Danuri Rakam Kesan Hentaman Falcon 9 SpaceX di Bulan

Apa yang dirakam Danuri?

Danuri telah mengambil gambar kawasan yang dijangka menjadi lokasi hentaman sebanyak dua kali pada 9 Julai 2026. Imej asas ini penting kerana saintis boleh membandingkan keadaan permukaan sebelum perlanggaran dengan keadaan selepasnya.

Pada hari hentaman, Danuri mula membuat pemerhatian kira-kira 30 minit sebelum perlanggaran. Jurutera kemudiannya melaraskan orbitnya dengan pantas supaya pengorbit itu dapat melintasi kawasan berkenaan sebanyak lapan kali—sekali sebelum hentaman dan tujuh kali selepasnya—menggunakan kamera beresolusi tinggi Lunar Terrain Imager (LUTI).

Imej selepas hentaman menunjukkan kesan gelap yang baharu serta medan serpihan yang memanjang keluar dari kawah. Dengan jisim sekitar 4 tan dan kelajuan kira-kira 5,400 batu sejam (8,690 km/j), peringkat atas roket itu dianggarkan menghasilkan kawah selebar sehingga 27 meter.

Mengapa peringkat roket itu menghentam Bulan?

Peringkat atas Falcon 9 tersebut merupakan baki daripada pelancaran pada Januari 2025 yang membawa pendarat bulan komersial Blue Ghost milik Firefly Aerospace dan Hakuto-R milik ispace.

Selepas melepaskan kedua-dua muatan itu, peringkat roket berkenaan berada dalam orbit tinggi mengelilingi Bumi. Tekanan sinaran Matahari dan gangguan graviti kemudian mengubah trajektorinya secara beransur-ansur sehingga laluannya bersilang dengan Bulan. Hentaman itu bukan pelupusan yang dikawal dari Bumi.

Ahli astronomi bebas mula mengenal pasti laluan perlanggaran menggunakan data penjejakan yang tersedia kepada umum. Balai cerap di Bumi kemudiannya membantu mengesahkan kejadian tersebut. Teleskop Sangat Besar (Very Large Telescope, VLT) di Chile mengesan cap jari kimia daripada kepulan serpihan secara masa nyata, manakala saintis di Balai Cerap Lowell di Arizona mengukur kepulan gas natrium dan litium yang bersaiz beberapa puluh kilometer.

Kamera polarimetri bantu kaji tanah bulan

Selain kamera LUTI, kamera polarimetri medan luas Danuri, PolCam, turut merakam kawasan yang sama sebelum dan selepas hentaman. PolCam mengukur perubahan arah dan keamatan cahaya yang dipantulkan oleh permukaan Bulan.

Data ini boleh mendedahkan perubahan pada lapisan paling atas tanah bulan, atau regolit, termasuk saiz butiran, tahap pemadatan dan komposisinya.

Pemerhatian tersebut juga memberi peluang kepada saintis untuk mengkaji perbezaan antara hentaman objek buatan manusia yang berongga dan hentaman meteoroid semula jadi pada kelajuan tinggi. Pentadbiran Aeroangkasa Korea mengesahkan bahawa perubahan corak polarisasi adalah selari dengan penyebaran semula bahan halus yang terlontar akibat hentaman.

NASA akan buat pemerhatian susulan

Pengorbit Peninjau Bulan NASA atau Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) dijadualkan mengambil imej beresolusi tinggi selepas hentaman. Data baharu itu akan digabungkan dengan imej asas sebelum hentaman yang sudah terdapat dalam arkib LRO. Perbandingan ini akan membantu penyelidik mengukur saiz kawah dan memetakan corak serpihan dengan lebih tepat.

Instrumen NASA ShadowCam—yang turut dibawa oleh Danuri—juga akan mencari peluang untuk merakam kawasan yang sentiasa terlindung daripada cahaya Matahari berhampiran lokasi hentaman. Pemerhatian dalam keadaan cahaya rendah itu mungkin dapat mengesan perubahan permukaan yang sukar dilihat melalui kamera biasa.

Kesemua data, termasuk imej LUTI, ukuran polarimetri PolCam, imej kamera sudut sempit LRO dan spektrum kepulan yang dirakam teleskop di Bumi, akan dianalisis bersama bagi membina gambaran menyeluruh tentang fizik hentaman serta kesannya terhadap regolit Bulan.

Mengapa kejadian ini penting?

Jisim, kelajuan dan struktur peringkat atas Falcon 9 diketahui dengan agak tepat. Oleh itu, kawah yang terhasil dan taburan serpihannya boleh menjadi titik rujukan penting untuk menguji model komputer tentang hentaman objek buatan manusia pada permukaan Bulan.

Hasil kajian itu berpotensi membantu perancangan misi bulan pada masa hadapan, termasuk menentukan jarak pendaratan yang lebih selamat dan mengenal pasti zon bahaya serpihan bagi program Artemis NASA serta operasi pendarat komersial.

Pemerhatian pantas Danuri menunjukkan bagaimana kapal angkasa yang sudah berada di orbit bulan boleh digerakkan untuk merakam peristiwa sekelip mata. Apa yang mungkin hanya kelihatan sebagai kemalangan tidak terkawal kini menjadi eksperimen semula jadi yang berguna untuk memahami permukaan Bulan.