RAMageddon: Krisis cip memori AI mula dirasai pengguna

Namun, “habis ditempah” tidak semestinya bermaksud setiap cip telah dihantar atau bahawa semua permintaan pelanggan dipenuhi. Ia biasanya bermakna kapasiti pengeluaran yang dijangka tersedia sudah diperuntukkan melalui komitmen pelanggan.

Harga cip melonjak, tetapi harga peranti tidak naik pada kadar sama

Kos DRAM untuk pelayan AI dilaporkan hampir berganda pada suku pertama 2026 dan diunjurkan meningkat kira-kira empat kali ganda bagi keseluruhan tahun. Harga kontrak DRAM dan NAND yang lebih luas turut melonjak.

Bagaimanapun, kenaikan harga cip tidak diterjemahkan satu demi satu kepada harga runcit. Memori hanyalah satu komponen dalam senarai kos sesebuah peranti, selain pemproses, skrin, bateri, papan litar, pemasangan, logistik dan margin penjual.

Kesan kepada pengguna mungkin muncul dalam beberapa bentuk:

• harga runcit yang lebih tinggi;
• kapasiti RAM atau storan asas yang lebih rendah;
• caj tambahan untuk naik taraf RAM dan SSD; atau
• model tertentu ditangguhkan atau tidak ditawarkan dalam jumlah yang sama.

Samsung, SK hynix dan Micron mendapat manfaat—tetapi risikonya belum hilang

Kekurangan bekalan memberikan tiga pengeluar utama itu kuasa penetapan harga yang lebih besar, permintaan yang lebih mudah diramal dan kadar penggunaan kilang yang tinggi. Perjanjian berbilang tahun juga membantu mereka memperoleh komitmen hasil yang lebih kukuh.

Namun industri memori secara sejarahnya bersifat kitaran. Apabila harga tinggi, pengeluar biasanya meningkatkan kapasiti. Jika kapasiti baharu tiba ketika permintaan merosot, pasaran boleh berubah daripada kekurangan kepada lebihan bekalan dengan pantas.

Samsung, SK hynix dan Micron kini cuba meyakinkan pelabur bahawa kontrak AI jangka panjang dapat mengurangkan corak lama “ledakan dan kejatuhan” itu. Tetapi kontrak tidak menghapuskan risiko pembatalan, rundingan semula atau pengurangan pesanan jika perbelanjaan pusat data berubah.

Industri automotif mula menanggung bil yang lebih besar

Kereta moden menggunakan DRAM dan NAND untuk kokpit digital, sistem hiburan, bantuan pemanduan termaju (ADAS) dan fungsi pemanduan automatik. Keperluan memori meningkat apabila kenderaan menerima lebih banyak kamera, perisian, paparan dan ciri bantuan pemanduan.

Micron menganggarkan sebuah kenderaan biasa menggunakan sekitar 90 gigabait gabungan RAM dan storan NAND pada 2023, meningkat kepada kira-kira 278 gigabait pada 2026. Sesetengah model berteknologi tinggi pula menghampiri 2 terabait.

Ford berkata kenaikan harga DRAM serta tekanan inflasi akan menambah kira-kira AS$1 bilion kepada kosnya pada 2026. Syarikat itu bagaimanapun menjangka penjimatan bahan dan kos waranti dapat mengimbangi sebahagian peningkatan tersebut. GM dan Ford juga telah mendapatkan perjanjian bekalan jangka panjang dengan Micron.

Adakah harga kereta akan meningkat AS$2,000 atau mencapai AS$60,000?

Dakwaan ini perlu dibaca dengan berhati-hati. Jika harga purata sebuah kereta sekitar AS$50,000 meningkat AS$2,000, itu bersamaan kenaikan 4%—selari dengan anggaran seorang penganalisis bahawa harga kenderaan mungkin meningkat “beberapa mata peratusan”.

Sebaliknya, peningkatan daripada AS$50,000 kepada AS$60,000 bermakna kenaikan AS$10,000, atau 20%. Bukti semasa tidak mencukupi untuk mengatakan kos memori sahaja boleh menyebabkan kenaikan sebesar itu.

