Fedorov gesa Zelensky jawab persoalan berhubung siasatan rasuah Ukraine

Bekas menteri pertahanan Ukraine, Mykhailo Fedorov, berkata Presiden Volodymyr Zelensky perlu menjawab persoalan tentang apa yang diketahuinya berhubung dakwaan rasuah dalam kalangan pegawai dan sekutu terdekatnya. Dalam temu bual dengan BBC, Fedorov tidak menuduh Zelensky melakukan rasuah secara peribadi, sebaliknya berkata siasatan yang sedang berjalan mewujudkan persoalan sah yang perlu dijelaskan oleh presiden.

Apa yang Fedorov mahu Zelensky jelaskan?

Mesej Fedorov lebih tertumpu kepada tanggungjawab politik dan ketelusan, bukannya tuduhan langsung terhadap Zelensky. Beliau berkata presiden wajar disoal sama ada beliau mengetahui kemungkinan salah laku dalam pentadbirannya dan lingkungan politiknya. Berdasarkan pengalamannya sendiri, Fedorov berkata beliau tidak pernah menerima arahan yang menyalahi undang-undang atau tidak wajar daripada Zelensky, dan tidak menuduh presiden itu terlibat secara peribadi. 6

Perbezaan ini penting. Laporan yang ada merujuk kepada siasatan terhadap pegawai, bekas pegawai dan tokoh yang mempunyai hubungan dengan pejabat presiden—bukan keputusan mahkamah yang mendapati Zelensky terlibat. Dalam kes berasingan membabitkan bekas ketua staf presiden, Andriy Yermak, agensi antirasuah Ukraine menjelaskan bahawa Zelensky sendiri tidak dinamakan sebagai suspek. 2

Apa dakwaan dalam kes UAH150 juta?

Biro Antirasuah Negara Ukraine (NABU) dan Pejabat Pendakwa Khas Antirasuah (SAPO) mendakwa mereka membongkar satu rangkaian yang membabitkan ahli parlimen, pegawai kerajaan dan tokoh kanan bank milik negara Sense Bank. Menurut penyiasat, kira-kira UAH150 juta—sekitar AS$3.3 juta—didakwa dicuci dan digunakan untuk membayar ikat jamin bekas menteri tenaga Herman Halushchenko.

Kes itu dikaitkan dengan siasatan lebih luas terhadap dakwaan bayaran sogokan di Energoatom, syarikat tenaga nuklear milik negara Ukraine. Dakwaan tersebut masih dalam proses siasatan dan bukan bukti muktamad bahawa mana-mana individu bersalah. Kes undang-undang terhadap mereka yang dinamakan juga belum diputuskan.

Apakah peranan Iryna Mudra yang didakwa?

Iryna Mudra, bekas timbalan ketua Pejabat Presiden Ukraine, dikenal pasti dalam laporan siasatan sebagai antara individu yang didakwa membantu mengatur dana ikat jamin berkenaan. Beliau bertanggungjawab terhadap hal ehwal kehakiman dan reformasi kehakiman di pejabat presiden, dan didakwa dijangka membantu mengumpulkan wang untuk ikat jamin Halushchenko. Zelensky memecatnya selepas siasatan itu diketahui umum.

NABU turut mendakwa sebahagian wang berkenaan melalui Sense Bank dan beberapa akaun yang dikaitkan dengan syarikat yang kononnya dikawal oleh peserta dalam skim tersebut. Pihak berkuasa masih perlu membuktikan dakwaan itu melalui proses mahkamah.

Mengapa siasatan ini menjadi ujian politik?

Siasatan itu meningkatkan perhatian terhadap lingkungan terdekat Zelensky ketika Ukraine masih berperang dengan Rusia dan bergantung pada sokongan ketenteraan Barat. Kes pengubahan wang haram yang berasingan turut menamakan Yermak, bekas ketua staf Zelensky, sebagai suspek. Sebuah mahkamah kemudiannya mengarahkannya ditahan sementara prosiding berjalan, manakala Yermak menafikan dakwaan tersebut. 234

Bagi Fedorov, isu ini bukan sekadar soal liabiliti jenayah. Ia juga berkaitan kepercayaan rakyat terhadap kepimpinan ketika perang. Beliau berhujah bahawa Zelensky perlu menjawab sama ada beliau mengetahui kemungkinan salah laku oleh sekutu kanan, bukannya membiarkan persoalan itu tergantung.

