna berkapasiti tinggi kini cukup mahal untuk mengubah keputusan pembelian, manakala satu kit DDR5-6400 berkapasiti 128GB yang dipantau mencecah AS$3,399. 18
Nasihat praktikalnya adalah membandingkan kos keseluruhan sistem, bukan sekadar mengejar kapasiti RAM maksimum. Platform yang lebih murah dengan RAM mencukupi mungkin memberikan nilai lebih baik berbanding membayar premium untuk kit berkapasiti tinggi yang tidak diperlukan oleh beban kerja anda.
Kesan turut dirasai telefon, konsol dan kereta
DRAM dan NAND digunakan dalam telefon pintar, konsol permainan, kad grafik, peralatan rangkaian, kenderaan dan sistem industri. Apabila pertumbuhan bekalan kekal di bawah paras sejarah — IDC mengunjurkan pertumbuhan bekalan DRAM sebanyak 16% dan NAND sebanyak 17% pada 2026 — tekanan kos boleh merebak ke beberapa kategori peranti, bukan PC sahaja. 7
TrendForce melaporkan bahawa pengeluar telefon pintar sudah berdepan tekanan untuk menaikkan harga atau mengurangkan spesifikasi. Kesan akhirnya berbeza mengikut syarikat: jenama dengan margin lebih besar atau stok lebih banyak mungkin dapat menyerap sebahagian kos, manakala pengeluar peranti bajet mempunyai ruang yang lebih terhad. 3
Atas sebab itu, ramalan khusus mengenai kenaikan harga iPhone atau Xiaomi masih belum pasti. Kontrak pembekal, masa pembelian stok, campuran produk dan kesediaan setiap syarikat mengurangkan margin akan menentukan berapa banyak kenaikan kos memori sampai kepada pengguna.
Mengapa kapasiti HBM baharu tidak akan menjadikan RAM murah dalam masa terdekat?
Samsung, SK hynix, Micron dan pengeluar lain sedang menambah kapasiti. Namun, kilang baharu dan kemudahan pembungkusan lanjutan mengambil masa untuk dibina, diuji, mendapat hasil pengeluaran yang baik dan mencapai skala komersial.
HBM juga memerlukan pembungkusan khusus serta kelayakan daripada pelanggan. Menambah kapasiti wafer sahaja tidak akan menghasilkan lebih banyak DDR5 runcit secara serta-merta.
Justeru, beberapa unjuran industri menjangkakan kelegaan yang bermakna hanya selepas kapasiti baharu mula beroperasi. IDC menjangka cabaran bekalan berterusan sepanjang 2026 dan berkemungkinan hingga 2027. Model semasanya juga tidak menunjukkan harga akan kembali ke paras 2025 dalam tempoh ramalan tersebut. 7
Sesetengah pandangan industri meletakkan kelegaan yang lebih ketara sekitar 2028, tetapi tarikh itu masih merupakan unjuran, bukan jaminan. Tempoh sebenar bergantung pada kelajuan pembinaan kilang, kadar hasil pengeluaran, permintaan AI dan keputusan pengeluar dalam membahagikan kapasiti antara HBM, DRAM pelayan serta memori pengguna.
Harga boleh kekal tinggi — atau jatuh semula secara mendadak
Pasaran boleh bergerak dalam dua arah. Jika permintaan AI kekal kukuh dan pengeluar terus mengutamakan HBM serta memori pelayan, RAM pengguna mungkin kekal lebih mahal secara struktur berbanding 2025.
Sebaliknya, jika pengeluar komputer dan pengedar membuat pesanan berlebihan ketika cuba melindungi diri daripada kekurangan, kemudian kapasiti baharu tiba pada masa yang sama dengan kelembapan perbelanjaan AI, lebihan inventori boleh berlaku. Kesan “bullwhip” seperti ini berpotensi mencetuskan pembetulan harga yang ketara kemudian.
Kesimpulan paling selamat bukanlah bahawa semua harga RAM akan terus meningkat atau setiap kit akan kekal lima kali ganda lebih mahal. Yang lebih jelas ialah andaian lama tentang memori pengguna yang murah dan banyak telah terganggu.
Kapasiti baharu akhirnya boleh membantu, tetapi itu tidak menjamin harga RAM akan kembali dengan pantas ke paras 2025.