Kos memori langsung bagi kenderaan kelas pertengahan hingga premium dilaporkan sekitar AS$90 hingga AS$220 bagi setiap kenderaan, manakala sesetengah model pintar berteknologi tinggi melebihi AS$500. Oleh itu, angka AS$2,000 bagi setiap kereta hanya munasabah jika turut merangkumi kos semikonduktor lain, rantaian bekalan, tarif, buruh, pembiayaan, margin dan kandungan ciri—bukan DRAM serta NAND semata-mata.

Produk yang paling terdedah kepada kenaikan harga

Komputer riba, desktop dan PC bina sendiri

Kategori ini antara yang paling terkesan, khususnya konfigurasi dengan RAM besar dan SSD berkapasiti tinggi. Pengeluar boleh menaikkan harga, mengurangkan memori atau storan asas, atau mengenakan bayaran lebih tinggi untuk naik taraf.

Konsol permainan dan kad grafik

Konsol serta GPU memerlukan DRAM atau GDDR berkapasiti tinggi, di samping storan. Kenaikan kos boleh muncul sebagai harga runcit yang lebih mahal, spesifikasi kurang menarik pada model baharu atau kitaran penyegaran produk yang lebih perlahan.

Telefon pintar

Pengeluar mungkin mengekalkan harga permulaan dengan mengurangkan konfigurasi RAM atau storan. Namun telefon premium dan model yang menampilkan fungsi AI pada peranti lebih terdedah kerana memerlukan memori yang lebih besar.

Televisyen dan perkakas rumah

Kesan langsung mungkin lebih kecil bagi produk yang menggunakan memori pada tahap rendah. Walau begitu, kekangan komponen masih boleh meningkatkan harga atau mengehadkan bilangan model yang tersedia.

Buat masa ini, tiada angka kenaikan dolar yang kukuh dan seragam untuk setiap kategori peranti. Maka, dakwaan bahawa semua laptop, telefon, TV atau konsol akan naik pada kadar tertentu wajar dianggap sebagai ramalan, bukan fakta yang telah disahkan. Kumpulan industri bagaimanapun telah memberi amaran bahawa kekurangan memori boleh menaikkan harga barangan pengguna dan mengganggu rantaian bekalan.

Bilakah krisis ini akan berakhir?

Senario utama ialah bekalan kekal ketat sepanjang 2027. Kelegaan yang lebih bermakna mungkin hanya muncul pada 2028 atau 2029 apabila kapasiti baharu mula beroperasi—dengan syarat perbelanjaan pusat data AI terus berkembang pada kadar semasa.

SK hynix menjangkakan permintaan boleh mengatasi bekalan untuk tempoh yang lebih panjang, tetapi itu ialah ramalan industri dan bukannya kepastian atau konsensus pasaran.

Bolehkah “kesan bullwhip” mencetuskan lebihan stok?

Ya. Apabila pelanggan bimbang bekalan akan terputus, mereka mungkin membuat tempahan berganda atau mengikat kapasiti yang lebih besar daripada keperluan sebenar. Tingkah laku itu boleh membuat permintaan kelihatan lebih tinggi daripada keadaan sebenar.

Jika pada masa yang sama pengeluar membina terlalu banyak kapasiti, kemudian perbelanjaan AI menjadi perlahan, penyedia awan mula menyerap kapasiti sedia ada atau kecekapan teknologi mengurangkan keperluan memori bagi setiap unit pengiraan, pasaran boleh bertukar menjadi lebihan stok. Harga cip dan penilaian saham pengeluar kemudian berisiko jatuh dengan mendadak—mekanisme klasik dalam kitaran industri memori.

Perjanjian jangka panjang, bayaran pendahuluan dan keperluan memori AI yang sebenar memang memberikan lebih banyak kepastian berbanding pembelian pasaran spot. Tetapi ia tidak menjadikan industri kebal. Jika jangkaan pelabur berkembang jauh lebih pantas daripada penghantaran cip sebenar, pembetulan penilaian ala gelembung dot-com masih boleh berlaku walaupun permintaan AI kekal kukuh secara struktur.