Chipflation: Mengapa Harga RAM dan Storan Melonjak Akibat Ledakan AI

Istilah “chipflation” merujuk kepada kitaran kekurangan dan kenaikan harga cip yang dipacu oleh AI. Penyedia perkhidmatan awan berskala besar sedang menyerap kapasiti memori untuk pelayan AI—terutamanya high-bandwidth memory (HBM)—sementara pengeluar mengalihkan pengeluaran daripada DRAM dan NAND untuk pasaran pengguna.

Akibatnya, kos komponen meningkat dengan pantas, stok pengeluar semakin nipis dan tempoh penghantaran menjadi lebih panjang. Tekanan yang pada mulanya tertumpu pada infrastruktur AI kini mula dirasai oleh pembuat komputer riba, telefon pintar, konsol permainan dan peranti yang memerlukan storan.

Sejauh mana keadaan DRAM merosot?

Angka pasaran menunjukkan lonjakan yang luar biasa:

• Harga kontrak DRAM konvensional meningkat kira-kira 93–98% dari suku ke suku pada suku pertama 2026. Pembekal memasuki suku kedua dengan inventori yang sangat rendah dan hanya sedikit bekalan tambahan.
• TrendForce kemudiannya mengunjurkan kenaikan lagi sebanyak 58–63% pada suku kedua. Dalam tinjauan Julainya, firma itu masih menyifatkan pasaran DRAM sebagai “amat ketat”, dengan DRAM dijangka meningkat 13–18% dan NAND 10–15% pada suku ketiga.
• J.P. Morgan menganggarkan harga DRAM boleh berada lebih 400% di atas paras awal 2024. Ini menunjukkan keadaan semasa bukan sekadar pemulihan biasa dalam kitaran harga memori.

Lonjakan suku pertama dan kedua 2026 kelihatan sebagai kejutan harga paling besar dalam tempoh terdekat. Namun, walaupun kadar kenaikan setiap suku menjadi lebih sederhana, bekalan yang ketat masih boleh mengekalkan harga pada paras tinggi.

Mengapa Samsung dan SK Hynix memilih pelanggan AI?

Jawapannya berkait rapat dengan ekonomi pengeluaran. HBM dan memori pelayan termaju boleh memberikan pulangan yang jauh lebih tinggi berbanding memori komoditi untuk telefon, komputer, televisyen atau konsol. Pelanggan AI juga biasanya membuat pesanan dalam jumlah besar dan untuk tempoh panjang, menjadikan kapasiti tersebut lebih selamat dari sudut komersial untuk diperuntukkan.

Samsung, SK Hynix dan pengeluar lain bukan sekadar berdepan peningkatan permintaan. Mereka turut menukar sebahagian kapasiti kepada HBM serta memori pelayan termaju. Perubahan ini mengetatkan bekalan DRAM konvensional, LPDRAM dan NAND yang digunakan dalam peranti pengguna.

Dengan kata lain, ini ialah perebutan kapasiti yang sama. Pusat data AI sanggup membayar lebih untuk mendapatkan memori yang diperlukan, manakala pembuat peranti pengguna—terutamanya dalam segmen harga rendah dan pertengahan—mempunyai margin yang lebih nipis untuk menyerap kenaikan kos.

Bilakah kekurangan ini akan berakhir?

Tiada tarikh tamat yang dipersetujui oleh industri.

• Penilaian semasa TrendForce menyatakan bekalan DRAM akan kekal ketat hingga 2027.
• J.P. Morgan pula menjangka ketidakseimbangan antara permintaan dan bekalan mungkin mengambil masa bertahun-tahun untuk dipulihkan.
• Ramalan yang lebih pesimis meletakkan kelegaan bermakna pada 2027–2028 atau selepasnya, manakala Deloitte berpendapat tekanan mungkin hanya reda sekitar 2029. Semua ini ialah unjuran, bukannya fakta yang telah dipastikan.

Pembinaan kapasiti baharu juga tidak boleh dilakukan seperti membuka kilang dengan segera. Fab memori memerlukan pelaburan berbilion dolar, peralatan khusus, kerja pembinaan dan pemasangan, kelayakan proses serta pengesahan pelanggan. HBM menambah kerumitan melalui proses susunan cip dan pembungkusan termaju.

Pelan SK Hynix untuk melabur AS$38.1 bilion bagi membina dua kilang memori baharu menggambarkan skala pelaburan yang diperlukan, tetapi projek sebegitu tidak akan menghasilkan bekalan serta-merta.

Kesan kepada komputer riba, telefon dan konsol

Pembuat peranti mempunyai beberapa pilihan apabila kos memori meningkat: menaikkan harga, mengurangkan kapasiti RAM atau storan, mengubah konfigurasi produk, atau mengurangkan jumlah pengeluaran. Kesan paling besar cenderung dirasai oleh produk murah dan pertengahan kerana memori membentuk bahagian kos yang lebih besar dan margin keuntungannya lebih kecil.

