Kebakaran Hutan Eropah Mendedahkan Bom Perang yang Terkubur Selama Puluhan Tahun

Cuaca musim panas yang semakin ekstrem di Eropah sedang mempertembungkan dua ancaman: bahaya iklim moden dan legasi peperangan yang masih tertanam di bawah tanah. Kebakaran hutan boleh memusnahkan tumbuh-tumbuhan serta lapisan tanah yang selama ini melindungi bom dan peluru lama, selain memanaskan bahan letupan yang sudah tidak stabil. Kemarau pula boleh menurunkan paras sungai sehingga senjata dan tinggalan perang yang tersembunyi di dasar atau mendapan sungai muncul ke permukaan.

Apa yang berlaku di bawah tanah yang terbakar?

Senjata tidak meletup dari Perang Dunia Pertama dan Kedua—serta aktiviti ketenteraan pada zaman kemudian di sesetengah kawasan—masih tertanam di hutan, ladang dan bekas medan perang di seluruh Eropah. Kebanyakan bahan letupan itu tidak akan terus meletup hanya kerana suhu meningkat. Namun, haba berpanjangan dan api boleh menanggalkan penutup tanah, menjejaskan kestabilan senjata atau menjadikannya berbahaya untuk didekati.

Keadaan ini menjadikan operasi memadam kebakaran lebih rumit. Pasukan bomba bukan sahaja perlu mengawal api, malah perlu mengelak objek yang mungkin sudah terdedah, rosak atau menjadi panas. Di kawasan yang diketahui mempunyai bahan letupan tertanam, strategi operasi mungkin perlu diubah atau ditangguhkan sehingga pakar pelupusan bom tiba.

Perancis: lebih 400 peluru ditemui selepas kebakaran Gironde

Contoh paling jelas berlaku di Le Porge, wilayah Gironde, Perancis, selepas kebakaran besar melanda barat daya negara itu. Pakar keselamatan awam menemukan lebih 400 peluru dan bahan letupan lain dalam operasi pelupusan bom. Penduduk turut melaporkan bunyi letupan yang dipercayai berkaitan dengan peluru lama yang terdedah atau terjejas akibat kebakaran.

Kebakaran lebih besar berhampiran Bordeaux membakar kira-kira 420 kilometer persegi dan memusnahkan 183 rumah. Kejadian itu menunjukkan mengapa senjata tidak meletup menjadi bahaya sekunder yang sukar ditangani: bahan letupan boleh muncul ketika penduduk mula pulang ke kawasan yang sudah musnah dan pasukan pembersihan mula mengalihkan sisa kebakaran.

Belgium: api merebak di bekas kawasan pertempuran

Kebakaran besar membakar kira-kira 27 hingga 30 kilometer persegi di High Fens, sebuah kawasan pemuliharaan alam semula jadi di wilayah Liège, berhampiran sempadan Jerman. Sekitar 600 penduduk di perbandaran berdekatan diarahkan berpindah selepas arah angin berubah dan asap merebak.

Landskap itu turut dibentuk oleh pertempuran abad ke-20. Associated Press melaporkan beberapa letupan berlaku ketika kebakaran merentasi kawasan yang dikaitkan dengan pertempuran Perang Dunia Kedua, termasuk sekitar Elsenborn.

Gabungan api, asap, bentuk muka bumi yang sukar dan kemungkinan kewujudan senjata tertanam menjadikan akses terus lebih berbahaya kepada pasukan kecemasan. Walaupun tiada anggota tercedera dalam insiden yang dilaporkan, ancaman bahan letupan boleh mengehadkan lokasi anggota bomba bekerja dan cara mereka menghampiri kebakaran.

Jerman dan Belanda: sejarah medan perang merumitkan tindak balas

Kebakaran di Jerman turut berlaku di kawasan yang tercemar dengan amunisi perang. Di Gohrischheide, Jerman timur, anggota bomba berdepan kebakaran hutan di kawasan yang masih mempunyai bahan letupan dari Perang Dunia Kedua. Kebakaran lain berhampiran sempadan Belgium pula mara sehingga kira-kira 300 meter dari kampung Gey, dengan senjata tidak meletup mengganggu usaha memadam api.