Fedorov turut memberi amaran bahawa rasuah boleh menjejaskan keupayaan Ukraine di medan perang. Beliau berkata walaupun usaha membersihkan perolehan pertahanan telah dijalankan, salah laku dan kelemahan pengurusan masih boleh menjejaskan keupayaan barisan hadapan. Beliau juga mengkritik birokrasi dan kerenah pentadbiran di Britain serta negara rakan lain yang, menurutnya, melambatkan penghantaran senjata, selain menekankan keperluan memperkukuh pengeluaran dron Ukraine. 6

Bagaimana pemecatan Fedorov berkait dengan krisis ini?

Temu bual Fedorov berlaku selepas pemecatannya sebagai menteri pertahanan. Beliau disingkirkan secara mengejut selepas dilaporkan berdepan perselisihan dengan kepimpinan tentera Ukraine. Keputusan itu mencetuskan bantahan di Kyiv dan beberapa bandar lain—suatu perpecahan politik yang jarang berlaku ketika perang.

Fedorov dikenali sebagai tokoh yang memodenkan angkatan tentera dan memperluas penggunaan teknologi serta dron. Selepas meninggalkan jawatan, beliau menggesa Ukraine mencari kaedah yang sah, selamat dan praktikal untuk mengadakan pilihan raya presiden walaupun perang masih berterusan. Katanya, demokrasi tidak sepatutnya menjadi “tebusan Putin”, dan Ukraine seharusnya mampu mempertahankan diri sambil kekal sebagai sebuah negara demokrasi.

Beliau juga merancang untuk bertemu Elon Musk di Amerika Syarikat bagi membincangkan peluasan liputan Starlink ke ruang udara Rusia untuk menyokong operasi Ukraine, sambil menghalang Kremlin daripada memperoleh akses yang sama. Itu ialah sasaran yang dinyatakan Fedorov, bukannya pengumuman bahawa perjanjian baharu dengan SpaceX telah dicapai. 6

Mengapa Zelensky menolak pilihan raya semasa perang?

Ukraine berada di bawah undang-undang tentera sejak pencerobohan penuh Rusia pada 2022, menyebabkan pilihan raya digantung. Zelensky menolak seruan Fedorov dan memberi amaran bahawa pilihan raya ketika perang boleh mencetuskan “tsunami” politik yang memecah-belahkan negara.

BBC turut menyenaraikan beberapa halangan praktikal: cara mengundi bagi askar di medan perang, rakyat Ukraine yang dipindahkan ke luar atau dalam negara, serta penduduk di wilayah yang diduduki Rusia. Risiko kempen disinformasi Rusia juga menimbulkan persoalan tentang sejauh mana pilihan raya boleh berlangsung secara bebas dan adil.

Pejabat Zelensky pula mengkritik campur tangan Fedorov dengan mengingatkan bahawa beliau pernah berkhidmat dalam kerajaan pimpinan Zelensky sejak 2019. Pertikaian itu kini menggabungkan dua isu berbeza: sama ada pilihan raya boleh dijalankan dengan adil ketika perang, dan sama ada Zelensky sudah mencukupi dalam menangani dakwaan rasuah yang melibatkan orang dalam lingkungan politiknya.

Apa yang sudah diketahui—dan apa yang belum terbukti?

Kesimpulan paling jelas daripada kenyataan Fedorov ialah beliau menuntut akauntabiliti, bukan menuduh Zelensky mengambil bahagian dalam rasuah. Kes UAH150 juta masih berupa dakwaan yang sedang disiasat. Begitu juga kes Yermak, yang setakat ini melibatkan pertuduhan dan prosiding mahkamah, bukan keputusan bersalah yang muktamad. 23

Namun, ketidakpastian undang-undang itu tidak menghapuskan masalah politik. Dakwaan yang melibatkan pegawai kanan boleh menjejaskan keyakinan terhadap kepimpinan ketika perang, menimbulkan persoalan tentang pengawasan institusi negara dan memperuncing perdebatan mengenai cara Ukraine harus ditadbir dalam keadaan darurat.

Fedorov mahu Zelensky menjawab persoalan itu secara terbuka. Zelensky pula berhujah bahawa pilihan raya ketika konflik masih berlangsung mungkin mencetuskan krisis yang berbahaya dan memecah-belahkan Ukraine.