Siapa Sebenarnya Kawal Selat Hormuz?

Selat Hormuz, laluan sepanjang 21 batu yang menghubungkan Teluk Parsi dengan lautan terbuka, berada di tengah-tengah kebuntuan berbilang pihak hampir enam bulan selepas perang AS-Iran bermula. Kedua-dua pihak tidak dapat menguatkuasakan sepenuhnya tuntutan kawalan ke atas laluan air yang biasanya membawa kira-kira satu perlima daripada bekalan minyak dunia. Berikut adalah perincian tuntutan bertentangan, realiti di lapangan, dan kesan terhadap pasaran.

Kedudukan AS: 'Kami Miliki Selat Ini'

Presiden Donald Trump mengisytiharkan pada 13 Julai 2026 bahawa Amerika Syarikat akan mengembalikan sekatan laut ke atas Iran dan akan dibayar balik 20% daripada semua nilai kargo yang dihantar melalui Selat Hormuz — dirangka sebagai rejim kutipan tol. "Selat Hormuz TERBUKA, dan akan kekal TERBUKA, dengan atau tanpa Iran," tulis Trump di Truth Social, menegaskan kawalan AS ke atas laluan air itu . AS mengembalikan sekatan laut ke atas perkapalan berkaitan Iran pada hari yang sama .

Sekatan itu, bagaimanapun, tidak memulihkan trafik normal. Sebaliknya, serangan AS dan serangan Iran yang berulang telah menghalau kebanyakan kapal komersial . Detik gencatan senjata singkat berlaku pada 17 Jun 2026, apabila Trump dan Presiden Iran Masoud Pezeshkian menandatangani memorandum persefahaman (MOU) yang menjanjikan gencatan senjata 60 hari dengan "penyingkiran [sekatan laut AS]" dan laluan tanpa halangan, tetapi perjanjian itu runtuh .

Rang Undang-Undang Parlimen Iran: Menghalang Kapal 'Musuh'

Pada 6 Ogos 2026, sebuah jawatankuasa parlimen Iran mula menyemak rang undang-undang awal yang akan menghalang kapal AS, Israel, dan kapal "musuh" lain daripada melalui Selat Hormuz. Rang undang-undang itu juga mencadangkan denda sehingga 20% daripada nilai kargo kapal dan mengenakan tol sehingga 7% ke atas kapal komersial yang tidak dianggap musuh .

Satu usul berasingan yang diperkenalkan pada Julai, dipanggil "Tindakan Strategik untuk Keselamatan dan Kemajuan Mampan Selat Hormuz dan Teluk Parsi," juga telah dibentangkan oleh penggubal undang-undang garis keras .

Enam Syarat Iran untuk Pembukaan Semula

Setiausaha Majlis Keselamatan Negara Tertinggi Iran, Mohammad Baqer Zolqadr, menggariskan enam syarat untuk membuka semula sepenuhnya laluan air itu, menurut media kerajaan :

1. Penamatan ugutan dan penghinaan AS terhadap Iran
2. Penamatan perang AS dan pengunduran tentera AS dari rantau ini
3. Penamatan sekatan laut AS
4. Penamatan sekatan ekonomi
5. Pampasan kewangan AS untuk kerosakan perang
6. Pembebasan aset Iran

Menteri Luar Abbas Araghchi mengulangi bahawa perjanjian Oman sahaja tidak akan membuka semula selat itu — AS mesti memenuhi syarat Iran terlebih dahulu . Pengawal Revolusi secara berasingan menyatakan pada 8 Ogos bahawa pembukaan semula "tidak bergantung pada rundingan" tetapi semata-mata pada penerimaan AS terhadap syarat Iran .