Di Belanda, pasukan pelupusan bom dihantar untuk memeriksa hutan yang terancam kebakaran berhampiran Limburg, kawasan yang menyaksikan pertempuran sengit pada 1944. Tindakan itu menunjukkan bahawa kebakaran hutan boleh mengaktifkan masalah pelupusan senjata walaupun tiada letupan berlaku: pihak berkuasa perlu menentukan sama ada objek yang terdedah itu berbahaya sebelum anggota bomba atau penduduk boleh memasuki kawasan berkenaan dengan selamat.

Sejauh mana bahayanya?

Risiko itu nyata, tetapi tidak bermakna setiap kebakaran hutan akan mencetuskan rentetan letupan. Bahaya lebih tertumpu di kawasan yang mempunyai sejarah pengeboman, aktiviti ketenteraan atau pertempuran darat. Tahap risikonya pula bergantung pada jenis, keadaan dan lokasi bahan letupan tersebut.

Risiko paling segera melibatkan:

• Anggota bomba: Mereka mungkin menemui bahan letupan yang terdedah ketika bekerja hampir dengan permukaan tanah, dalam keadaan berasap, gelap atau api yang berubah dengan pantas.
• Pakar pelupusan bahan letupan: Pasukan khusus mungkin perlu memeriksa atau mengalihkan objek yang sudah dipanaskan, rosak atau terdedah.
• Penduduk yang pulang: Orang ramai yang membersihkan halaman, jalan, hutan atau rumah yang rosak boleh menemui objek yang sebelum ini tersembunyi.
• Komuniti dan infrastruktur: Bahan letupan berhampiran rumah, laluan, ladang, jambatan atau utiliti boleh menyebabkan pemindahan, penutupan kawasan atau pelupusan terkawal.

Tindak balas di High Fens menunjukkan perbezaan antara bahaya serius dan kejadian yang mengorbankan ramai orang. Letupan yang dilaporkan mengubah keadaan operasi, namun pegawai Belgium berkata anggota pasukan tidak berada dalam bahaya dalam insiden tersebut.

Kemarau turut mendedahkan senjata di luar zon kebakaran

Kemarau boleh mendedahkan tinggalan perang walaupun tiada kebakaran berlaku. Apabila paras sungai menurun, air dan mendapan yang selama ini menutup peralatan ketenteraan serta bahan letupan tidak meletup boleh hilang. Laporan dari beberapa kawasan di Eropah menyebut tinggalan Perang Dunia Kedua muncul di sungai yang terjejas akibat kemarau, termasuk di sepanjang Sungai Danube dan di Budapest.

Sebab itulah penyelidik dan penganalisis melihat corak ini sebagai pengaktifan semula legasi perang Eropah yang tertanam. Perubahan iklim tidak mencipta bom atau periuk api tersebut. Sebaliknya, keadaan yang lebih panas dan kering boleh menjadikan kebakaran lebih kuat serta menembusi tanah yang sebelum ini terlindung, sementara paras air rendah mendedahkan objek di dasar sungai.

Beban sejarah masih tertumpu di bekas medan perang

Ancaman ini tidak tersebar secara sama rata di seluruh Eropah. Ia paling berterusan di wilayah yang pernah mengalami pengeboman besar-besaran, peperangan parit, pengunduran tentera atau pertempuran darat yang berpanjangan. High Fens di Belgium dan bekas medan perang Perang Dunia Kedua di sempadan Belgium-Jerman ialah antara contoh semasa, manakala penemuan berulang di Perancis mencerminkan masalah pencemaran akibat perang yang sudah berlarutan sejak sekian lama.

Bagi komuniti yang tinggal di dalam atau berhampiran kawasan bersejarah ini, “legasi” tersebut bukan sekadar catatan sejarah. Kebakaran, kemarau atau kerja pembinaan boleh mendedahkan objek yang kekal tertanam selama puluhan tahun. Cuaca ekstrem menjadikan penemuan itu lebih berkemungkinan berlaku ketika perkhidmatan kecemasan sendiri sudah berdepan tekanan tinggi.