Mengapa China Menghalang Kerjasama dalam Siasatan Subsidi EU terhadap Urus Niaga JD.com–Ceconomy

Kementerian Kehakiman China, bersama Kementerian Perdagangan dan beberapa jabatan lain, menentukan bahawa langkah penyiasatan rentas sempadan EU dalam siasatan di bawah Peraturan Subsidi Asing atau Foreign Subsidies Regulation (FSR) merupakan “bidang kuasa luar wilayah yang tidak wajar”. Perintah itu berkuat kuasa sebaik sahaja dikeluarkan dan melarang pihak di China daripada melaksanakan atau membantu langkah yang dinyatakan.

Beijing berkata permintaan EU melibatkan rekod dan maklumat yang berada di China, termasuk maklumat daripada institusi kewangan China. Menurut pendirian China, permintaan sedemikian terlalu meluas, tidak perlu dan tidak berkaitan dengan siasatan. China juga mendakwa EU menggunakan kuasa undang-undang awamnya di dalam wilayah China tanpa menghormati kedaulatan, prinsip tidak campur tangan dan kaedah antarabangsa bagi mendapatkan bukti rentas sempadan.

Itu ialah pendirian undang-undang dan dasar China, bukannya keputusan muktamad oleh mahkamah atau badan antarabangsa mengenai undang-undang antarabangsa.

China menggesa EU membetulkan apa yang disifatkannya sebagai amalan yang salah dan berkata Beijing akan mengambil langkah yang diperlukan untuk melindungi hak serta kepentingan sah syarikat China. Kesan segera ialah tercetusnya kemungkinan konflik undang-undang: pihak di China diarahkan supaya tidak membantu langkah EU yang ditetapkan, sementara JD.com masih tertakluk kepada proses kawal selia EU yang sedang berjalan.

Bagaimana ia berkait dengan pengambilalihan Ceconomy?

Kes ini berpunca daripada cadangan JD.com untuk mengambil alih Ceconomy, peruncit barangan elektronik Jerman yang memiliki rangkaian MediaMarkt dan Saturn. Nilai urus niaga itu kira-kira €2.2 bilion, bersamaan sekitar US$2.5 bilion. Pejabat Kartel Persekutuan Jerman meluluskan pengambilalihan kawalan oleh JD.com pada September 2025, tetapi keputusan itu hanya menilai kesan persaingan di bawah undang-undang penggabungan Jerman.

Siasatan EU di bawah FSR pula meneliti soalan yang berbeza: adakah sumbangan kewangan daripada kerajaan bukan EU memberikan kelebihan kepada sesebuah syarikat sehingga boleh menjejaskan persaingan dalam pasaran dalaman EU? Peraturan itu, yang mula terpakai pada Julai 2023, membolehkan Suruhanjaya menyiasat sumbangan kewangan asing kepada syarikat yang beroperasi di EU.

JD.com secara rasmi memaklumkan urus niaga Ceconomy kepada Suruhanjaya Eropah pada 17 April 2026. Pada 28 Mei, Suruhanjaya membuka siasatan mendalam selepas menyatakan kebimbangan bahawa JD.com mungkin menerima subsidi asing, termasuk pembiayaan berkeutamaan, kelebihan cukai atau bentuk sokongan lain yang boleh mempengaruhi keupayaannya membuat tawaran tersebut.

Pada 22 Julai, Suruhanjaya mengeluarkan Statement of Objections, iaitu dokumen yang menggariskan kebimbangan awal pengawal selia. Dokumen itu bukan keputusan muktamad bahawa urus niaga tersebut melanggar undang-undang EU. Antara persoalannya ialah sama ada sokongan kerajaan China yang berkemungkinan diterima JD.com membolehkannya membayar premium tinggi dan seterusnya menjejaskan persaingan dalam pasaran EU.

Apakah kemungkinan keputusan EU?

Daftar awam kes Suruhanjaya menyenaraikan 2 Oktober 2026 sebagai tarikh akhir sementara untuk keputusan. Tarikh itu masih boleh berubah kerana JD.com telah mengemukakan cadangan penyelesaian, namun butirannya tidak didedahkan dalam pemfailan awam.

Secara umum, keputusan itu boleh membawa kepada beberapa kemungkinan:

• pengambilalihan diluluskan tanpa syarat;
• urus niaga diteruskan dengan komitmen atau penyelesaian yang mengikat;
• proses itu ditangguhkan sementara syarat tambahan dirundingkan; atau
• pengambilalihan disekat jika Suruhanjaya mendapati wujud gangguan pasaran dan langkah pembetulan tidak mencukupi.

Pertikaian akses kepada bukti di China boleh menyukarkan penilaian EU, meningkatkan risiko kelewatan dan menjadikan rundingan penyelesaian lebih rumit. Namun, perintah China itu tidak bermakna Suruhanjaya telah membuat keputusan akhir mengenai sama ada JD.com menerima subsidi yang menyalahi peraturan.

Mengapa kes Nuctech penting?

Perintah terhadap JD.com bukanlah kes terpencil. Pada Mei 2026, China menggunakan pendekatan umum yang sama terhadap siasatan FSR Suruhanjaya ke atas Nuctech, syarikat China yang menghasilkan peralatan pemeriksaan keselamatan. Beijing ketika itu berkata permintaan EU terhadap maklumat daripada entiti China terlalu luas dan melarang organisasi serta individu membantu langkah penyiasatan yang ditetapkan.

Kedua-dua kes menguji sempadan antara kuasa EU untuk menyiasat tindakan yang memberi kesan kepada pasaran dalamannya dengan kuasa China untuk mengehadkan kerjasama pihak yang berada di wilayahnya. China memperkenalkan rangka kerja baharu menentang bidang kuasa luar wilayah yang dianggap tidak wajar pada April 2026, manakala kes Nuctech dan JD.com menjadi antara penggunaan paling ketara rangka kerja itu terhadap pengumpulan bukti bagi siasatan FSR EU.

Pertikaian yang lebih besar daripada satu pengambilalihan

Siasatan Ceconomy kini bukan sekadar kes penggabungan korporat. Bagi EU, persoalannya ialah sama ada peraturan subsidi asing boleh dikuatkuasakan apabila rekod korporat dan maklumat pembiayaan yang berkaitan berada di China. Bagi China pula, persoalannya ialah sama ada permintaan tersebut secara tidak wajar membawa kuasa kawal selia EU melangkaui sempadan blok itu.

Tiga perkara akan menjadi tumpuan sehingga keputusan dibuat: sama ada cadangan penyelesaian JD.com dapat menjawab kebimbangan Suruhanjaya, sama ada pertikaian maklumat menyebabkan proses tertangguh, dan sama ada Beijing serta Brussels dapat mencari jalan untuk mengurus tuntutan kerjasama yang bercanggah.

Buat masa ini, isu paling mendesak bukan keputusan akhir tentang subsidi JD.com. Isunya ialah sama ada pengawal selia EU boleh melengkapkan siasatan ketika China dan EU masing-masing menguatkuasakan peraturan mereka sendiri.