Keruntuhan Ekonomi Iran: Kesan Peperangan, Sekatan Laut, dan Harapan Baharu daripada Bank BRICS

Sekatan Laut AS dan Cekikan Eksport

Sekatan laut AS ke atas pelabuhan Iran merupakan senjata ekonomi paling kuat dalam konflik ini. Ia dianggarkan menelan belanja Iran AS$435 juta sehari dalam hasil yang hilang dan boleh memotong sehingga 70% daripada pendapatan eksport Iran, menurut Oxford Economics . Memandangkan minyak adalah sumber utama mata wang asing Iran, sekatan itu telah menyebabkan negara kekurangan rizab mata wang keras, secara langsung mendorong kejatuhan rial .

Kejatuhan Mata Wang dan Hiperinflasi

Rial telah berada dalam kejatuhan bebas. Ia menjunam ke paras terendah 1.88 juta berbanding dolar AS pada awal Ogos 2026, daripada 1.65 juta sebelum konflik . Kadar inflasi 12 bulan sehingga Mac 2026 adalah 53.7%, dan pada pertengahan 2026, Indeks Harga Pengguna (CPI) berjalan 88.6% lebih tinggi tahun-ke-tahun dalam beberapa tempoh . "Indeks Kesesakan" Iran (inflasi ditambah pengangguran) mencecah rekod 91.1% .

Kesan ke atas isi rumah adalah dahsyat. Keluarga Iran kini membelanjakan kira-kira 70% daripada pendapatan mereka untuk makanan sahaja, hampir tiada baki untuk perumahan, penjagaan kesihatan, atau keperluan lain . Perang telah menghapuskan lebih sejuta pekerjaan, dengan beberapa anggaran menunjukkan sehingga 12 juta pekerjaan berisiko—kira-kira separuh daripada tenaga kerja .

Sekatan Antarabangsa yang Diperluaskan

Beberapa dekad sekatan AS telah diperdalam dan diperluaskan semasa konflik, seterusnya memutuskan hubungan Iran dengan sistem kewangan global dan menyukarkan hampir mustahil untuk mengimport barangan, menjual minyak, atau mengakses rizab asing .

Bank Pembangunan Baharu BRICS: Talian Hayat Kewangan yang Terdesak

Pada 12 Ogos 2026, Gabenor Bank Pusat Iran, Abdolnaser Hemmati, mengumumkan bahawa negara akan menyertai Bank Pembangunan Baharu (NDB) tidak lama lagi, iaitu pemberi pinjaman pelbagai hala yang disokong BRICS . Iran menyertai BRICS pada tahun 2024 tetapi sebelum ini bukan ahli NDB. Hemmati menggambarkan NDB sebagai "hasil paling penting" kerjasama BRICS .

Langkah ini bertujuan secara jelas untuk mendapatkan pembiayaan alternatif di luar sistem dolar AS dan mengakses dana untuk pembinaan semula infrastruktur. Ia mewakili saluran "kalis sekatan" untuk modal apabila semua institusi yang didominasi Barat ditutup kepada Tehran . Menyertai NDB akan memberi Iran akses kepada kumpulan modal dari Brazil, Rusia, India, China, dan Afrika Selatan—negara yang tidak menyertai rejim sekatan yang dipimpin Barat.

Ringkasan Dinamik Keruntuhan

• Kejatuhan hasil minyak (sekatan + kilang penapisan musnah) → kekurangan mata wang asing → kejatuhan rial
• Kejatuhan rial → inflasi import ke atas makanan, ubat-ubatan, dan bahan api → krisis kelangsungan hidup isi rumah (70% pendapatan untuk makanan)
• Kemusnahan fizikal (anggaran kerugian AS$270 bilion) → kapasiti pengeluaran terhapus → tiada laluan untuk pemulihan eksport tanpa pembinaan semula
• Sekatan + sekatan laut → tiada akses normal kepada kewangan global → keahlian NDB sebagai alternatif jalan terakhir

Iran terperangkap dalam lingkaran ganas kemusnahan perang, kehilangan hasil minyak, kejatuhan mata wang, dan sekatan yang mencekik—dan kini beralih kepada institusi BRICS sebagai jalan keluar kerana semua laluan ekonomi konvensional telah terputus.