Reuters melaporkan jangkaan permintaan global yang lebih lemah untuk telefon pintar, komputer peribadi dan konsol permainan ketika syarikat seperti HP dan Raspberry Pi menaikkan harga atau berdepan kos komponen yang lebih tinggi.

Apple juga menyatakan bahawa kenaikan harga memori mula menekan keuntungan syarikat. Ini menunjukkan pembeli berskala besar sekalipun tidak sepenuhnya terlindung daripada krisis tersebut.

Laporan Bloomberg pula menyatakan bahawa kekurangan dan kenaikan harga memori di seluruh industri berkemungkinan menentukan skala keseluruhan sektor telefon bimbit bagi tahun kewangan berkenaan.

Bukti yang ada menyokong tekanan kenaikan harga secara meluas terhadap komputer riba, telefon pintar, perkakasan permainan dan peranti yang dilengkapi storan. Bagi televisyen dan konsol mudah alih, sumber yang disemak menyokong mekanismenya—iaitu kos DRAM dan NAND yang lebih tinggi—tetapi belum membuktikan kenaikan harga sejagat bagi setiap model atau kekurangan universal. Oleh itu, tiada angka perubahan harga global yang tepat boleh disahkan untuk kategori tersebut.

Vera Rubin Nvidia boleh membuka front baharu untuk NAND

Tekanan tidak semestinya terhad kepada DRAM dan HBM. Seni bina Vera Rubin Nvidia yang menggabungkan pengkomputeran inferens, memori konteks dan storan dijangka memerlukan kapasiti SSD perusahaan atau NAND yang besar bagi setiap sistem.

Satu anggaran yang dipetik meletakkan keperluan tambahan pada kira-kira 1,152 TB NAND bagi setiap sistem pelayan Vera Rubin.

Jika penggunaan Vera Rubin meningkat seperti yang diunjurkan, pengendali AI boleh mengikat sebahagian besar sel NAND dan bekalan SSD perusahaan melalui kontrak jangka panjang. Keadaan ini berpotensi menaikkan harga NAND serta mengurangkan bekalan yang tersedia untuk SSD pengguna, telefon, konsol dan produk storan flash lain. Namun, ini masih merupakan ramalan—belum bukti bahawa kekurangan NAND menyeluruh sudah berlaku.

TrendForce juga melaporkan bahawa Nvidia menilai beberapa konfigurasi memori untuk produk Rubin seterusnya, sementara syarikat itu menafikan bahawa semua perubahan konfigurasi berpunca daripada kekurangan komponen. Maka, dakwaan tentang pengurangan spesifikasi perlu dibaca sebagai laporan atau penilaian konfigurasi tertentu, bukannya pengesahan bahawa seluruh platform telah dipotong.

Mengapa geopolitik menyukarkan penyelesaian?

Apple berdepan pertukaran yang sukar: syarikat itu memerlukan lebih banyak bekalan memori, tetapi inflasi kos menekan margin keuntungan. Pada masa sama, kelayakan pembekal alternatif mengambil masa, dan rantaian bekalannya terdedah kepada sekatan teknologi Amerika Syarikat–China. Apple sendiri telah mengakui tekanan kos tersebut.

Secara teori, pembekal memori China boleh membantu mempelbagaikan bekalan memori konvensional. Namun, keupayaan mereka untuk menggantikan peneraju Korea Selatan dan Amerika Syarikat dalam memori termaju masih dibatasi oleh teknologi, proses kelayakan pelanggan, risiko kawalan eksport serta sekatan Amerika Syarikat terhadap peralatan dan pengetahuan semikonduktor termaju.

Sumber yang disemak tidak membuktikan bahawa Apple telah membuat peralihan besar dan menyeluruh kepada pembekal memori China. Dakwaan sedemikian memerlukan bukti primer yang lebih kukuh.

Kesimpulannya, geopolitik bukan sekadar mempengaruhi harga—ia turut mengehadkan pilihan penggantian. Pengeluar memori tidak boleh memindahkan pengeluaran atau meniru kapasiti HBM termaju merentasi sempadan dalam masa singkat.

Kesimpulan: harga mungkin reda sebelum bekalan benar-benar pulih

Kejutan kenaikan harga terbesar mungkin telah berlaku pada separuh pertama 2026, tetapi itu tidak bermakna harga akan kembali normal dalam masa terdekat. Selagi pusat data AI terus mengunci bekalan HBM, DRAM pelayan dan NAND, pembuat peranti pengguna perlu memilih antara harga lebih tinggi, spesifikasi lebih rendah dan jumlah pengeluaran yang lebih kecil.

Pemulihan sebenar bergantung pada kapasiti kilang baharu, kelayakan proses dan sama ada pertumbuhan permintaan AI mula sepadan dengan bekalan. Berdasarkan unjuran semasa, pengguna mungkin perlu menunggu sekurang-kurangnya hingga 2027—dan dalam senario lebih pesimis, lebih lama—sebelum pasaran memori kembali seimbang.