Siasatan WSJ: Impian bandar mega Neom Arab Saudi berdepan realiti kewangan

Projek Neom Arab Saudi kelihatan semakin jauh daripada visi bandar futuristik yang pernah dipasarkan kepada dunia. Menurut siasatan The Wall Street Journal (WSJ), projek mega itu bukan sekadar melalui proses reka bentuk semula secara sederhana, sebaliknya sedang berundur daripada rancangan yang terlalu mahal untuk direalisasikan.

Selepas lebih AS$50 bilion dibelanjakan untuk visi bandar sains fiksyen Putera Mahkota Mohammed bin Salman, kerajaan Arab Saudi kini dilaporkan membelanjakan berbilion-bilion dolar lagi untuk mengecilkan skop projek dan menamatkan komitmen kontrak. Struktur gergasi yang separuh siap pula ditinggalkan di kawasan padang pasir.

The Line digantung sekurang-kurangnya hingga 2030

The Line ialah projek paling dikenali dalam Neom — sebuah bandar linear futuristik yang dirancang merentasi padang pasir. Namun, pembinaannya dilaporkan digantung sehingga sekurang-kurangnya 2030. Ini bermakna janji utama Neom untuk membina sebuah bandar baharu dengan reka bentuk dan teknologi luar biasa kini pada dasarnya tertangguh.

Penggantungan itu mencerminkan perubahan besar daripada imej projek yang sebelum ini digambarkan sebagai antara pembangunan paling berani di dunia. Daripada pembinaan berskala besar, tumpuan kini dilaporkan beralih kepada pengurangan aktiviti dan pengurusan komitmen yang sudah dibuat.

Kos untuk berhenti juga mencecah berbilion dolar

Neom dilaporkan memperuntukkan sekitar 60 bilion riyal — kira-kira AS$16 bilion — dalam bajet bagi tempoh 2026 hingga 2030 untuk membayar kontraktor dan menamatkan perjanjian jangka panjang. Pembayaran itu dikaitkan dengan klausa penalti dalam kontrak, menunjukkan bahawa menghentikan projek juga membawa kos yang sangat tinggi.

Dalam erti kata lain, wang yang sepatutnya digunakan untuk membina bandar futuristik itu kini sebahagiannya diperlukan untuk keluar daripada perjanjian pembinaan yang telah dimeterai.

Trojena gagal mencapai sasaran sukan 2029

Trojena, resort pergunungan yang dirancang sebagai sebahagian daripada Neom, pada asalnya dijangka menjadi lokasi Sukan Musim Sejuk Asia 2029. Projek itu bagaimanapun tidak bersedia untuk memenuhi jadual berkenaan, dan acara tersebut telah dibatalkan atau dipindahkan. Kazakhstan dipilih sebagai tuan rumah baharu.

Perkembangan ini menjadi satu lagi tanda bahawa jadual dan skala asal Neom semakin sukar dipertahankan.

Kenyataan awam berbeza dengan perkembangan di lapangan

Siasatan WSJ turut menggambarkan percanggahan antara kenyataan awam pegawai Arab Saudi dengan perkembangan di belakang tabir. Secara terbuka, Neom masih digambarkan sebagai keutamaan jangka panjang negara itu. Namun, laporan tersebut menyatakan bahawa pembinaan beberapa bahagian telah digantung, kontrak dibatalkan dan aktiviti projek dikurangkan.

Percanggahan ini menimbulkan persoalan tentang sejauh mana visi asal Neom masih menjadi sasaran sebenar, berbanding sekadar mengekalkan keyakinan terhadap projek yang sudah menelan kos besar.

Apa yang akan berlaku kepada struktur separuh siap?

Setakat yang dilaporkan, belum ada pelan menyeluruh yang diumumkan kepada umum untuk menguruskan kerja, bangunan dan infrastruktur yang terbengkalai akibat projek dihentikan. Buat masa ini, hasilnya lebih menyerupai landskap pembinaan yang mahal tetapi tidak selesai — bukannya sebuah bandar futuristik yang berfungsi seperti yang pernah dijanjikan.

Jurang antara cita-cita dan kemampuan kewangan

Kesimpulan utama laporan itu ialah kos luar biasa Neom telah bertembung dengan realiti kewangan. Sokongan negara dan kekayaan minyak tidak bermakna semua cita-cita seni bina serta teknologi boleh dibiayai tanpa had.

Neom pada asalnya dibentangkan sebagai sebahagian daripada visi transformasi ekonomi Arab Saudi, dengan nilai keseluruhan sekitar AS$500 bilion. Namun, perkembangan terkini menunjukkan jurang besar antara skala impian tersebut dengan jumlah modal yang mampu disalurkan secara realistik — walaupun projek itu mendapat sokongan kerajaan.

Bagi Arab Saudi, cabaran Neom kini bukan hanya soal menyiapkan sebuah bandar. Ia juga berkaitan cara menguruskan kos yang telah dibelanjakan, kontrak yang perlu ditamatkan dan projek separuh siap yang masih belum mempunyai hala tuju yang jelas.