Gencatan Senjata AS-Iran Tamat 16 Ogos: Tiada Sambungan Dipersetujui, Iran Terus Desak Kawalan Selat Hormuz

Gencatan senjata selama 60 hari antara AS dan Iran yang ditandatangani di bawah Memorandum Persefahaman (MoU) Islamabad pada 17 Jun 2026 dijangka tamat pada 16–17 Ogos 2026 . Sehingga laporan terkini (12–14 Ogos), tiada sebarang persetujuan untuk menyambungkannya. Seorang sumber kanan Iran memberitahu Reuters bahawa "tiada perbincangan mengenai sambungan" gencatan senjata itu, dan Tehran mendesak Washington terlebih dahulu kembali kepada perjanjian sementara dan menetapkan garis masa untuk melaksanakan komitmennya . Beberapa media pro-kerajaan Turki melaporkan bahawa sambungan telah "dipersetujui" pada 12 Ogos, tetapi ini dinafikan sekeras-kerasnya oleh pegawai Iran, menunjukkan percanggahan laporan yang jelas — Reuters dan sumber Iran adalah laporan yang lebih boleh dipercayai .

Pendirian Mengenai Pembaharuan

Pendirian Iran: Tehran mengatakan ia tidak berunding untuk sebarang sambungan. Ia menuntut AS terlebih dahulu kembali kepada syarat asal MoU Jun dan menetapkan garis masa yang konkrit untuk pelaksanaan sebelum sebarang perbincangan pembaharuan boleh dimulakan . Iran menuduh Washington melanggar perjanjian sedia ada .

Pendirian AS: AS telah menguatkuasakan semula sekatan tentera lautnya sebagai tindak balas terhadap apa yang disebutnya sebagai serangan Iran ke atas kapal dagang dan beberapa negara Arab. Washington menyalahkan Tehran kerana tidak memenuhi kewajipan MoU . Tiada tawaran rasmi AS untuk sambungan mudah yang telah disahkan secara terbuka oleh kedua-dua pihak.

Langkah Ketenteraan dan Perundangan Iran di Selat Hormuz

Tindakan Ketenteraan

• Iran terus menguasai Selat Hormuz secara haram dengan kekerasan, menyerang kapal awam yang cuba menggunakan laluan yang tidak diluluskan oleh Iran . IRGC telah memberi amaran bahawa ia akan menyasarkan mana-mana kapal perang AS yang cuba mengenakan laluan perkapalan alternatif .
• Seorang jurucakap IRGC mengulangi pada 13 Ogos bahawa "tiada kapal dibenarkan melalui selat dengan selamat tanpa kebenaran Iran" .
• UAE melaporkan pada 8 Ogos bahawa sebuah kapal milik Syarikat Minyak Nasional Abu Dhabi telah disasarkan oleh peluru berpandu Iran .
• Iran terlibat dalam operasi ketenteraan proaktif, termasuk mengancam untuk menyasarkan infrastruktur tenaga dan pangkalan AS, sambil menggambarkan serangannya sebagai "tindakan balas dan pertahanan" .

Langkah Perundangan

• Parlimen Iran telah merujuk 12 rang undang-undang kepada Jawatankuasa Keselamatan Negara dan Dasar Luarnya yang bertujuan untuk menguasai pengurusan strategik ke atas Selat Hormuz .
• Pada 6 Ogos, sebuah jawatankuasa parlimen mula menyemak rang undang-undang yang akan menghalang kapal AS, Israel dan negara "musuh" lain daripada melalui Selat Hormuz sehingga Tehran diberi pampasan untuk kerosakan perang . Rang undang-undang itu juga akan mengenakan tol sehingga 7% daripada nilai kargo ke atas kapal bukan musuh .
• Pada 10 Ogos, jawatankuasa parlimen meluluskan rangka kerja rang undang-undang ini, bertajuk "Tindakan Strategik untuk Memastikan Keselamatan dan Pembangunan Mampan Selat Hormuz dan Teluk Parsi" . Ia kini menunggu undian penuh parlimen.
• Majlis Keselamatan Negara Tertinggi Iran menyatakan Selat itu tidak akan dibuka semula sehingga AS menerima syarat menyeluruh: menarik balik sekatan tentera laut, mengundurkan semua tentera AS dari rantau itu, dan membebaskan aset beku Iran .

Implikasi Terhadap Penempatan Tentera, Perkapalan dan Konflik Serantau

Sekatan tentera laut AS dikuatkuasakan semula: AS telah mengembalikan sekatan dan mengalihkan sekurang-kurangnya 55 kapal dagang dari pelabuhan Iran setakat 10 Ogos . Setiausaha Pertahanan Pete Hegseth menyatakan AS boleh mengekalkan sekatan itu "secara tidak terhingga" . Trump mendakwa AS "mengawal" Selat itu, tetapi Iran membantah kenyataan ini .

Lalu lintas perkapalan terganggu teruk: Data MarineTraffic menunjukkan penurunan drastik dalam lintasan. Pihak Berkuasa Selat Teluk Parsi Iran menegaskan selat itu "kekal disekat dan tidak akan dibuka semula sehingga syarat Iran diterima" .

Perbincangan Iran-Oman sebagai saluran alternatif: Iran dan Oman hampir memuktamadkan rangka kerja untuk laluan perkapalan komersial terhad melalui Selat itu, dengan koordinat geografi telah dipersetujui. Walau bagaimanapun, Iran memberi amaran bahawa ini tidak akan membuka semula laluan air secara automatik dan menafikan sebarang penglibatan langsung AS dalam perbincangan tersebut .

Risiko peningkatan sangat tinggi: Dengan tamatnya gencatan senjata, tiada perbincangan pembaharuan, serangan aktif Iran ke atas kapal, sekatan AS, dan perundangan keras Iran yang semakin maju, risiko konfrontasi tentera laut langsung AS-Iran adalah sangat tinggi. Institut Kajian Perang (ISW) menilai bahawa elemen keras dalam IRGC memacu tuntutan untuk konsesi maksimum, menggunakan kekerasan sebagai cengkaman . Pentagon telah diminta untuk meningkatkan pengeluaran dan penghantaran senjata dengan segera di tengah-tengah stok peluru yang semakin berkurangan .

Risiko minyak dan ekonomi global: Selat Hormuz mengendalikan kira-kira 20% daripada transit minyak global. Penutupan de facto yang berterusan meningkatkan risiko lonjakan harga minyak yang besar dan peningkatan serantau yang lebih luas yang melibatkan negara-negara Teluk Arab .