NEOM bukan ‘mati’, tetapi impian asalnya sedang dikecilkan

Arab Saudi tidak mengumumkan bahawa NEOM telah dibatalkan sepenuhnya. Namun, visi asal untuk membina semua komponen bandar futuristik itu serentak kini jelas bertembung dengan realiti kewangan, pengurusan dan kejuruteraan.

Laporan pada 2026 menggambarkan NEOM sebagai projek yang terhenti atau sedang melalui pengurangan skala besar-besaran, selepas lebih AS$50 bilion dibelanjakan dan kos serta kelewatan terus meningkat.

Petanda paling jelas tentang perubahan haluan itu ialah jumlah wang yang kini dikaitkan dengan pemberhentian atau rundingan semula kerja. Belanjawan NEOM bagi 2026 hingga 2030 dilaporkan mengandungi peruntukan 60 bilion riyal Saudi—kira-kira AS$16 bilion—untuk bayaran menamatkan perjanjian jangka panjang dengan kontraktor serta memenuhi klausa penalti. Ini ialah peruntukan yang dijangka, bukan bukti bahawa keseluruhan jumlah tersebut sudah dibayar.

Apa yang berubah di NEOM?

NEOM pada asalnya dirancang sebagai wilayah pembangunan bernilai kira-kira AS$500 bilion di barat laut Arab Saudi. Ia merangkumi beberapa projek futuristik utama, termasuk The Line, hab perindustrian Oxagon dan resort pergunungan Trojena.

Walaupun cita-cita awamnya kekal besar, skop praktikal NEOM mula mengecil. Kos meningkat, tarikh siap tergelincir dan pelaburan asing yang diharapkan Riyadh tidak hadir pada skala yang diperlukan.

Akibatnya, tumpuan dialihkan kepada infrastruktur serta kegiatan komersial yang dilihat lebih berpotensi memberikan pulangan dalam tempoh lebih dekat, termasuk pelabuhan dan pusat data.

The Wall Street Journal melaporkan pada Ogos 2026 bahawa pembinaan NEOM telah terhenti selepas lebih AS$50 bilion dibelanjakan. Berbilion-bilion lagi pula disalurkan untuk menamatkan kontrak, bukan menyiapkan struktur seperti yang dibayangkan dalam pelan asal.

The Line ditangguhkan sehingga selepas 2030

The Line ialah simbol paling dikenali bagi NEOM—sebuah bandar linear sepanjang 170 kilometer dengan reka bentuk bangunan bercermin yang dirancang merentasi padang pasir. Kerja lanjut untuk projek itu dilaporkan ditangguhkan sekurang-kurangnya sehingga selepas 2030.

Ini tidak bermakna setiap asas, terowong atau projek sokongan telah dipadam secara rasmi daripada pelan. Namun, ia menunjukkan bahawa jadual asal dan naratif pembinaan “bandar raya mega berskala penuh” tidak lagi munasabah berdasarkan bukti yang tersedia.

Penangguhan itu mencerminkan gabungan kos unjuran yang luar biasa tinggi, pelaburan luar yang terhad serta keputusan untuk mengutamakan projek dengan asas ekonomi yang lebih mudah dipertahankan.

Masalah The Line juga bukan sekadar kekurangan dana sementara. Laporan dan siasatan menggambarkan lebihan kos, kelewatan, perbelanjaan mewah serta budaya pengurusan yang menyukarkan arahan bercita-cita tinggi untuk dipersoalkan.

Mengapa model pembinaan NEOM bermasalah?

NEOM menghimpunkan beberapa tugas yang sangat sukar dalam satu kawasan padang pasir yang terpencil: kerja pengorekan berskala besar, pembinaan asas, terowong, rangkaian pengangkutan, utiliti, logistik dan bangunan besar—semuanya sebelum wujudnya bandar konvensional atau pangkalan pelanggan yang kukuh.

Kesan fizikal pendekatan itu memang ketara, tetapi belum lengkap. Financial Times menggambarkan kawasan tersebut sebagai landskap yang dipenuhi cerucuk dan parit dalam selepas sekurang-kurangnya AS$50 bilion dibelanjakan. Laporan kemudian pula menyifatkan struktur separuh siap itu sebagai peninggalan pengunduran skala projek.

Masalah kewangannya sama asas. Sesebuah projek masih boleh bertahan walaupun lewat jika prospek pendapatan akhirnya tetap meyakinkan. NEOM sebaliknya berdepan anggaran kos yang semakin meningkat, pelaburan luar yang lemah atau tidak mencukupi serta tekanan terhadap keutamaan perbelanjaan Arab Saudi yang lebih luas.