Trafik Perkapalan: Kejatuhan 97%

Trafik telah menjunam daripada garis dasar sebelum perang. Sebelum serangan AS-Israel ke atas Iran pada Februari 2026, kira-kira 70 kapal sehari yang membawa minyak mentah, bahan api, LNG, dan produk lain melalui Selat Hormuz . Menjelang akhir Mei 2026, purata harian transit telah menurun kepada kurang daripada 7, dan telah purata kurang daripada 6 kapal sehari . Analisis satelit dan AIS yang disemak rakan sebaya yang diterbitkan pada April 2026 mendokumentasikan penurunan 97% dalam aktiviti kapal melalui selat itu pada minggu pertama selepas serangan .

Mengikut angka:

• Pada 11 Ogos 2026, trafik jatuh kepada hanya enam kapal — empat kapal komoditi termasuk dua kapal tangki produk minyak kosong — berbanding purata 10 hari kira-kira 11 .
• Pada 17 Julai, hanya tiga kapal komoditi melintas, paling sedikit sejak Mei .
• Pada hari biasa sebelum perang, kira-kira 130 hingga 140 kapal biasanya melalui selat itu setiap hari .

Kesan Pasaran Minyak: Brent Di Atas $89

Minyak mentah Brent telah melonjak melebihi $89 setong ekoran kebuntuan berterusan. Pergerakan harga utama termasuk:

• Pada 12 Ogos 2026, Brent didagangkan pada $89.67/bbl, naik 0.86% pada hari itu dan meningkat untuk sesi keenam berturut-turut .
• Pada 10 Ogos, Brent ditutup pada $87.72/bbl selepas lonjakan 5% sehari selepas Iran dan AS bertukar-tukar tuntutan pampasan .
• Pada 2 Ogos, Brent menyentuh $90.12/bbl sebentar selepas serangan peluru berpandu Houthi mengganggu perkapalan .

Pentadbiran Maklumat Tenaga AS (EIA) menaikkan ramalan Brent 2026 kepada purata $86.81/bbl, memetik "gangguan teruk" sepanjang Ogos .

Rundingan Iran-Oman: Laluan Perkapalan Terhad

Pada 5 Ogos 2026, Iran dan Oman mencapai persefahaman mengenai koordinat geografi untuk laluan perkapalan baharu yang terhad melalui Selat Hormuz, dengan pengumuman bersama sedang dimuktamadkan . Perjanjian yang dicadangkan itu akan memberi Iran kawalan ke atas kapal yang memasuki Teluk melalui selat itu — satu konsesi besar, jika dilaksanakan .

Tetapi Iran telah berulang kali menegaskan bahawa perjanjian ini bukanlah pembukaan semula. Jurucakap Kementerian Luar Esmaeil Baghaei berkata perjanjian Oman itu "hampir dimuktamadkan" hanya jika pihak ketiga tidak campur tangan , manakala Pengawal Revolusi menegaskan pada 8 Ogos bahawa pembukaan semula "tidak berkaitan dengan rundingan Iran-Oman" . Sehingga 10-11 Ogos, Iran mengekalkan selat itu akan kekal ditutup sehingga AS memenuhi syaratnya .

Kebuntuan Diplomatik: Kedua-dua Pihak Menuntut Pampasan

Kedua-dua pihak kini menuntut pampasan daripada satu sama lain. Pada 11 Ogos, Trump berkata AS akan menuntut pampasan daripada Iran untuk kematian dan kecederaan yang berkaitan dengan konflik selama beberapa dekad, mencerminkan tuntutan Iran untuk reparasi perang . Tiada rundingan langsung AS-Iran yang disambung semula.

Sekatan AS kekal berkuat kuasa secara de jure, manakala secara de facto, selat itu sebahagian besarnya ditutup oleh gabungan ugutan Iran, serangan tentera laut, dan keengganan perkapalan komersial untuk mengambil risiko transit. Perjanjian koridor Oman menawarkan saluran sempit yang berpotensi, tetapi Iran telah menjelaskan bahawa ia tidak akan beroperasi tanpa konsesi AS yang lebih luas — yang belum diberikan oleh Washington.

Sementara itu, pasaran tenaga global kekal di bawah tekanan teruk, tanpa laluan jelas untuk membuka semula laluan air yang paling penting secara strategik di dunia.