China Tolak Tekanan AS Agar Negara Memilih Sisi dalam Perlumbaan AI

China menolak sebarang usaha untuk memaksa negara memilih pihak dalam persaingan kecerdasan buatan (AI) antara Washington dan Beijing.

Jurucakap Kementerian Luar China, Lin Jian, berkata Beijing mahu kedaulatan digital setiap negara dihormati. Dalam taklimat media berkala pada 19 Ogos, beliau menegaskan bahawa kerajaan harus bebas memilih rakan kerjasama AI berdasarkan keadaan dan keperluan pembangunan masing-masing. 16

Pendirian China

Kenyataan Lin menolak pendekatan berasaskan blok atau permainan jumlah sifar, iaitu keadaan apabila keuntungan satu pihak dianggap semestinya merugikan pihak lain. Menurut pendirian yang dilaporkan, AI tidak sepatutnya dijadikan alasan untuk menolak negara ke dalam blok geopolitik yang saling bertentangan.

Tiga perkara utama yang ditekankan China ialah:

• Kedaulatan digital setiap negara perlu dihormati.
• Kerajaan berhak menentukan rakan kerjasama AI berdasarkan keadaan dan keperluan mereka sendiri.
• Negara tidak sepatutnya dipaksa memilih pihak atau menyertai kem AI yang bersaing. 16

Kenyataan itu dibuat selepas laporan bahawa Washington merancang memaklumkan negara yang menyertai inisiatif AI yang disokong AS bahawa mereka tidak boleh pada masa sama menyertai rangka kerja saingan yang dikaitkan dengan Beijing. 26

Apakah dasar AS yang dilaporkan?

Menurut laporan Reuters pada 14 Ogos, AS sedang menyediakan surat untuk 35 penandatangan “AI Opportunity Statement”. Gabungan itu digambarkan sebagai wadah kerjasama dalam bidang model AI, semikonduktor dan mineral kritikal. 2

Draf surat tersebut dilaporkan memberi amaran bahawa keahlian dalam rangka kerja AI saingan Beijing tidak serasi dengan penyertaan dalam gabungan pimpinan AS. Dalam praktiknya, negara yang terlibat mungkin perlu memilih antara kedua-dua inisiatif itu dan tidak boleh menjadi anggota kedua-duanya sekali gus. 2

Namun, penting untuk membezakan antara dasar yang dilaporkan dan dasar yang telah dikuatkuasakan. Laporan tersebut merujuk kepada surat yang sedang disediakan serta draf dasar—bukan bukti bahawa semua penerima telah pun dikeluarkan secara rasmi. Respons China itu, oleh sebab itu, ditujukan kepada usaha AS yang dilaporkan untuk menetapkan penjajaran eksklusif dalam kerjasama AI. 12

Mengapa negara ketiga menjadi tumpuan?

Pertikaian ini bukan hanya melibatkan Washington dan Beijing. Banyak negara mungkin mahu mendapatkan teknologi, pelaburan, kepakaran, infrastruktur atau kerjasama mineral kritikal daripada kedua-dua pihak.

Reuters mengenal pasti Kazakhstan sebagai satu-satunya peserta yang diketahui berada dalam kedua-dua kumpulan AS dan China pada ketika itu. Penyertaan berganda Kazakhstan menggambarkan jenis pertindihan yang cuba ditangani oleh amaran AS yang dicadangkan. 2

Bagi negara yang mahu mengekalkan ruang untuk bekerjasama dengan pelbagai pihak, pendekatan “sama ada ini atau itu” boleh mengehadkan pilihan mereka. Bagi AS dan China pula, keahlian yang bertindih mungkin dilihat sebagai cabaran terhadap kekuatan serta kesepaduan perkongsian AI masing-masing.

Berdasarkan laporan yang tersedia, belum dapat dipastikan sejauh mana sekatan AS—jika dilaksanakan—akan dikuatkuasakan atau bagaimana negara-negara terlibat akan bertindak balas.

Pertikaian yang melangkaui model AI

Lin membingkaikan isu ini sebagai persoalan kedaulatan digital: adakah kerajaan masih mempunyai kebebasan untuk menentukan teknologi dan rakan kerjasama AI mereka sendiri. Pendekatan AS yang dilaporkan pula menjadikan keahlian gabungannya lebih eksklusif dengan mengaitkan penyertaan kepada ketidakkeahlian dalam inisiatif saingan yang dianggap bertindih. 126

Perbezaan ini menunjukkan bahawa persaingan AI antara AS dan China bukan semata-mata mengenai model AI. Ia turut melibatkan siapa yang menetapkan syarat kerjasama antarabangsa dalam bidang cip, mineral kritikal dan perkongsian teknologi.

Walau bagaimanapun, bukti yang tersedia setakat ini hanya menunjukkan respons terbuka China serta draf komunikasi AS yang dilaporkan. Ia belum membuktikan bahawa ekosistem AI dunia telah berpecah secara rasmi kepada dua blok tertutup.