Keputusan untuk membayar berbilion dolar bagi menamatkan kontrak menunjukkan bahawa perubahan haluan itu sendiri memerlukan kos yang besar.

Apa nasib Trojena dan Sukan Musim Sejuk 2029?

Trojena, resort pergunungan yang dicadangkan sebagai sebahagian daripada NEOM, pada asalnya dipilih untuk menjadi tuan rumah Sukan Musim Sejuk Asia 2029. Jawatankuasa Olimpik dan Paralimpik Arab Saudi bersama Majlis Olimpik Asia kemudian bersetuju menangguhkan edisi 2029 ke tarikh lain yang belum ditetapkan.

Senarai semasa Majlis Olimpik Asia mengenal pasti Almaty, Kazakhstan, sebagai tuan rumah Sukan Musim Sejuk Asia 2029.

Perubahan ini penting kerana temasya tersebut merupakan tarikh akhir awam yang tetap untuk Trojena. Penangguhannya mengurangkan salah satu tekanan jangka pendek terbesar untuk menyiapkan resort itu mengikut jadual asal.

Ia juga menunjukkan perbezaan antara projek yang disebut “diberi keutamaan semula” dalam kenyataan rasmi dengan komponen besar yang secara praktikal telah dikeluarkan daripada jadual yang diumumkan.

NEOM dibatalkan atau sekadar ditangguhkan?

Kedua-dua gambaran itu ada benarnya, tetapi tidak cukup jika digunakan secara bersendirian.

Yang dibatalkan atau ditamatkan: Kontrak dan komponen tertentu telah ditamatkan, manakala Sukan Musim Sejuk Asia ditangguhkan. Laporan juga mengenal pasti pembatalan yang melibatkan infrastruktur berkaitan Trojena dan The Line.

Yang ditangguhkan: The Line dan beberapa destinasi utama NEOM ditolak ke selepas 2030, bukannya diumumkan secara terbuka sebagai mustahil untuk selama-lamanya.

Belum ditinggalkan secara rasmi: Kenyataan awam secara umum menekankan penetapan semula keutamaan, pelaksanaan secara berperingkat dan penjadualan semula. Tiada pengumuman yang dipetik di sini menyatakan seluruh wilayah NEOM telah dibatalkan secara kekal.

Rumusan paling tepat ialah visi asal NEOM telah dikecilkan dengan ketara dan kini melalui penstrukturan semula strategi yang mahal. Mengatakan “NEOM sudah mati” melangkaui apa yang telah disahkan secara rasmi; tetapi mengatakan “tiada apa-apa yang dibatalkan” juga bercanggah dengan laporan tentang penamatan kontrak dan penangguhan temasya sukan.

Apa akan berlaku kepada struktur yang separuh siap?

Berdasarkan laporan yang tersedia, belum ada pelan awam yang disahkan untuk merobohkan semua kerja separuh siap atau menyiapkannya pada skala asal. Parit, cerucuk, terowong, kerja tanah, jalan raya dan kemudahan pembinaan yang masih ada mungkin dipelihara, ditinggalkan buat sementara, digunakan semula atau digabungkan ke dalam pembangunan masa depan yang lebih kecil.

Ketidakpastian itu sendiri menjadi sebahagian daripada legasi NEOM. Projek tersebut telah menghasilkan infrastruktur fizikal sebenar, tetapi belum menghasilkan bandar linear, resort pergunungan atau wilayah mega bersepadu seperti yang asalnya dipersembahkan kepada dunia.

Sama ada kerja yang belum siap itu menjadi asas kepada projek komersial yang lebih kecil atau kekal terbiar di padang pasir bergantung pada keputusan pelaburan Arab Saudi pada masa akan datang.

Kesimpulan

NEOM telah beralih daripada kempen pembinaan besar-besaran kepada strategi yang lebih berhati-hati dan selektif. Lebih AS$50 bilion dilaporkan telah dibelanjakan; kira-kira AS$16 bilion diperuntukkan untuk menamatkan atau mengurus semula kontrak hingga 2030; The Line ditangguhkan sekurang-kurangnya sehingga selepas 2030; dan Sukan Musim Sejuk Asia 2029 di Trojena telah ditangguhkan.

Projek itu mungkin diteruskan dalam bentuk yang lebih kecil atau direka semula. Namun, janji asal untuk membina seluruh wilayah futuristik pada skala dan kelajuan yang diumumkan tidak mampu bertahan apabila berdepan kos, kerumitan serta kekangan kewangan sebenar.