Fedorov cabar Zelenskyy: Demokrasi Ukraine tidak boleh menjadi tebusan perang

Bekas Menteri Pertahanan Ukraine, Mykhailo Fedorov, menggesa negara itu mencari cara untuk mengadakan pilihan raya walaupun pencerobohan besar-besaran Rusia masih berterusan.

Dalam video yang dimuat naik pada lewat malam 18 Ogos, Fedorov berkata Ukraine perlu mencari “mekanisme yang sah, selamat dan realistik” bagi memulihkan proses demokrasi sepenuhnya ketika perang yang berpanjangan. Hujah utamanya: Rusia tidak boleh diberi kuasa untuk menentukan bila rakyat Ukraine boleh memilih kerajaan mereka semula.

Undang-undang Ukraine ketika ini melarang pilihan raya semasa darurat perang, menjadikan gesaan itu antara cabaran politik dalaman paling besar terhadap Presiden Volodymyr Zelenskyy sejak perang skala penuh bermula.

Mengapa Fedorov menyebut krisis tadbir urus?

Fedorov tidak menggambarkan rasuah sebagai sekadar kehilangan wang awam. Menurut beliau, rasuah ketika perang secara langsung melemahkan keupayaan Ukraine untuk bertahan dan mencapai kemenangan. Beliau mengaitkannya dengan keengganan melaksanakan pembaharuan, sistem lama yang melindungi dirinya sendiri serta pengaruh kepentingan peribadi dalam politik dan sektor pertahanan.

Beliau menyifatkan keadaan itu sebagai “krisis tadbir urus yang sistemik”, bukannya beberapa kes salah laku yang berlaku secara berasingan. Dalam gambaran Fedorov, sistem lama bergerak mengikut peraturannya sendiri, takut kepada perubahan, membuat keputusan dengan perlahan dan boleh menghukum inisiatif sambil memberi ganjaran kepada kesetiaan.

Gesaan pilihan raya itu turut membawa mesej yang jelas kepada pentadbiran Zelenskyy: sokongan rakyat semasa perang tidak seharusnya mengecualikan kerajaan daripada keperluan untuk bertanggungjawab, telus dan memperbaharui mandat demokratiknya.

Bagaimana pemecatan mengubah kedudukan politiknya?

Zelenskyy memecat Fedorov pada 15 Julai, selepas beliau hanya enam bulan memegang jawatan menteri pertahanan, sebagai sebahagian daripada rombakan kerajaan yang lebih besar. Yevhen Khmara kemudian dilantik sebagai menteri pertahanan sementara.

Pemecatan itu berlaku selepas pertikaian Fedorov dengan Panglima Angkatan Tentera Ukraine ketika itu, Oleksandr Syrskyi. Keputusan tersebut mencetuskan protes di Kyiv dan beberapa bandar lain, sekali gus memberikan Fedorov—yang sememangnya popular sebagai pembaharu berteraskan teknologi—platform awam yang lebih kukuh di luar kerajaan. Laporan mengenai episod itu turut mendedahkan perbezaan lebih luas berkaitan strategi perang Ukraine.

Fedorov sebelum ini menolak tawaran Zelenskyy untuk memegang jawatan lain dalam kerajaan. Gabungan antara sokongan protes, kritikan terbuka terhadap sistem pemerintahan dan tuntutan supaya pilihan raya diadakan menjadikan beliau kelihatan seperti sedang membuka ruang kepada alternatif politik kepada Zelenskyy.

Namun, setakat maklumat yang tersedia, Fedorov belum mengumumkan pencalonan sebagai presiden dan tidak menyatakan bahawa beliau akan kembali menyertai kerajaan.

Peranan pembaharuan perolehan pertahanan

Fedorov mendakwa usaha beliau menyusun semula sistem perolehan ketenteraan menjadi sebab utama pemecatannya. Pembaharuan itu melibatkan proses tender dan cara perbelanjaan pertahanan diuruskan. Menurut versi beliau, perubahan tersebut mendapat tentangan daripada pegawai serta pihak berkepentingan yang terjejas.

Dakwaan itu ialah penjelasan Fedorov sendiri, bukan sebab rasmi yang telah disahkan secara muktamad. Walau bagaimanapun, ia menjelaskan mengapa isu rasuah dan kepentingan lama menjadi tema utama dalam video terbarunya. Sebelum ini, beliau dilihat sebagai tokoh yang cuba memperkemas kementerian yang lama dikaitkan dengan pembaziran dan masalah perolehan.

Rombakan ketika tekanan perang meningkat

Ucapan Fedorov muncul ketika Zelenskyy sedang menyusun semula kabinet dan struktur keselamatan Ukraine. Pada 18 Ogos, presiden secara rasmi mencalonkan Khmara untuk dilantik sebagai menteri pertahanan tetap, selepas beliau menjalankan tugas itu secara sementara. Parlimen dijadualkan meneliti pencalonan tersebut.

Pergolakan politik itu berlaku ketika Ukraine turut menghadapi tekanan ketenteraan yang berat. Presiden Zelenskyy berkata penghantaran peluru berpandu pertahanan udara daripada rakan antarabangsa merosot tiga kali ganda berbanding tempoh sama pada 2025, walaupun negara-negara rakan masih mempunyai peluru berpandu dalam simpanan.

Badan antirasuah Ukraine juga melancarkan operasi yang melibatkan ahli parlimen dan penasihat presiden beberapa jam sebelum undian penting mengenai menteri pertahanan baharu. Perkembangan itu menambahkan sensitiviti terhadap dakwaan rasuah ketika rombakan politik sedang berlangsung.

Berdasarkan sumber yang tersedia, belum ada tindak balas rasmi segera daripada kerajaan terhadap ucapan Fedorov pada 18 Ogos. Oleh itu, tiada kesimpulan lebih luas boleh dibuat mengenai pendirian rasmi Kyiv terhadap cadangan pilihan raya tersebut.

Apa yang Fedorov mahu capai?

Kedudukan Fedorov kelihatan mempunyai dua lapis. Di satu pihak, beliau mahu pembaharuan tadbir urus dan proses demokrasi dimulakan sekarang, walaupun perang belum berakhir. Di pihak lain, beliau menegaskan matlamat lebih besar beliau adalah membantu menamatkan perang dan membina semula Ukraine.

Buat masa ini, beliau masih tidak menyatakan sama ada usaha itu akan diteruskan dari dalam kerajaan atau melalui politik pilihan raya. Namun, ucapan tersebut telah mengubah beliau daripada bekas menteri yang dipecat kepada suara politik bebas yang secara terbuka mencabar cara Zelenskyy mengendalikan Ukraine ketika perang.